I SA/Wr 341/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-03

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Zbigniew Łoboda, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług może zostać uznany za bezprzedmiotowy, jeśli na dzień jego złożenia zaległość podatkowa wraz z odsetkami została już uregulowana poprzez zaliczenie wpłat i zwrotu podatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej jest bezprzedmiotowy, jeśli na dzień jego złożenia zaległość podatkowa wraz z odsetkami została już uregulowana. Organ podatkowy prawidłowo zarachował dokonane wpłaty i zwrot podatku na poczet zaległości i odsetek, co doprowadziło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Brak prawnego istnienia przedmiotu rozstrzygnięcia jest klasyczną postacią bezprzedmiotowości postępowania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku VAT. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia odsetek, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ zaległość podatkowa wraz z odsetkami została uregulowana poprzez zaliczenie wpłat i zwrotu podatku. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i twierdząc, że wniosek nie był bezprzedmiotowy, gdyż istniała zaległość podatkowa w związku z toczącym się postępowaniem zażaleniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. w B. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odmawiającego umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od marca 2000 r. do czerwca 2002 r. oddala skargę. Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. w B. zaskarżyło decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] o nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie [...] od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od marca 2000 r. do czerwca 2002 r. jako bezprzedmiotowe. Skarżąca spółka wnioskiem z dnia [...] zwróciła się o umorzenie odsetek, powstałych w związku ze złożeniem w dniu [...] korekt deklaracji VAT - 7 za wskazany wyżej okres. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie z uwagi na brak zaległości w podatku od towarów i usług na dzień złożenia wniosku. Dokonane bowiem przez skarżącą w dniu [...] i [...] oraz w dniu [...] wpłaty organ zaliczył na poczet zaległości w tym podatku oraz odsetki za zwłokę (odpowiednio w kwocie [...],[...] i [...] - postanowienia z dnia [...] o nr [...] - [...] i z [...] o nr [...]. Ponadto Urząd Skarbowy zaliczył zwrot podatku od towarów i usług na zaległość podatkową oraz odsetki w kwocie [...] (postanowienia z dnia [...] o nr [...] - [...],[...] i [...]). Organ odwoławczy oceniając zasadność odwołania podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do tego, że zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez zapłatę, a także uznał za nietrafne stwierdzenia podatnika, że wpłata podatku na podstawie deklaracji korygującej nie jest zaległością podatkową. Uznał również, że organ pierwszej instancji zbadał sprawę pod względem faktycznym i prawnym. Dodatkowo organ wyjaśnił, że Urząd Skarbowy wydając postanowienia o sposobie zaliczeniu kwot na zaległość podatkową i odsetki za zwłokę każdorazowo pouczył stronę o przysługującym jej środku zaskarżenia, z którego mogła ona skorzystać. Skarżąca spółka w skardze z dnia [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów art. 67 § 1a, art. 208§ 1, art. 59 § 1 pkt 1 i art. 52 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. nr 8, poz. 60) - zwanej dalej Ordynacją podatkową. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, iż w dniu [...] zwróciła się do Urzędu Skarbowego w B. o wyjaśnienie wątpliwości interpretacyjnych przepisów w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług i przed otrzymaniem odpowiedzi w dniu [...] złożyła korekty deklaracji VAT - 7. Ponownie wystąpiła z zapytaniem w dniu [...] na co uzyskała odpowiedź w listopadzie 2002 r.. Natomiast w dniu [...]. Urząd Skarbowy wydał postanowienia o zaliczeniu dokonanych przez nią wpłat na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Stąd też skarżąca spółka wywodziła, iż zapłata odsetek za zwłokę przed wniesieniem o ich umorzenie nie oznacza, że wniosek stał się bezprzedmiotowy, a organ uwolnił się od merytorycznej jego oceny. Zarzuciła ponadto, że Urząd Skarbowy nie dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego sprawy. Wskazała również, że równolegle toczyło się postępowanie zażaleniowe na postanowienie Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. w kwocie [...]na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r. Stąd też, w dniu [...], a więc w dniu złożenia wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę, zdaniem skarżącej miała ona zaległość podatkową. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W uzasadnieniu podniosła, iż skarżąca, w związku z wezwaniem Urzędu Skarbowego do sprecyzowania wniosku z dnia [...], pismem z dnia [...] potwierdziła, iż faktycznie na dzień złożenia przedmiotowego wniosku nie posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za wskazany we wniosku okres, bowiem w momencie powzięcia informacji o błędnej interpretacji przepisów o podatku od towarów i usług dokonała całkowitego w tym zakresie rozliczenia. Organ odwoławczy podniósł również, że postępowanie zażaleniowe dotyczyło okresu rozliczeniowego nie objętego wnioskiem. Wskazał także, że skarżąca nie wniosła zażaleń na postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat oraz zwrotu podatku na zaległość w podatku objętym wnioskiem. Stąd też, zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów prawa. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi. Natomiast pełnomocnik strony przeciwnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej upsa. Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm) zwanej dalej ustawą o VAT, w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r., podatnicy tego podatku obowiązani byli do składania w ustawowym terminie deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za okresy miesięczne lub kwartalne. Wynikająca z tych deklaracji kwota zobowiązania podatkowego, zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 była kwotą należną, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi ją w innej wysokości. Z kolei w myśl art. 27 ust. 5, 6 i 7 ustawy o VAT w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej był zobowiązany do określenia wysokości tego zobowiązania lub kwoty zwrotu w prawidłowej wysokości oraz do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania lub kwoty zawyżenia. Przepis ten nie miał zastosowania, jeżeli przed dniem wszczęcia kontroli przez urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej podatnik dokonał odpowiedniej zmiany deklaracji podatkowej oraz wpłacił do urzędu skarbowego kwotę wynikającą ze zmiany deklaracji podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Również w art. 81 Ordynacji podatkowej, ustawodawca przewidział prawo podatnika do skorygowania deklaracji. Zgodnie z tym przepisem podatnik, który w złożonej deklaracji wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości mniejszej od należnej albo kwotę nadpłaty bądź podatku przypadającego do zwrotu w wysokości większej od należnej był uprawniony do skorygowania deklaracji. Uprawnienie to ulegało zawieszeniu na okres toczącego się za ten okres postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej albo skarbowej i przysługiwało nadal - w zakresie, w jakim organ podatkowy w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej albo skarbowej nie stwierdził naruszenia prawa lub nie wydał decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Z powyższych przepisów wynika więc, iż w stanie obowiązującym w roku 2002 wystąpienie podatnika do urzędu skarbowego z pisemnym wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie ograniczało podatnika w prawie do złożenia korekty deklaracji. Stosownie, bowiem do treści art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy miał obowiązek udzielić pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, w których nie toczyło się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa. Tak więc należy stwierdzić, iż podatnik, mimo wystąpienia do organu podatkowego z zapytaniem interpretacyjnym, mógł skutecznie dokonać korekty deklaracji VAT - 7 za okres od marca 2000 r. do czerwca 2002 r., z jednoczesnym dokonaniem wpłat na zaległy podatek. Konsekwencją jednak tego było zaliczenia przez organ podatkowy dokonanych w dniu [...] i [...] oraz w dniu [...] wpłaty, a także zwrot podatku na poczet zaległości w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej). Dodatkowo regulacja prawna art. 21 ust. 8b ustawy o VAT wprowadzała obowiązek zaliczenia z urzędu kwot zwrotu różnicy podatku na zaległe zobowiązania podatkowe w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Zaliczenie wpłaty lub zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej następowało zgodnie z art. 273 Ordynacji podatkowej w formie postanowienia, na które służyło zażalenie. Tak więc, zdaniem Sądu, skoro organ podatkowy prawidłowo zarachował dokonane wpłaty i zwrot podatku na zaległość podatkową i odsetki za zwlokę od tej zaległości, to również prawidłowo przyjął, że w dniu złożenia wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej, z uwagi na ich brak, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Brak prawnego istnienia przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie jest klasyczną bowiem postacią bezprzedmiotowości postępowania. W myśl art. 59 § 1pkt 1 Ordynacji podatkowej zapłata podatku w całości lub w części, w tym również potrącenie oraz zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych i zaniechanie poboru podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Jedynie istnienie zaległości podatkowej lub odsetek od tej zaległości na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek dawałoby podstawę organowi podatkowemu do merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku w trybie art. 67§ 1 Ordynacji podatkowej. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może bowiem umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. W przypadku przedsiębiorców umarzanie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej). Na ocenę, czy w dniu złożenia wniosku istniały przesłanki do rozpatrzenia wniosku pod kątem jego zasadności nie ma również wpływu toczącego się postępowania zażaleniowego w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r., bowiem okres ten nie był objęty przedmiotowym wnioskiem. Stąd też, zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutów skargi. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. została wydana zgodnie z przepisami prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 upsa oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło