I SA/Wr 347/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku adwokata Ł. O. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi M. M.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia odmówić przyznania adwokatowi Ł. O. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika M. M.-K. został wyznaczony adwokat R. W., który zastępował skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnymi następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Koszty pomocy prawnej w tym zakresie zostały mu zasądzone postanowieniami z 12 sierpnia 2014 r. i z 22 października 2014 r. Strona, nie zgadzając się z przyjętym stanowiskiem pełnomocnika, wniosła o jego zmianę. W związku z tym Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła jako kolejnego pełnomocnika z urzędu adwokata M. L.-S., która po zapoznaniu się z aktami sprawy również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 147,60 zł. Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Sąd odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata M. L.-S. Na skutek kolejnego wniosku strony skarżącej Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 3 grudnia 2015 r. "cofnęła" swoją decyzję z dni 21 października 2014 r. o wyznaczeniu adwokata M. L.-S. pełnomocnikiem z urzędu M. M.-K. i wyznaczyła nowego pełnomocnika w sprawie w osobie adwokata Ł. O. Ten ostatni w dniu 15 grudnia 2014 r. złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, albowiem koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zwrócić należy uwagę, że w postępowaniu sądowym, w ramach prawa pomocy, stronie przysługuje tylko jeden pełnomocnik z urzędu. Strona ma możliwość wnosić o jego zmianę w sytuacji, gdy pełnomocnik nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków w związku z wyznaczeniem go do udzielenia pomocy prawnej. Zmiana taka pozostaje jednak już poza gestią Sądu – dokonuje jej, w przypadku adwokata, właściwa Okręgowa Rada Adwokacka. Niezależnie jednak od tego, ile razy w sprawie osoba pełnomocnika z urzędu byłby zmieniona, zawsze strona, której przyznano prawo pomocy, może mieć ustanowionego tylko jednego pełnomocnika. Tylko też jednemu pełnomocnikowi można przyznać za tę samą czynność tylko jedno wynagrodzenie od Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie jako pełnomocnik z urzędu wyznaczony został pierwotnie adwokat R. W., który zastępował stronę przed Sądem I instancji, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – w tym też zakresie przyznane zostało mu wynagrodzenie. Kolejnym wyznaczonym przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem strony skarżącej był adwokat M. L.-S., której wniosek o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia z tytułu dokonania czynności tożsamej z podjętą przez adwokata R. W. (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 15 grudnia 2015 r. Analogiczny wniosek z tytułu podjęcia tożsamej czynności procesowej złożył w sprawie adwokat Ł. O. Ponowić należy zatem stwierdzenie, że nieusprawiedliwione jest w okolicznościach niniejszej sprawy przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia kolejnym pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania – sporządzili opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (zob. postanowienia WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt VII 251/08, NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 404/09 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją tego stwierdzenia jest odmowa przyznania adwokatowi Ł.O. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, polegającej na podjęciu czynności tożsamej z czynnością podjętą już wcześniej przez innego pełnomocnika z urzędu, z tytułu której przyznano temu ostatniemu wynagrodzenie. Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia oraz art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej.