I SA/Wr 3556/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-18

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Henryka Łysikowska, Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odrzucić wartość transakcyjną towaru (samochodu używanego) na podstawie porównania jej z uśrednioną ceną podobnych pojazdów na rynku krajowym, zamiast porównania z cenami na rynku eksportera lub uwzględnienia indywidualnych cech pojazdu?
Ratio decidendi
Organy celne nie mogą odrzucać wartości transakcyjnej towaru wyłącznie na podstawie porównania jej z uśrednioną ceną podobnych pojazdów na rynku krajowym. Ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej wymaga przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego, które powinno uwzględniać indywidualne cechy towaru, takie jak stopień zużycia czy dokonane naprawy, a także porównanie z cenami na rynku eksportera. Porównanie z cenami na rynku krajowym może być jedynie pomocnicze i wymaga ostrożności.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do odprawy celnej używany samochód, dołączając rachunek zakupu i ocenę techniczną wskazującą na uszkodzenie silnika. Organy celne zakwestionowały wartość transakcyjną, uznając ją za rażąco niską, i ustaliły wartość celną na podstawie uśrednionej ceny z katalogu Eurotax, pomniejszonej o należności celno-podatkowe. Skarżący zarzucił, że wycena organów nie odzwierciedla rzeczywistego stanu technicznego pojazdu i powinna uwzględniać jego zużycie i uszkodzenia. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy celne nie przeprowadziły rzetelnego postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Halina Rosłan po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...].; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz S.S. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, poniesionych przed sądem; 1. zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. W dniu [...] S.S. zgłosił do odprawy celnej przywozowej na formularzu JDA SAD [...] sprowadzony z Niemiec używany samochód marki Opel Astra, rok produkcji 1997. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek dotyczący jego zakupu: Rechnung Nr [...] z dnia [...] na kwotę [...], zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...], w której stwierdzono uszkodzenie silnika (pęknięcie głowicy) oraz dwukrotnie wyższy od przeciętnego przebieg. Wartość samochodu oszacowano w powyższej ocenie na [...]. Wskutek weryfikacji przedstawionych dokumentów, przeprowadzonej na podstawie art. 70 ustawy z dnia 09.01.1997r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29.08. 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zmianami), art. 262, 70 § 2, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 29 w związku z art. 23 § 7, art. 85 § 1, art. 222, , art. 230, art. 231 Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.12.2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036), w związku z art. 16 Protokołu Nr 4 Porozumienia do Układu Europejskiego stanowiącego załącznik do Porozumienia w formie wymiany listów między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r (Dz. U. Nr 104 póz. 662) oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1999 w sprawie sposobu stosowania kursu walut obcych ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski (Dz. U. Nr 63 póz. 713) uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości transakcyjnej w/w pojazdu i ustalił jego wartość celną na kwotę [...], w konsekwencji określając należne cło na kwotę [...]. Zdaniem organu celnego pierwszej instancji cena samochodu wynikająca z dokumentu zakupu nie odzwierciedlała jego rzeczywistej wartości, w związku z czym z uwagi na treść art. 23 § 7 Kodeksu celnego nie mogła być przyjęta za wartość celną towaru. Ustalenia wartości celnej dokonano na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego, kierując się zaleceniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, opublikowanymi w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz. 908). Za podstawę ustalania wartości celnej przyjęto uśrednioną cenę nieuszkodzonych pojazdów tej samej marki i typu, dostępnych na rynku krajowym, opublikowaną w wydawnictwie "Eurotax" nr [...] - tj. [...]. Kwotę tę pomniejszono kolejno o należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i cła otrzymując ostatecznie kwotę [...]. Wynik ten przeliczono na marki niemieckie przyjmując kurs waluty z dnia zgłoszenia celnego ([...]). W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił, iż ustalona przez organ celny wartość samochodu nie odzwierciedla rzeczywistego stanu 3 Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 technicznego pojazdu. Zdaniem odwołującego się wartość wzorcowego pojazdu tej marki i rocznika, wynikającą z katalogu Eurotax należy w tym przypadku skorygować o kwoty wynikające z ponadnormatywnego przebiegu samochodu, użytkowania poprzednio przez wielu właścicieli, konieczności przeprowadzenia ewentualnych napraw w przyszłości w związku ze znacznym wyeksploatowaniem samochodu. Ponadto odwołujący podniósł, że oczekując na odprawę celną dokonał szeregu napraw pojazdu w warsztatach samochodowych, w tym naprawy głowicy silnika. Stan pojazdu sprzed naprawy potwierdza ocena techniczna nr [...]- w oparciu o którą organ powinien ustalić wartość celną pojazdu. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie uwzględnił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W decyzji przywołano regulacje Kodeksu celnego, zgodnie z którymi należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących oraz stwierdzające, iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy (art. 23 § 1). Zaznaczono, że organy celne uprawnione są do odrzucenia wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru w przypadku posługiwania się niewiarygodnymi dokumentami przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki: z dnia 14.10.1993r. sygn. akt V SA 1310-1311/93, z dnia 27.04.1995r. sygn. akt SA/Lu 1108/94, z dnia 17.01.1995r. sygn. akt SA/Ka 1615/94, z dnia 15.01.1998r. sygn. akt SA/Ka 1055/96, z dnia 09.03.1998r. sygn. akt SA/Ka 1268/98) w uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 23 § 7 organy celne są uprawnione nie tylko do badania autentyczności dokumentu, ale także wiarygodności danych w nim zawartych, a co za tym idzie - m.in. do kwestionowania ceny, jeżeli budzi ona oczywiste wątpliwości co do tego, czy odzwierciedla ona rzeczywistą wartość towaru. W przedmiotowej sprawie uznano, że cena [...] jest rażąco niska, co zadecydowało o podważeniu wiarygodności materialnej przedstawionego rachunku. W dalszej części organ dowodzi, że postępowanie w pierwszej instancji przeprowadzono na podstawie właściwych przepisów prawa, prawidłowo stosując zawarte w tych przepisach wytyczne odnośnie wyboru metody ustalania wartości celnej oraz sposobu obliczenia podstawy wymiaru cła. W obszernym wywodzie wykazywano, że uwzględniając kolejność stosowania metod określenia wartości celnej zgodnie z przepisami 25-28 Kodeksu celnego oraz respektując ustalenia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej należało w przedmiotowej sprawie ustalić wartość celną towaru metodą "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego), tj. z zastosowaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. oraz przepisów działu III, tytułu II Kodeksu celnego. Powołano się na opinię Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, zgodnie z 4 Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 którą stosując metodę "ostatniej szansy" można się oprzeć na wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Ostateczną wartość celną wyliczoną przez organ celny I instancji w oparciu o katalog "Eurotax" Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał za niekrzywdzącą dla strony, jako że przy pomniejszaniu ceny katalogowej o należności celno-podatkowe zastosowano stawkę celną autonomiczną 35% (mając na względzie jednakowe traktowanie importerów oraz niemożliwość ustalenia, jakim cłem był obciążony pojazd, którego wartość posłużyła za wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji), natomiast należne cło od samochodu importowanego przez p. S. obliczono stosując stawkę celną obniżoną o 5 %, z uwagi na fakt, że towar ten pochodził z Unii Europejskiej. Ponadto organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że w dniu 24.03.200Ir. weszły w życie zmiany do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10.11.1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) oraz rozporządzenia z dnia 17 sierpnia 1999 r. w sprawie określenia urzędów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych (Dz. U. Nr 73, poz. 818 ze zm.) , których celem było wyeliminowanie z importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. W świetle tych regulacji nie ma obecnie wskazań, by stosując "metodę ostatniej szansy" od wartości przyjętej z katalogu "Eurotax" odliczać procent uszkodzenia pojazdu, gdyż pojazdy uszkodzone nie mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, że w świetle powyższej argumentacji za niemające znaczenia dla ustalenia wartości celnej należy uznać wskazane przez stronę czynniki takie, jak ilość poprzednich właścicieli, sposób użytkowania pojazdu, czy też "konieczność przeprowadzenia ewentualnych napraw" - jako że nie wpływają one w żaden sposób na wartość importowanego towaru. Natomiast powołana przez stronę ocena techniczna nr [...]stanowi tylko jeden z dowodów podlegających swobodnej ocenie organu prowadzącego postępowanie. Rzeczoznawca nie może bowiem zastępować organu celnego przy ustalaniu okoliczności sprawy, w szczególności gdy nie zachodzi sytuacja, że wyspecjalizowane wydawnictwo nie uwzględnia ceny danego rodzaju pojazdu. Ponadto stwierdzono, że w odniesieniu do importowanych używanych samochodów nie ma znaczenia jak kształtują się ceny na rynku eksportera, gdyż wartość celna przedmiotowego towaru przyjmowana jest na bazie bieżących cen występujących na rynku importu. Podkreślono także w decyzji, że organy celne są uprawnione do oceny treści i celów czynności cywilnoprawnych pod kątem, czy nie zmierzają one do obejścia obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Dnia [...]. S. S. wniósł na powyższą decyzję skargę, w której zarzucił, iż wycena samochodu dokonana przez organ celny jest "wyceną zza biurka", jako że w czasie odprawy celnej pracownik Urzędu sprawdzał samochód jedynie powierzchownie, nie sprawdzając numeru silnika ani stanu licznika. Tego rodzaju ocena jest poprawna tylko w odniesieniu do "modelowego" samochodu, o standardowym wyposażeniu, średnim przebiegu, zarejestrowanego pierwszy raz w maju, którego stan techniczny nie wskazuje na konieczność napraw. Na potwierdzenie Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 5 tej tezy skarżący przytacza sformułowania zaleceń Informatora "Eurotax", zgodnie z którymi notowanie zawarte w katalogu należy skorygować m.in. uwzględniając rozbieżności wynikające z ponadnormatywnego przebiegu, dokonanych napraw oraz potencjalnych napraw. Skarżący nie zgadza się z opinią organów celnych, że cena pojazdu jest zaniżona i argumentuje, że na przedmiotowy samochód niemiecki komis nie mógł znaleźć kupca przez półtora miesiąca, ze względu na uszkodzenia silnika. Przeprowadzony w Polsce przegląd techniczny wykazał, że pojazd jest sprawny technicznie i został dopuszczony do ruchu. Jednocześnie podczas badania technicznego silnika, dokonanego w czasie oczekiwania na odprawę celną, stwierdzono uszkodzenia głowicy silnika - co zostało potwierdzone powołaną oceną rzeczoznawcy nr [...]. Oszacowana przez rzeczoznawcę wartość samochodu tj. [...] odpowiada wartości [...] - co koresponduje z ceną transakcyjną. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w związku z powołanymi przepisami mającymi zapobiegać importowi samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych służby celne ustalają wartość celną zgodnie ze stanem pojazdu z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W świetle wskazanych regulacji przy ustalania wartości celnej metodą "ostatniej szansy" nie ma obecnie wskazań do odliczania od "uśrednionej" wartości rynkowej samochodu z katalogu Eurotax określonego w procencie stopnia uszkodzenia pojazdu lub korekt z tytułu ponadnormatywnego przebiegu, gdyż uszkodzone samochody nie mogą być wprowadzane na polski obszar celny. W przedmiotowej sprawie istniały podstawy do zakwestionowania ceny transakcyjnej, skoro auto nie było uszkodzone, zostało bezwarunkowo dopuszczone do ruchu, a wyliczona w dalszym postępowaniu cena odbiegała o ok. 50% od wynikającej z rachunku. Dodatkowo organ zauważa, że przedstawiona ocena techniczna nr [...] z dnia [...] jest sprzeczna z badaniem technicznym pojazdu z dnia [...], w którym stwierdzono, że samochód był sprawny technicznie i dopuszczony do ruchu. Uwzględnienie zakresu uszkodzeń wynikającego z oceny nr [...] spowodowałoby w świetle przepisów ograniczających import pojazdów uszkodzonych i nadmiernie zużytych cofnięcie samochodu za granicę. Po rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) -przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). 6 Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 Podstawowy sposób ustalania wartości celnej towaru wskazany został w art. 23 § 1 Kodeksu celnego i zakłada, że wartością celną jest wartość transakcyjna towaru, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Przepisy celne przewidują jednak w ściśle określonych przypadkach odstępstwa od tej zasady. Art. 23 § 7 kodeksu celnego daje organom celnym prawo odmowy uznania wartości transakcyjnej za wartość celną w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn kwestionuje on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, w oparciu o które określa się wartość celną towaru lub gdy dokumenty te nie zostaną przez importera dołączone do zgłoszenia celnego. W doktrynie i orzecznictwie (wyrok NSA w Warszawie z 07.04.2003r, NSA z 15.11.2001r. I SA/Łd 18/01, NSA z 20.02.2001r. I SA/Łd 14/00) w zasadzie jednomyślnie przyjęło się stanowisko, iż weryfikacja dokumentów celnych pod kątem ich wiarygodności obejmuje nie tylko badanie ich autentyczności i poprawności formalnej, ale dotyczy także wiarygodności ceny (wiarygodność materialna dokumentów). W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, że niewiarygodność ceny transakcyjnej wystąpi wówczas, gdy jest ona rażąco niska - słusznie zatem Dyrektor Urzędu Celnego przyjął, że zaniżona wartość samochodu stanowi "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 23 § 7 kodeksu celnego. Odrzucenie ceny transakcyjnej ze względu na jej zaniżenie z natury swojej wymaga porównań z innymi cenami lub np. kosztami wytworzenia rzeczy. Stwierdzenie rażącego zaniżenia ceny nie może być jednak wynikiem arbitralnych rozstrzygnięć ze strony organów celnych, ale musi być skutkiem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Postępowanie to powinno wykazać, dlaczego cenę wynikającą z faktury zakupu uznano za zbyt niską, uwzględniając określone w ustawie kryteria pozwalające na stworzenie właściwych punktów odniesienia dla ceny transakcyjnej. Dokonane przez organ celny proste porównanie ceny wynikającej z przedstawionego rachunku z uśrednioną ceną podobnego samochodu na polskim obszarze celnym nie nosi cech rzetelnego postępowania wyjaśniającego, mogącego skutkować odrzuceniem ceny transakcyjnej. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że dane dostępne na polskim obszarze celnym, w tym średnie ceny rynkowe wynikające z informatora Eurotax, służą ustaleniu wartości celnej w myśl art. 29 § 1 Kodeksu celnego, nie zaś zakwestionowaniu wartości transakcyjnej. Stąd też środkiem dla stwierdzenia zaniżenia ceny transakcyjnej jest przeprowadzenie porównania cen transakcyjnych towarów podobnych, sprowadzonych z kraju pochodzenia towaru przedmiotowego w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego tego towaru. Natomiast nie jest dopuszczalne ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z uśrednionymi cenami towarów podobnych na rynku krajowym. Kalkulacja wartości, przeprowadzona dla ustalenia wartości celnej, jest już bowiem elementem następnego etapu działania organu, zmierzającego do ustalenia wartości przy zastosowaniu jednego ze sposobów wynikających z przepisów Kodeksu celnego a zatem - już po skutecznym wyeliminowaniu podstawowej zasady z art. 23 § 1. Dopiero w razie ewentualnego braku lub znacznych trudności w uzyskaniu danych dotyczących cen podobnych pojazdów na rynku eksportera zasadne wydaje się szukanie innych sposobów weryfikacji rzetelności ceny transakcyjnej. Dane dotyczące cen pojazdów 7 Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 danego typu na polskim rynku mogłyby w takim wypadku stanowić tylko jeden z elementów oceny wiarygodności ceny wynikającej z rachunku, jednak z uwzględnieniem różnic związanych ze specyfiką rynków eksportera i importera ( np. popularnością danej marki na tych rynkach). Tak więc zastosowana przez organ celny metoda porównania ceny transakcyjnej z ceną typowego pojazdu tego samego typu i rocznika, wynikającą z katalogu Eurotax wymaga zatem szczególnej ostrożności w formułowaniu wniosków. Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że nawet jeżeli z przeprowadzonego porównania ceny transakcyjnej z cenami podobnych towarów w kraju importera wynikają wątpliwości co do ceny transakcyjnej, to nie jest to jedyna i wyłączna podstawa stwierdzenia niewiarygodności rachunku. Okoliczność ta bowiem powinna być rozpatrzona w świetle całokształtu materiału dowodowego sprawy, we wzajemnym z innymi dowodami powiązaniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tej ceny sprzedaży pojazdów tej samej marki i rocznika, podobnie wyposażonych mogą się wyraźnie różnić ze względu na ich indywidualne cechy - w tym np. stopień wyeksploatowania. Pierwszeństwo ustalania wartości celnej na podstawie ceny transakcyjnej jest wyrazem przekonania ustawodawcy, że wartość celna powinna przede wszystkim odzwierciedlać rzeczywistą wartość rynkową towaru z dnia zakupu, zdeterminowaną także jego cechami specyficznymi. W razie wyraźnych rozbieżności między średnią ceną rynkową danego produktu a ceną ujawnioną na dokumencie sprzedaży organ celny podejmując działania w celu wyjaśnienia tych rozbieżności powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę indywidualne cechy przedstawionego towaru (w przypadku towarów używanych będzie to najczęściej stopień ich zużycia) i z ich uwzględnieniem dokonać oceny wiarygodności ceny transakcyjnej. Ta zasada pozostaje aktualna w razie porównania ceny transakcyjnej z danymi dostępnymi na polskim obszarze celnym. Z akt sprawy wynika, że w okresie pomiędzy kupnem a przedstawieniem samochodu do odprawy celnej skarżący dokonywał napraw silnika tego samochodu, co mogło wpłynąć na jego wartość w momencie dokonywania zgłoszenia celnego. Krytycznie należy ocenić podnoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł argument, iż w związku z wejściem w życie powołanych przepisów mających na celu ograniczenie importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych nie ma wskazania do uwzględniania przy ustalaniu wartości celnej pojazdu używanego procentu uszkodzeń lub stopnia zużycia. W związku ze zmianą rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. Nr 162, poz. 1135) za odpad w rozumieniu ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz. U. Nr 96, poz. 592) uznano w miejsce "pojazdów, wycofanych z eksploatacji" "pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu". Tym samym zmianą tą de facto uściślono pojęcie odpadu przyjmując za kryterium pozwalające uznać lub nie dany pojazd za odpad możliwość jego zarejestrowania i dopuszczenia do ruchu. Do tego samego kryterium odwołują się powołane przez Prezesa GUC przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, których zmiana polegała na dodaniu § 207 ust. la , następującej treści: "Do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu: (...) la) używanych pojazdów samochodowych należy dołączyć: Sygn. akt 3 I SA/Wr 3556/01 8 a) dokumenty, o których mowa w pkt 1, (tj. oryginał zagranicznego dokumentu rejestracyjnego pojazdu lub zaświadczenia o wyrejestrowaniu pojazdu albo innego dokumentu urzędowego kraju wysyłki, jeżeli pojazd był wcześniej rejestrowany -przyp. Sądu) b) zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym pojazdu, o którym mowa w § 14 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81, poz. 917), c) dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą, określony w § 15 ust. 2 rozporządzenia, o którym mowa w lit. b)," Powołane wyżej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej określa szczegółowo czynności, jakie powinny być wykonane podczas przeglądu rejestracyjnego pojazdu, przed jego pierwszą rejestracją w Polsce. Zakres tych czynności ma zapewnić, by samochód odpowiadał warunkom technicznym określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872), zwanej dalej "ustawą", i rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432). Analiza zawartych w powołanych przepisach warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu nie pozwala na przyjęcie, że wyższy od przeciętnego przebieg pojazdu wyklucza dopuszczenie go do ruchu oraz jego rejestrację na terenie kraju. Należy też uznać, że nie wszystkie uszkodzenia lub usterki zostały uznane za stwarzające zagrożenia tego stopnia, że wykluczają dopuszczenie pojazdu do ruchu. W szczególności w praktyce mogą zdarzać się sytuację, w których kolejne czynności przeprowadzone w ramach badania technicznego pojazdu nie będą prowadziły do wykrycia niektórych wad samochodu, które mogą wyjść na jaw podczas bardziej szczegółowego badania. Biorąc pod uwagę wykaz czynności, do których przeprowadzenia jest zobowiązany zakład przeprowadzający badanie techniczne samochodu, można stwierdzić, że uszkodzenia głowicy silnika, których opis zawiera przedstawiona przez skarżącego opinia [...] mogły istnieć rzeczywiście i nie być dostrzeżone podczas badania technicznego pojazdu, ponieważ poszczególne elementy silnika nie musiały być objęte tym badaniem. Skoro zatem importowany samochód posiadał ważne badanie techniczne oraz przedstawiono na granicy inne wymagane dokumenty (dotyczące jego pochodzenia, rejestracji), to nawet jeśli był bardziej od przeciętnego zużyty lub zawierał wady nieujawnione podczas przeglądu technicznego, brak było podstaw do niedopuszczenia go do procedury obrotu i cofnięcia za granicę. Natomiast niewątpliwie okoliczności takie, jak ponadnormatywny przebieg oraz widoczne lub możliwe do sprawdzenia efekty napraw, świadczące o wcześniejszych uszkodzeniach pojazdu, są czynnikami zasadniczo wpływającymi na wartość, a co za tym idzie na kształtowanie ceny tego pojazdu. W kwestii nieuwzględnienia procentu uszkodzeń rację mają organy celne, jako że uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w dniu zgłoszenia były już usunięte. Tym niemniej za zasadny należy uznać zarzut skarżącego, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o wartość pojazdu modelowego, przyjętą wg katalogu Eurotax, należało Sygn.akt3ISA/Wr3556 01 9 uwzględnić różnice wynikające z większego przebiegu importowanego samochodu w stosunku do katalogowego oraz dokonanych napraw. Kwestią oceny dowodów przez organy celne pozostaje, czy można tego rodzaju korekt wartości celnej dokonać w oparciu o przedstawioną ocenę techniczną [...]. Jak wykazano możliwość uwzględnienia tego rodzaju indywidualnych różnic nie stoi w sprzeczności z realizacją wymogów § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych oraz pozostałych powoływanych przepisów, w brzmieniu po zmianach z dnia [...] Postępowanie takie jest też zgodne z Artykułem 7 Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994r., który zaleca przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" działanie "w inny rozsądny sposób", zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia. Uwzględnianie indywidualnych cech danego pojazdu, wynikających z jego zużycia oraz dokonanych napraw i remontów należałoby uznać w tym wypadku za przejaw "rozsądnej elastyczności" , zalecanej przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej przy ustalaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy". Uwzględniając powyższe sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 152 cyt. ustawy z dnia 30.08.2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło