I SA/Wr 356/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-10-01
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, jeśli strona nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych, a jej sytuacja majątkowa była już oceniana w oparciu o te same dane?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych uzasadniających ponowne badanie jej sytuacji majątkowej, a jej wniosek był już merytorycznie rozpoznawany w oparciu o tożsame dane, dalsze postępowanie w tym zakresie jest zbędne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Wniosek został pierwotnie odrzucony z powodu odmowy udostępnienia danych o sytuacji finansowej jej męża. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżąca ponownie złożyła wniosek o prawo pomocy, powtarzając poprzednie oświadczenia i podkreślając rozdzielność majątkową. Sąd uznał, że ponowne rozpoznanie wniosku jest zbędne, ponieważ nie przedstawiono nowych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd postanowieniem z [...] lipca 2018 r.
Jak wynika z uzasadnień powyższych orzeczeń, zasadniczym powodem nieuwzględnienia wniosku była odmowa udostępnienia danych co do sytuacji finansowej [...] skarżącej.
W związku z tym skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 797 zł.
W odpowiedzi ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie powtarzając oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Z kolei w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń strona powtórzyła, że nie prowadzi z [...] wspólnie gospodarstwa domowego, ma z nim ustanowioną rozdzielność majątkową i posiadają odrębne adresy zameldowania. Zwróciła uwagę na treść przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących rozdzielności majątkowej ustanowionej w małżeństwie i powołała orzeczenie Sądu Najwyższego o sygn. akt II URN 56/95, w którym wskazano, że "ocena, czy osoba pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może tu mieć decydującego znaczenia [...]. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują".
Opierając się na powyższym stanowisku SN, strona podkreśliła, iż należy przyjąć, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a sytuacja majątkowa jej [...] powinna pozostawać bez wpływu na ocenę zasadności zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, w sprawie na obecnym etapie postępowania zastosowanie znalazł art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W niniejszej sprawie, na etapie uiszczenia wpisu od skargi, wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych został już raz rozpoznany w oparciu o tożsamy stan faktyczny. Skarżąca wprawdzie złożyła kolejny wniosek, nie powołała jednak żadnych nowych, dodatkowych okoliczności, na podstawie których byłoby możliwe ponowne zbadanie jej możliwości płatniczych.
Zdaniem referendarza, merytoryczne rozpoznanie takiego samego wniosku na podstawie tożsamych okoliczności jest aktualnie w niniejszej sprawie zbędne.
Kwestia rozdzielności majątkowej ustanowionej między [...] i jej znacznie w procedurze rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy była już wyjaśniana dokładnie skarżącej zarówno w postanowieniu referendarza sądowego, jak i Sądu.
Na marginesie jedynie zauważyć należy, że orzeczenie SN powołane przez skarżącą zostało wydane w oparciu o całkowicie odmienny stan faktyczny i prawny – sprawa dotyczyła ubezpieczeń pracowniczych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło