I SA/Wr 358/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-08-08

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał wiarygodnie swojej trudnej sytuacji majątkowej, zwłaszcza wobec rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wysokością ponoszonych wydatków oraz braku informacji o dochodach małżonki, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego za 2004 r. Wnioskodawca podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2005 r., mieszka z żoną i dwójką dzieci, posiada udział w nieruchomości, a jego dochód to 556,65 zł netto z pracy. Przedłożył dokumenty potwierdzające egzekucję z wynagrodzenia oraz inne dokumenty majątkowe i rodzinne. Organ sądowy dwukrotnie wezwał do uzupełnienia dokumentacji, jednak wnioskodawca nie przedstawił pełnych informacji o stanie finansowym swoim i żony.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wraz z zażaleniem na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od lutego 2005 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, jednak mimo to Urząd Skarbowy nadal prowadzi egzekucję. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci (ur. w 2006 i 2004 r.). Posiada udział w 1/12 w nieruchomości otrzymanej w spadku po zmarłej siostrze, poza tym nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że ma ustanowioną z żoną rozdzielność majątkową. W 2004 r. zmarła jego siostra – pomagał rodzicom ratować jej życie, co stało się powodem zakończenia działalności gospodarczej. Dochód uzyskuje ze stosunku pracy w firmie A w kwocie 556,65 zł netto. Skarżący wyjaśnił, że mieszka wspólnie z rodzicami, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Do wniosku załączono pismo z ZUS w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego wyjaśnienia wymiaru składek za czerwiec 2002 r. z tytułu zatrudnienia T. K., dokumenty potwierdzające egzekucję z wynagrodzenia, decyzję o wykreśleniu z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej w 2005 r., akt notarialny umowy o wyłączeniu wspólności majątkowej, orzeczenia sądowe i administracyjne z 2004 i 2005 r. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.), nadesłane zostały ponownie ww. dokumenty, a ponadto wydruk z listy płac oraz dokumenty dotyczące stanu zdrowia matki wnioskodawcy, będącej w niniejszej sprawie pełnomocnikiem. Wskazano, że żądane w wezwaniu zeznanie podatkowe zostanie przedłożone w terminie późniejszym z powodu przebywania skarżącego poza miejscem zamieszkania. Na kolejne wezwanie do przedłożenia dokumentów i oświadczeń, których wnioskodawca nie przedłożył na pierwsze wezwanie, a nadto do nadesłania dokumentów dotyczących stanu finansowego jego żony, przedłożono zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, które wynoszą łącznie ponad 3.000 zł, dowody opłat, wezwanie do opłaty za wodę oraz postanowienie sądu powszechnego dotyczące zwolnienia S. K. od ponoszenia opłat sądowych. Na podstawie art. 245 § 3 i art. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wyczerpująco i wiarygodnie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). Informacjom udzielonym przez wnioskodawcę nie można dać wiary, mimo dwukrotnego wezwania do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Przede wszystkim nie są znane źródła finansowania wydatków miesięcznych, które są 6-krotnie wyższe od zdeklarowanej pensji skarżącego. Nie wiadomo też, jaki status finansowy posiada jego żona, czy pracuje, czy też wnioskodawca jest jedynym żywicielem rodziny. Fakt, że małżonkowie mają ustanowioną rozdzielność majątkową, nie ma znaczenia w sytuacji rozpoznawania wniosku o zwolnienie z ponoszenia części kosztów postępowania, które stanowią rodzaj daniny publicznej. Oboje prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i mają ustalony budżet rodzinny. Nadto, zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie winni pomagać i wspierać się wzajemnie. W tak przedstawionych okolicznościach, mając na uwadze zestawienie zdeklarowanych dochodów skarżącego z wysokością wydatków, jakie ponosi jego rodzina, należałoby przyjąć, że wnioskodawca posiada jeszcze inne dochody, których nie wskazał. Co do okoliczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego, to zauważyć należy, że zgodnie z zawiadomieniem organu egzekucyjnego, egzekucja jest prowadzona z wynagrodzenia. Jednakże z przedłożonego wydruku z listy płac za czerwiec 2011 r. wynika, że wynagrodzenie brutto wynosi 693 zł i nie jest obciążone żadnym potrąceniem z tytułu egzekucji administracyjnej. Jest ot zresztą kwota zwolniona od egzekucji. W tym stanie rzeczy nie było możliwe dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, a zatem nie wykazał on okoliczności uzasadniających żądanie jego wniosku. .Wobec powyższego powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło