I SA/Wr 362/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-05-29

Skład orzekający: Piotr Kieres, Kamila Paszowska - Wojnar, Maria Tkacz - Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może ograniczyć zakres postępowania podatkowego do części przedmiotów opodatkowania ujętych w deklaracji podatkowej, w sytuacji gdy kwestionuje status podatkowy jednego z tych przedmiotów (zwolnienie podatkowe)?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, weryfikując deklarację podatkową złożoną przez podatnika (osobę prawną), powinien rozpatrywać całość zobowiązania podatkowego jako jedną sumę. Wszczęcie postępowania podatkowego w celu zakwestionowania statusu podatkowego (np. zwolnienia) jednego z przedmiotów opodatkowania powinno obejmować całe rozliczenie z deklaracji, a decyzja wydana w jego wyniku powinna odnosić się do całości rozliczenia, a nie tylko do jego części. Koncepcja zobowiązania deklaracyjno-decyzyjnego, gdzie część zobowiązania wynika z deklaracji, a część z decyzji, jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. dla gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej. Podatnik objął grunty zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ linia kolejowa została zlikwidowana, nie jest użytkowana i nie stanowi budowli w rozumieniu przepisów. Podatnik kwestionował decyzje, zarzucając naruszenia przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego, w tym dotyczące ograniczenia zakresu postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar (sprawozdawca) Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] o numerze [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. na rzecz A kwotę 7417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organami. 1. Decyzją z dnia [...] ([...]), stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. (dalej również jako: organ odwoławczy), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. (dalej również jako: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia A (dalej również jako: skarżący, strona, podatnik) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2015 w zakresie gruntów linii kolejowej 330 (tj. działek nr [...] i [...], obręb [...],[...] obręb [...] i [...]) w kwocie [...] zł. 2. Jak wskazał organ I instancji, podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości za 2015 r. wskazując m.in. przedmioty opodatkowania podlegające zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Spółka objęła grunty po zlikwidowanej linii kolejowej nr 330 na w/w działkach zwolnieniem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l"). W ramach wszczętego postępowania w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. włączono materiały zgromadzone w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za 2012 r., w tym związane z oględzinami spornych gruntów. Odnośnie zastosowanego przez podatnika zwolnienia organ wskazał, że z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wynika, że zwolnieniem są objęte jedynie grunty zajęte pod budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w przypadku gdy zarządca infrastruktury ma obowiązek jej udostępnienia licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu lub są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępnienia jej innym przewoźnikom, lub stanowią infrastrukturę szerokotorową. Zwrócono uwagę, że linia kolejowa 330 została zlikwidowana uchwałą A oraz zarządzeniem Dyrektora Generalnego A. Organ podniósł, że sporna linia kolejowa zasadniczo nie istnieje tj. brak jest torów kolejowych, zaś pozostała infrastruktura porośnięta jest gęstą roślinnością. Dodatkowo podkreślono, że w 2015 r. linia nie została oddana przez podatnika zarządcy kolejowemu. Umowa oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych, zawarta pomiędzy podatnikiem a A (tj. umowa z dnia [...]) nie obejmowała linii kolejowej 330 na odcinku położonym na terenie gminy L. Organ I instancji podkreślił, że linia kolejowa 330 nie została wykazana w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym, co oznacza, że zarządca kolejowy nie miał obowiązku zapewnienia do niej dostępu. Ponadto, linia 330 nie została umieszczona w wykazie linii kolejowych zarządzanych przez A w zakresie zawartym w załączniku 1 do Regulaminu przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy 2014/2015. Jak wywodził organ I instancji, decyzja o likwidacji linii kolejowej stanowi trwałe uniemożliwienie dokonywania przewozów osób i rzeczy z jej wykorzystaniem a także wyklucza jej udostępnienie licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Nie jest tym samym możliwe zastosowanie zwolnienia z opodatkowania. Wyjaśniając przyczyny zastosowania w sprawie najwyższej stawki podatkowej organ I instancji wyjaśnił, że podatnik jest przedsiębiorcą, a co do zasady, grunt znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy podlega opodatkowaniu maksymalną stawką podatkową. W ocenie Burmistrza Miasta L. w sprawie nie zachodziły względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Decyzja o likwidacji linii była spowodowana najprawdopodobniej przyczynami ekonomicznymi tj. nieopłacalnością ruchu kolejowego na tej linii, zatem przyczynami leżącymi po stronie podatnika. Strona nie podjęła również żadnych działań zmierzających do zagospodarowania spornych gruntów. W odniesieniu do w/w działek nie zachodziły względy techniczne, które wykluczałyby poszczególne grunty z działalności gospodarczej tj. nie zachodziła trwała niemożność wykorzystania gruntów. Brak było ponadto obiektywnej przyczyny niewykorzystywania gruntu w działalności gospodarczej – grunty mogą być wykorzystywane w działalności podatnika, obejmującej wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi lub sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Okresowe niewykorzystywanie gruntu nie powoduje, że grunt przestaje być związany z działalnością gospodarczą. 3. Nie podzielając stanowiska organu I instancji strona wniosła odwołanie, zarzucając, że organ I instancji nie uwzględnił, iż formalnemu zlikwidowaniu uległ odcinek linii kolejowej K. – Ch. od 0,306 do 15.160 km natomiast w stosunku do odcinka od 15.160 do 21.573 nie został wydany żaden dokument o jego likwidacji. Organ pominął również, że na opodatkowanych gruntach widoczne są elementy infrastruktury kolejowej. Nie podzielił także argumentacji organu, dotyczącej opodatkowania maksymalną stawką podatku. Zdaniem podatnika, ustalenia dokonane na podstawie oględzin dotyczyły jedynie fragmentów zlikwidowanej linii a nie stanu technicznego całego odcinka. Dodatkowo podniesiono, że w przeprowadzonych oględzinach uczestniczył pracownik strony, który nie był upoważniony do podpisania protokołu. Tym doszło do naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu. Strona argumentowała także, że wobec okoliczności, iż sporne działki położone są na terenie zamkniętym, nie jest możliwe wyzbycie się tego majątku jako terenu o szczególnym statusie. Podatnik od kilku lat bezskutecznie podejmuje działania zmierzające do nieodpłatnego przekazania gruntów leżących w ciągu linii 330 i "Y" gminom, w tym Burmistrzowi Miasta L. 4. W decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotem opodatkowania są grunty po zlikwidowanej linii kolejowej nr 330 (położonej m.in. na spornych działkach), znajdujące się w użytkowaniu wieczystym A. Zgodnie z zapisami ewidencji gruntów, grunty te posiadają oznaczenie użytków TK - tereny kolejowe. W aktach sprawy znajduje się m.in. uchwała nr 69 Zarządu A z dnia 13 marca 2002 r., na mocy której zlikwidowano linię kolejową 330 Kamienna G.-K. od km 0,306 do km 8,270. Z dokumentów przedłożonych przez podatnika wynika także, że Zarządzeniem nr 1 Dyrektora Generalnego A z dnia 17 stycznia 1992 r., w ramach linii kolejowej 330 zlikwidowano odcinek K.-Ch. Ś. od 8,270 do km 15,160. W dokumentach spółki wyłączona z ruchu linia kolejowa 330 posiada oznaczenie "Y". Była to linia zapomniana i zbędna, zaś w początkowej fazie postępowania spółka twierdziła, że przedmiotowej linii nie posiada. Z protokołu oględzin wynika, że linia kolejowa nie jest użytkowana – na każdej działce jest widoczny nasyp porośnięty gęstą roślinnością, zaś w kilku miejscach są widoczne pozostałości w postaci drewnianych pokładów kolejowych. Brak jest torów kolejowych. Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji. Wskazał, że w sprawie nie mogło mieć zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. z uwagi na to, że opodatkowane grunty nie stanowią elementu linii kolejowej. Organ powołując się na dowody dotyczące likwidacji poszczególnych odcinków linii 330 wskazał, że nie jest możliwe prowadzenie ruchu kolejowego w kolejnych odcinkach linii. Likwidacja linii kolejowej lub jej odcinka oznacza ostateczne a nie tylko przejściowe wyłączenie jej z eksploatacji tj. z możliwości prowadzenia przewozów kolejowych. Co więcej, w wyniku prawnego zlikwidowania linii, traci ona charakter budowli. Taka linia nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co nie wyklucza możliwości opodatkowania składników po zlikwidowanej linii tj. pozostałych po niej gruntów. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko dotyczące zastosowanej stawki opodatkowania wskazując, że w sprawie nie zachodzą względy techniczne, zaś sporne grunty z powodzeniem mogą być wykorzystane w działalności gospodarczej strony. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów odwołania, dotyczących naruszeń przepisów postępowania podatkowego (w szczególności w zakresie udziału strony w czynności oględzin). 2. Postępowanie przed sądem I instancji. 1. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. strona podniosła zarzuty naruszenia: 1) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 tj. ze zm.; dalej jako: "o.p."), poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz poprzez nierozpoznanie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, 2) art.1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., poprzez bezpodstawne uznanie, że grunty po zlikwidowanej linii kolejowej stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy ani grunt, ani infrastruktura kolejowa nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, 3) art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez niezastosowanie przepisów w sprawie i uznanie, że opodatkowaniu podlega jedynie grunt stanowiący tylko część budowli jaką jest linia kolejowa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia art. 165 § 1, § 2 i § 4 o.p. w związku z art. 21 § 3 o.p. i art. 6 ust. 9 i 10 u.p.o.l. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja Burmistrza były rezultatem postępowania podatkowego wszczętego z postanowieniem z [...]. Przedmiot tego postępowania wyznacza granice sprawy podatkowej i w ww. postepowaniu został zakreślony jako: określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. w zakresie gruntów linii kolejowej nr 330 (tj. działek nr [...] i [...], obręb [...], [...] obręb [...] i [...]) należnego od Skarżącej. Organy obu instancji argumentowały o dopuszczalności ograniczenia zakresu postępowania podatkowego do niektórych przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości tj. wskazanych gruntów Spółki. Mianowicie wskazały, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają poszczególne przedmioty takie jak grunty, budynki lub ich części oraz budowle i organ podatkowy może dokonać określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w zakresie jedynie części mienia podatnika, które znajduje się na terenie działania organu podatkowego. Sąd dostrzega, że przepis art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wskazuje na zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wymieniając jako przedmioty opodatkowania odrębnie: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W pełni też podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, wedle którego w zakresie relacji wymienionych w art. 3 u.p.o.l. możliwym jest wymierzenie zobowiązania odrębnie dla każdego z tych przedmiotów. W opinii Sądu – na gruncie kontrolowanej sprawy - nie można tego zapatrywania odrywać od przepisów, które regulują sposób powstania i wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości. A tak właśnie uczyniły organy obu instancji. Trzeba przypomnieć, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje albo z mocy prawa – w przypadku podatników osób fizycznych (art. 6 ust. 6 i 7 u.p.o.l., w związku z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. z zastrzeżeniem art. 11 u.p.o.l.), na których nałożony jest obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, na formularzu według ustalonego wzoru, albo z mocy samego prawa – w przypadku podatników nie będących osobami fizycznymi (art. 6 ust. 9 w związku z ust. 10 u.p.o.l. oraz w związku z art. 21 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 o.p.), których obowiązuje metoda samoobliczenia i zadeklarowania podatku przez złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości za rok podatkowy. Na mocy art. 6 ust. 10 u.p.o.l. informacje o przedmiotach podlegających opodatkowaniu, jak i deklaracje na podatek od nieruchomości mają obowiązek składać również podatnicy korzystający ze zwolnień przewidzianych w u.p.o.l. W rozpatrywanej sprawie, organy przyjęły, że podatnikiem jest Spółka, a więc osoba prawna, której zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje z mocy samego prawa, z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania i w wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji, chyba że organ podatkowy zobowiązanie to określi w innej wysokości (co wynika z art. 21 § 2 o.p.). Tym samym, w opinii Sądu w składzie orzekającym, mimo że podatnik w deklaracji opartej na metodzie samoobliczania podatku od nieruchomości wykazać może opodatkowanie jednego, niektórych bądź wszystkich jego przedmiotów opodatkowania, to jednak jako zobowiązanie podatkowe wynikające z deklaracji należy rozumieć sumę zobowiązań wszystkich ujętych w deklaracji przedmiotów opodatkowania jako całość, a nie jako kilka odrębnych zadeklarowanych zobowiązań. Z kolei organ podatkowy weryfikując zobowiązanie wynikające ze złożonej/złożonych deklaracji w podatku od nieruchomości może w oparciu o art. 21 § 3 o.p. wydać decyzję: – określającą zobowiązanie dla pominiętego w deklaracji przedmiotu opodatkowania, – określającą (modyfikującą) zobowiązanie wynikające z deklaracji w przypadku stwierdzenia niewłaściwej wysokości zobowiązania zadeklarowanego. Zdaniem Sądu drugi wskazany przypadek obejmuje również błędne zadeklarowanie przedmiotu opodatkowania (w deklaracji) jako objętego zwolnieniem podatkowym. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 10 u.p.o.l. w deklaracji na potrzeby podatku od nieruchomości wykazuje się również przedmioty opodatkowania objęte zwolnieniem w przepisach u.p.o.l. Tym samym w uproszczeniu można przyjąć, że w toku postępowania podatkowego organ dokonuje weryfikacji deklaracji z wykazanym finalnym zobowiązaniem (w przypadku gdy deklaracja obejmuje więcej niż jeden przedmiot opodatkowania) lub inaczej: z deklaracji zawsze wynika jedno całościowe zobowiązanie. Stanowisko to ma oparcie min. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2015 r. o sygn. akt II FSK 1833/13, przytoczonym w uzasadnieniu decyzji Burmistrza. Z kolei w wyroku z 20 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2259/15 wskazano, że podatnik, do którego należy kilka przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości we właściwości tego samego organu podatkowego, jest uprawniony do wykonania obowiązku z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. bądź w jednej deklaracji, obejmującej wszystkie przedmioty opodatkowania we właściwości tego organu, bądź poprzez złożenie osobnej deklaracji dla każdego odrębnego przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W każdej z tych sytuacji podatnik wykonuje obowiązek z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. "Odpowiednio organ podatkowy jest uprawniony zakwestionować jedną z kilku deklaracji danego podatnika, niektóre z nich bądź wszystkie, stosownie do konkretnego stanu faktycznego i prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1833/13, publ. CBOSA). Powyższe rozważania jednoznacznie dowodzą, że w stosunku do podatnika podatku od nieruchomości może zostać wydanych kilka decyzji dotyczących poszczególnych przedmiotów opodatkowania, które bądź to zastępują samoobliczenie (art. 21 § 3 O.p.), bądź też dokonują ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.)." Oba wyroki, jakkolwiek wskazują na możliwość odrębnego deklarowania opodatkowania poszczególnych nieruchomości, to nie dają podstaw do częściowego modyfikowania niektórych jej elementów przy równoczesnym nie odnoszeniu się do zadeklarowanego w niej zobowiązania do zapłaty. Prowadziłoby to do nieprzewidzianej w przepisach i niedopuszczalnej w ramach systemu podatkowego sytuacji, gdy jedno i to samo zobowiązanie wynika z deklaracji i jednocześnie w części - z decyzji podatkowej. Nie jest akceptowalne, by w obrocie prawnym równorzędnie funkcjonowały dwie wykluczające się kwalifikacje podatkowe tego samego przedmiotu opodatkowania. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w deklaracji na 2015 r. "grunty linii kolejowej" są zwolnione, i tej kwalifikacji żaden z organów nie kwestionuje, skoro nie kwestionuje deklaracji. A jednocześnie w zaskarżonej decyzji te same grunty są opodatkowane. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją usankcjonował istnienie w obrocie prawnym podwójnej – choć różnej w skutkach podatkowych - kwalifikacji spornych gruntów. I jest to wynik błędnego przyjęcia przez organy podatkowe, że organowi podatkowemu pierwszej instancji służy prawo wyboru jednego z przedmiotów opodatkowania ujętych w deklaracji, względem którego może wszcząć postępowanie podatkowe. Tymczasem wskazać trzeba, że decyzja zastępuje samorozliczenie podatnika dokonane w deklaracji, a więc - i samą deklarację. W tej sytuacji – w opinii Sądu – mimo, że w postępowaniu kwestionowano jedynie część rozliczenia, tj. w stosunku do przedmiotów opodatkowania ujawnionych w deklaracji przez podatnika jako podlegających zwolnieniu podatkowemu, to wszczęcie postępowania powinno dotyczyć całości rozliczenia z deklaracji, a w konsekwencji decyzja wydana w wyniku jego przeprowadzenia winna odnosić się do całości rozliczenia. Przyjęta przez organy koncepcja zobowiązania deklaracyjno-decyzyjnego jest niedopuszczalna, a przy tym organy nie są konsekwentne w tym zakresie, skoro nie dokonano modyfikacji deklaracji w zakresie zwolnienia spornych gruntów z opodatkowania. Trzeba też podkreślić niekonsekwencję organu podatkowego pierwszej instancji, zaakceptowaną przez organ odwoławczy. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz powziął wątpliwości co do rozliczenia podatkowego, ujętego w deklaracji na 2015 r., na co wskazują przeprowadzone czynności sprawdzające względem deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015 r. Dopiero efektem tych czynności było pojawienie się wątpliwości Burmistrza, co do zasadności uwzględnienia w złożonej przez podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości przedmiotu opodatkowania jako objętego zwolnieniem w postaci gruntów działek: nr [...] i [...], obręb [...], [...] i [...] – które zidentyfikowane zostały dopiero w toku czynności sprawdzających. W oparciu o owe wątpliwości wszczęte zostało postanowieniem z [...] postępowanie podatkowe odnośnie do części przedmiotów opodatkowania objętego deklaracją. Takie ograniczenie postępowania podatkowego tj. do części, elementu wpływającego na wysokość zadeklarowanej w deklaracji kwoty podatku od nieruchomości, Sąd uważa za niewłaściwe. Procedowanie tej kwestii winno odbywać się w ramach postępowania dotyczącego weryfikacji zadeklarowanego przez Skarżącą "łącznego" zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. z tytułu ujawnionych w niej przedmiotów opodatkowanych i zwolnionych, skoro deklaracja ta obejmowała grunty, których deklarowany przez podatnika status podatkowy (kwalifikację podatkową) organ poddawał w wątpliwość. Wyłączenie ze zwolnienia przedmiotowych gruntów niewątpliwe wpływało na wysokość zadeklarowanego przez Spółkę w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015 r. zobowiązania podatkowego oraz wartości ujętych w polu deklaracji dotyczącym przedmiotów zwolnionych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd podkreśla, że Burmistrz wydając postanowienie z dnia [...] w oparciu o art. 165 § 1, § 2 i § 4 w zw. z art. 21 § 3 i art. 216 o.p. w sposób niedopuszczalny ograniczył zakres przedmiotowy postępowania podatkowego. Jeżeli organ podatkowy zamierzał kwestionować wysokość zobowiązania podatkowego, wykazanego w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015 r., zobowiązany był wszcząć postępowanie w zakresie przedmiotów opodatkowania wykazanych w przedmiotowej deklaracji. Ponadto, ocena zdarzeń mających wpływ na ustalenia faktyczne sprawy i wywiedzenie skutków podatkowych z tych zdarzeń powinna nastąpić w postępowaniu podatkowym. Zatem likwidacja linii kolejowej powinna być przedmiotem ustaleń w toku postępowania podatkowego, a nie poza nim. Organ, choć wyłączył z zakresu postępowania części składające się na infrastrukturę kolejową (linię kolejową, budowle, budynki, urządzenia, tory), to jednak ocenił je w całości z gruntami z perspektywy art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jako niepodlegającą zwolnieniu, prowadząc w tym zakresie ustalenia, tj. w zakresie likwidacji linii kolejowej, co było przekroczeniem uprzednio zakreślonych ram postępowania podatkowego. Tym samym zarówno Burmistrz, jak i organ odwoławczy przekroczyły zakreślone uprzednio ramy postępowania podatkowego i sprawy, błędnie oznaczone w postanowieniu o wszczęciu, czym naruszyły także art. 207 o.p. W rezultacie wskazane naruszenia prawa są istotne i mają wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Takie działanie organów administracji stanowi też istotne naruszenie wyrażonej w art. 120 o.p. zasady praworządności, a ponadto uchybia zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe uwzględnią stanowisko Sądu zaprezentowane w niniejszym rozstrzygnięciu, mając na uwadze, że wydając decyzję winny realizować obowiązek wynikający z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez wskazanie pełnej podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że wobec wagi stwierdzonego uchybienia procesowego, odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą jej wydanie decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 oraz art. 205 § 4 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687). Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis w kwocie 2000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5400 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło