I SA/Wr 367/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp.j. z/s w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] stycznie 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące III, VI, VII, IX, XI i XII 2011 r. oraz określenie podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że obecnie nie dysponuje majątkiem na skutek zajęcia wszystkich składników majątkowych w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym. Nałożony został na nią zakaz zbywania majątku. Przez to spółka nie ma możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa. Celem utrzymania przedsiębiorstwa w ruchu do czasu rozstrzygnięcia sporów podatkowych, zostało ono wydzierżawione. Wpływy z czynszu dzierżawy zostały również zajęte przez organ egzekucyjny. Spółka nie może też dokonywać rozliczeń pieniężnych, w związku z czym nie jest w stanie pozyskać kredytu czy pożyczki. Wskazano, że pełnomocnik zastępujący spółkę działa w sprawie bez wynagrodzenia, na podstawie klauzuli zabezpieczającej zawartej w wieloletniej umowie o stałą pomoc prawną. Ostatnie wynagrodzenie pełnomocnik otrzymał w 2016 r. przed zajęciem majątku. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że spółka nie ma żadnych środków finansowych. Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość środków trwałych (wydzierżawionego przedsiębiorstwa) wynosiła 13.612.440,12 zł, w 2017 r. spółka nie prowadziła przedsiębiorstwa i "odnotowała ujemne koszty – bilans w toku". Salda dziesięciu rachunków prowadzonych w PLN, EUR CZK i USD na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiły: 0, na jedynym rachunku saldo wynosiło 355,10 zł. Rachunki są również objęte zajęciem egzekucyjnym. . Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika (z zeznań dwóch wspólników spółki), iż przychód spółki w 2017 r. wyniósł 540.575,97 zł i odnotowana została strata na poziomie 2.502.300,13 zł. W 2016 r. spółka osiągnęła przychód w wysokości 29.510.826,72 zł i dochód w kwocie 1.426.815,45 zł. Na koniec marca 2018 r. należności krótkoterminowe spółki wynosiły 13.545.973,74 zł, a zobowiązania krótkoterminowe 40.538.792,70 zł. W kasie i na rachunkach na dzień 31 marca 2018 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 208,55 zł. W lutym, marcu i kwietniu br. spółka dokonała dostaw towarów i usług o wartości odpowiednio 18.231 zł, 52.624 zł i 15.453 zł oraz poczyniła zakupy związane z działalnością opodatkowaną na kwoty 22.805 zł, 50.844 zł i 19.384 zł. Przedłożono również wydruki rachunków bankowych, dokumenty potwierdzające zamknięcie rachunków, wypowiedzenie kredytu obrotowego w kwietniu 2018 r. i z natychmiastowym obowiązkiem zapłaty zadłużenia w wysokości 2.169.914,13 zł, oraz wypowiedzenie kredytu w wysokości 1.694.402,62 zł i umowy restrukturyzacyjnej w czerwcu 2018 r. Przedłożono też dowody nieuregulowanych zobowiązań wobec gminy i organu podatkowego oraz dokumenty potwierdzające zajęcia egzekucyjne. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że wobec jej wspólników również prowadzone są postępowania egzekucyjne w związku z poręczeniami zobowiązań kredytowych spółki. Egzekucji został poddany m.in. dom jednego ze wspólników oraz nieruchomość, którą wniósł do korzystania przez spółkę (w załączeniu przedłożono dokumenty potwierdzające poddanie obu nieruchomości pod licytację). Pełnomocnik oświadczył, iż od stycznia 2017 r. nie otrzymał od strony skarżącej żadnego wynagrodzenia ani zwrotu kosztów. Jedynym jego dochodem będzie zwrot kosztów postępowania w przypadku korzystnego dla strony wyniku sprawy. Pełnomocnik był związany ze spółką od grudnia 2006 r. umową o stałą pomoc prawną, która została rozwiązana w grudniu 2016 r. z powodu braku możliwości regulowania zobowiązań przez spółkę. Klienci pełnomocnika mają jednak zagwarantowane dokończenie spraw już wszczętych w trakcie trwania umowy. Wpis od skargi został wyznaczony w niniejszej sprawie na kwotę 100.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek należało uwzględnić. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe zostało wykazane. Jakkolwiek spółka (jej wspólnicy) odnotowała znaczne przychody w poprzednich latach, referendarz sądowy wziął jednak pod uwagę wielokrotnie wyższe straty od samego przychodu w poprzednim roku (2017). Należało mieć też na uwadze, że wszystkie dostępne środki pieniężne zostały zablokowane, czy to poprzez zajęcie rachunków bankowych, czy przez zajęcie wierzytelności od kontrahentów. Strona wykazała też, że nie ma majątku, z którego mogłaby pozyskać środki pieniężne, gdyż czynsz dzierżawy przedsiębiorstwa również został objęty zajęciem egzekucyjnym. Nie są także w stanie pokryć kosztów udziału w sprawie skarżącej spółki jej wspólnicy, wobec których są również prowadzone postępowania egzekucyjne. Z powyższych względów przyjąć należało, iż ani spółka, ani jej wspólnicy nie dysponują dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z tym postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.