I SA/Wr 3708/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-10-19

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Janusz Zubrzycki, Andrzej Szczerbiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, uznając, że podatniczka nie dopełniła obowiązku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, mimo przedstawienia przez nią dowodów wysłania zgłoszenia rejestracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający, iż zgłoszenie rejestracyjne VAT-R nie zostało wysłane przez podatniczkę w terminie. Brak należytej weryfikacji korespondencji strony oraz niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu stanowiło istotne naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia G. P. zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 2002 r. Organ podatkowy uznał, że podatniczka nie miała prawa do obniżenia podatku należnego, ponieważ nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego VAT przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Skarżąca twierdziła, że wysłała zgłoszenie rejestracyjne VAT-R wraz z innymi dokumentami w dniu, który poprzedzał wykonanie pierwszej czynności opodatkowanej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odrzucając argumenty skarżącej dotyczące wysłania zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej G. P. zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/ Wr 3708/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej G. P. kwotę 1415 zł (jeden tysiąc czterysta piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że decyzja wymieniona w punkcie I nie może być wykonana. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. Ś. z dnia [...]nr [...], którą z powołaniem się na art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) określono G. P., prowadzącej w G. Ś. działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2002r. w wysokości [...], zaległość podatkową w tej samej kwocie oraz odsetki za zwłokę do dnia wydania decyzji w kwocie [...]. Ustalono, że działalność tę podatniczka rozpoczęła w dniu [...], a dopiero w dniu [...]wpłynęło do Urzędu Skarbowego jej zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, co potwierdzono w dniu [...]zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. na druku VAT-5, zobowiązując do posługiwania się Numerem Identyfikacji Podatkowej [...], który nadano jej już wcześniej w związku z prowadzeniem od [...]takiej samej działalności w spółce cywilnej z mężem. Ponieważ uznano, że podatniczka nie dopełniła obowiązku złożenia w Urzędzie Skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stwierdzono, że na postawie jej art. 25 ust. 3 nie miała prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, w związku z czym winna zapłacić podatek należny w wysokości, wynikającej z miesięcznej deklaracji VAT-7, złożonej w terminie w Urzędzie Skarbowym w L. Ś. Z uwagi na przedłożenie przez G. P. kserokopii zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z datą wypełnienia [...] podniesiono, że dokumenty te nie były potwierdzone datą przyjęcia przez Urząd Skarbowy. Nadto podatniczka w czasie kontroli oświadczyła, że nie uiściła wpłaty w zakresie rejestracji w podatku od towarów i usług, co zrobiła dopiero w dniu [...]., w związku z czym nie mogło być jej wcześniej wydane potwierdzenie rejestracji VAT-5. Weryfikacja korespondencji przesyłanej przez Firmę PHU A Spółkę cywilną G. i M. P. potwierdziła, że tą drogą nie było przesłane zgłoszenie w podatku od towarów i usług G. P. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik G. P. wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powołanej na wstępie, przez bezzasadne pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług oraz przepisów art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, że skarżąca dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT w dniu [...]., podczas gdy w rzeczywistości miało to miejsce w dniu [...],a tym samym nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stwierdzono, że podatnik, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. nie oznacza podatnika zarejestrowanego, ale takiego, o którym mowa w jej art. 5 ust. 1, czyli wykonującego czynności podlegające opodatkowaniu w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Również art. 25 ust. 3 nie uniemożliwia obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego podatnikom, którzy nie zostali zarejestrowani, ale takim, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego, a to podatniczka uczyniła w dniu [...], a następnie składała w obowiązujących terminach miesięczne deklaracje podatkowe. Zarzucono nadto, że w ustaleniach dotyczących weryfikacji korespondencji, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego, uniemożliwiono skarżącej branie czynnego udziału. Tymczasem w jednej przesyłce poleconej o numerze [...], nadanej pod adresem Urzędu Skarbowego w L. Ś., wysłała ona dokumenty rejestracyjne VAT-R i NIP-1 oraz informację o rozpoczęciu z dniem [...]ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że przesyłką poleconą nr [...], na którą powołuje się skarżąca, została przesłana tylko informacja o rozpoczęciu z dniem [...] ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Przed wydaniem decyzji organy pierwszej i drugiej instancji umożliwiły stronie zapoznanie się z całym zebranym materiałem dowodowym, ale skarżąca z tego nie skorzystała. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powoływanej wyżej, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Według art. 25 ust. 3 ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9. Zgodnie z tym ostatnim przepisem podatnicy, o których mowa w art. 5, są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne. Na samym początku postępowania skarżąca G. P. przedłożyła kopię zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-R, datowaną [...] oraz kopię zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 o tej samej dacie twierdząc, że wysłała je w tym dniu z G. Ś. do Urzędu Skarbowego w L. Ś. W toku postępowania weryfikowano szczegółowo korespondencję, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego z firmy A", prowadzonej przez skarżącą w ramach spółki cywilnej z mężem, natomiast brak jest w aktach sprawy danych, by wystarczająco dokładnie weryfikowano również korespondencję, która wpłynęła z firmy "A" G. P. W dniu [...] wpłynęło do Urzędu Skarbowego w L. Ś. pismo strony, do którego dołączono potwierdzenie nadania w dniu [...] w G. Ś. do tego Urzędu przesyłki poleconej nr [...]. Ani w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, w której szczegółowo omawiano numery przesyłek weryfikowanych w toku postępowania, ani też w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie ustosunkowano się do twierdzeń strony, że w tej przesyłce znajdowało się między innymi zgłoszenie rejestracyjne G. P. w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-R. Dopiero w odpowiedzi na skargę stwierdzono, że w przesyłce o tym numerze przesłano tylko informację o rozpoczęciu z dniem [...] przez skarżącą ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Tymczasem informacja ta została datowana przez stronę jako sporządzona w dniu [...], nie mogła zatem raczej znajdować się w przesyłce nr [...], o której była mowa wyżej, nadanej w Urzędzie Pocztowym dwa dni wcześniej, w dniu [...]. Z datą tą zbieżne są natomiast zgłoszenia rejestracyjne VAT-R i aktualizacyjne NIP-1, datowane jako sporządzone właśnie w dniu [...]. Okoliczności te nie zostały bliżej wyjaśnione, a w każdym razie materiały znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego, nie pozwalają na podważenie w wystarczający sposób twierdzeń strony, iż w dniu [...] wysłała do Urzędu Skarbowego właśnie w szczególności zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Nieuiszczenie opłaty związanej z rejestracją do dnia kontroli jest kwestią wtórną, gdyż w razie jej braku stronę należało wezwać do uzupełnienia tej czynności. Ustalenia powyższe musiały być powodem uznania przez sąd wniesionej skargi za uzasadnioną. Art. 122 Ordynacji podatkowej nakazuje bowiem organom podatkowym podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podobnie jak art. 187 § 1, a art. 191 mówi o ocenie na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta musi być jednak logiczna i zgodna ze znajdującym się w aktach postępowania materiałem dowodowym. Tymczasem podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji stało się w istocie ustalenie bez wystarczających podstaw, że w przesyłce strony skarżącej, wysłanej do Urzędu Skarbowego w dniu [...], znajdowało się nie zgłoszenie rejestracyjne VAT-R z tej samej daty, ale sporządzone przez stronę dwa dni po wysłaniu tej przesyłki pismo informujące o rozpoczęciu z dniem [...]ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Ustalenie to sprzeczne jest ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym. Dodać należy, że w aktach postępowania administracyjnego przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę brak jest dowodu, aby stronie wyznaczono zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stosownego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. I ten zarzut podniesiony w skardze okazał się więc uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2004r. sygn. FSK 156/04 raz jeszcze zwrócił uwagę na przesłanki uzasadniające konieczność umożliwienia stronie pełnego udziału we wszystkich stadiach postępowania podatkowego stwierdzając między innymi, że niezastosowanie się przez organ odwoławczy do dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest istotnym uchybieniem proceduralnym i pociąga za sobą konieczność uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanej w wyniku postępowania obarczonego tą wadą. W związku z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, orzekając równocześnie na podstawie jej art. 152, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzając na podstawie art. 209 zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło