I SA/Wr 3769/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. i S. Z. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej naliczonej i pobranej opłaty skarbowej w kwocie 483 zł od umowy sprzedaży mieszkania zakładowego, II. w pozostałej części skargę oddala, III. decyzja może być wykonana w uchylonym zakresie, IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżących kwotę 36 zł (słownie: trzydzieści sześć) tytułem zwrotów kosztów postępowania. Decyzją Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] [...], po rozpoznaniu wniosku Państwa E. i S. Z. z dnia 6.07.2001 r. odmówiono stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 895,70 zł. naliczonej i pobranej przez notariusza od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w K., przy ul. [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu, oraz od ustanowionej na rzecz sprzedającego hipoteki do kwoty 17.489,88 zł. Zdaniem organu podatkowego okoliczność że przedmiotowa umowa sprzedaży podlegała zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, nie ma znaczenia dla zwolnienia jej z opłaty skarbowej w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm). Zgodnie bowiem z art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej nie podlegają czynności cywilnoprawne takiej jak umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i 7, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Ponieważ przedmiotowym zwolnieniem nie objęto podatników zwolnionych z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony o stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu pobranej opłaty skarbowej od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości. Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziły się strony zarzucając organowi podatkowemu naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, nie skutkuje także zwolnieniem zawartej w tym przedmiocie umowy sprzedaży z opłaty skarbowej. Odwołujący powołali się na interpretację art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej zawartą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.11.2000 r. potwierdzającą zasadność ich stanowiska. Wskazując na powyższe naruszenie prawa, odwołujący wnieśli o uwzględnienie żądania w przedmiocie stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu uiszczonej nienależnie opłaty skarbowej. Decyzją Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organ I instancji odnośnie braku podstaw do zastosowania wobec podatnika ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej, a tym samym uznania, że pobrana od zawartej przez stronę umowy sprzedaży nieruchomości opłata skarbowa była nienależna. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekazanej w związku z reorganizacją sądownictwa administracyjnego, właściwemu do jej rozpoznania po 1.01.2004 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, skarżący podtrzymali zgłaszany w odwołaniu zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy jedną ze stron zawartej umowy jest podatnik Vat-u nie skutkuje także zwolnieniem umowy sprzedaży z opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o uwzględnienie skargi w zakresie nienależnej opłaty skarbowej w kwocie 483 zł pobranej przez notariusza od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, podlegającej zwolnieniu z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej, oraz o oddalenie skargi w pozostałym zakresie co do kwoty 412,70 zł, stanowiącej należną opłatę skarbową pobraną od umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz od umowy hipoteki ustanowionej na sprzedanej nieruchomości. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący zasadnie podnieśli zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm) w zakresie odnoszącym się do nie uznania okoliczność przysługiwania podatnikom ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej od zwartej przez nich umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego - jako towaru używanego, zwolnionego z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Zawarta przez podatnika VAT umowa sprzedaży towarów używanych, która jako czynność cywilnoprawna poddana jest - co do zasady - podatkowi od towarów i usług, ale na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT zwolniona została z tego podatku - wyłączona jest z zakresu stosowania ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a). Odrębność reżimów prawnych obu rodzajów podatków - opłaty skarbowej oraz podatku od towarów i usług - przesądza o tym, że czynności cywilnoprawne, które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej wyłączone zostały z zakresu stosowania przepisów ww. ustawy z tej przyczyny, że poddane zostały przepisom VAT. Nie mogą więc być ponownie poddawane obowiązkowi opłaty skarbowej tylko z tego powodu, że na podstawie przepisów ustawy o VAT zostały one zwolnione z obowiązku uiszczenia tego podatku. Z tego też względu nie podlega opłacie skarbowej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a/ ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) umowa sprzedaży towarów używanych, zwolnionej od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jeżeli jedną ze stron tej umowy jest podatnik podatku od towarów i usług (por. uchwała NSA z 27.11.2000 r. sygn. akt FPS 5/00 - ONSA 2001/3/96, wyroki SN z dnia 13.12.2002 r. sygn. akt III RN 233/01 - OSNP 2003/3/3, oraz III RN 229/01 - Prz. Podat. 2003/06/62). Również Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, uznała zasadność skargi stron odnośnie nieprawidłowego pobrania przez notariusza przy zawieraniu przedmiotowej umowy, opłaty skarbowej od sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego towar używany zwolniony z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Skoro zatem zawarta przez skarżących umowa sprzedaż lokalu mieszkalnego nie podlegała opłacie skarbowej, złożony w tym przedmiocie wniosek o stwierdzenie istnienia nadpłaty podatku był zasadny i winien być uwzględniony przez organy podatkowe. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej w kwocie 483,00 zł., pobranej od sprzedaży lokalu mieszkalnego wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylił w tej części zaskarżoną decyzję. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi w części dotyczącej pobranej od skarżącego opłaty skarbowej od objętej umową notarialną z dnia 6.06.2000 r. sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Przedstawiona powyżej argumentacja odnośnie zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nabycia towarów używanych zwolnionych z podatku od towarów i usług, nie dotyczy wartości nabytego przez stronę prawa użytkowania wieczystego gruntu, albowiem grunty nie należą do kategorii towarów używanych w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt 7 lit "a" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym są wyłącznie budynki i budowli i ich części, których okres używania wyniósł co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę. Z tego też względu czynność prawna dotycząca sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest objęty zwolnieniem z opłaty skarbowej lokal mieszkalny, nie korzysta ze zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej. Zwolnieniu z opłaty skarbowej nie podlegała także czynność cywilnoprawna ustanowienia hipoteki, od które opłata skarbowa pobierana jest zgodnie z art. 1 ust 2 lit. "k" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej. W tym zatem zakresie, organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącym stwierdzenia istnienia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 395,20 zł. pobranej od umowy sprzedaży udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, oraz w kwocie 17,50 zł. pobranej z tytułu ustanowienia hipoteki na nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz ustanowienia hipoteki nie narusza przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) oddalił skargę w tej części. Równocześnie mając na uwadze okoliczność uznania przez Izbę Skarbową skargi w zakresie w jakim została ona uchylona przez Sąd, na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona decyzja w uchylonej części może być wykonywana umożliwiając tym samym organowi podatkowemu niezwłoczne ponowne rozpoznanie żądania strony o stwierdzenie istnienia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.