I SA/Wr 3787/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Protokolant Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Telefonii A Spółka Akcyjna we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej kwotę 3012,30 zł (słownie: trzy tysiące dwanaście złotych 30/100) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że wymieniona w pkt I decyzja nie podlega wykonaniu. Skarżąca Telefonia A S.A. z siedzibą we W. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. S. M. z dnia [...] o nr [...] określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r. w kwocie [...] i ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w kwocie [...]. Urząd Skarbowy w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego zakwestionował dokonane przez skarżącą rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r., uznał bowiem, iż skarżąca zawyżyła podatek naliczony o kwotę [...]. W zakresie zawyżenia podatku naliczonego Urząd Skarbowy ustalił, iż skarżąca dokonała odliczenia z faktury odebranej przez pracownika w miesiącu lutym 1999 r. oraz z rachunku uproszczonego z dnia [...]. Urząd Skarbowy stwierdził również zawyżenie podatku naliczonego w związku z nieodpłatnym przekazaniem urządzeń ( wcześniej zakupionego od B S.A.) na rzecz Zakładów Energetycznych we W. i E. i nie dokonania korekty podatku naliczonego w miesiącu przekazania. Dokonane ustalenia znalazły wyraz w decyzji Urzędu Skarbowego. W odwołaniu z dnia [...] wniesionym od decyzji organu podatkowego I instancji skarżąca nie zgodziła się z zarzutem zawyżenia podatku naliczonego z faktury otrzymanej w miesiącu lutym 1999 r., bowiem zgodnie z instrukcją obiegu dokumentów za datę otrzymania w Spółce faktury uznano datę wpisu do księgi korespondencji przychodzącej. Odnośnie obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego w związku z nieodpłatnym przekazaniem urządzeń energetycznych, skarżąca wskazała, że celem budowy przyłączy, z których nadal korzysta w swojej działalności gospodarczej, było dostarczenie energii elektrycznej do kontenerów. Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Podzieliła stanowisko organu podatkowego I instancji, co do braku możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktury otrzymanej w miesiącu lutym. Organ odwoławczy stwierdził, że podatnik tak powinien zorganizować obieg dokumentów, aby uwzględniał on zasady wynikające z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1983 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DZ.U. Nr 11, poz. 50 ze zm. - zwana dalej ustawą o VAT). Izba Skarbowa podzieliła również stanowisko organu podatkowego I instancji w przedmiocie oceny czynności nieodpłatnego przekazania urządzeń energetycznych. Zdaniem organu odwoławczego jedynie dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (darowizna) lub używanie przez skarżącą urządzenia jako środka trwałego, pozwala na przyjęcie istnienia związku pomiędzy dokonanym zakupem a sprzedażą opodatkowaną. Bez znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia jest możliwość uznania poniesionych wydatków jako koszt uzyskania przychodu. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że skarżąca dokonała odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktury z dnia [...], otrzymanej w dniu [...], a więc również z tego powodu rozliczenie było nieprawidłowe. Skarżąca w skardze z dnia [...] zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej w części dotyczącej zawyżenia podatku naliczonego za miesiąc kwiecień 1999 r. o kwotę [...] oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] i wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: * naruszenie prawa procesowego przy prowadzeniu postępowania kontrolnego i podatkowego - art. 283 § 1 pkt 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. 122 i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm. - zwanej dalej Ordynacja podatkowa), * naruszenie prawa materialnego art. 2 ust. 1, art. 19, art. 20 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez błędną jego wykładnię, * nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia prawa do odliczenia podatku naliczonego, W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację. Ponadto, zdaniem skarżącej, postępowanie kontrolne było prowadzone na podstawie upoważnienia udzielonego przez osobę nieupoważnioną do udzielenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Wskazała także, iż organy obu instancji bezzasadnie zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku VAT z faktury otrzymanej w miesiącu lutym 1999 r., bowiem otrzymanie faktury nie jest jednoznaczne z jej odbiorem. W odniesieniu do faktur dokumentujących zakup urządzeń przekazanych nieodpłatnie Zakładom Energetycznym, skarżąca podniosła, że roboty obejmowały szerszy zakres niż wykonanie przyłącza energetycznego, jednakże organ podatkowy wskazuje na brak prawa do rozliczenia z całej faktury. Skarżąca wskazała także na brak wyznaczenia przez organ odwoławczy terminu do zapoznania się z materiałami dowodowymi i wypowiedzenia się w sprawie. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniosła ojej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczonymi tam argumentami. W odniesieniu do zarzutu podpisania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez osobę nieupoważnioną Izba Skarbowa wskazała, że upoważnienie to podpisał zastępca Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w zakresie swoich obowiązków został upoważniony do podpisywania upoważnień do kontroli. Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa stwierdziła, iż skarżąca miało możliwość zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego, natomiast w postępowaniu odwoławczym nie zachodziła taka potrzeba, bowiem organ ten nie prowadził postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Izba Skarbowa odnoście braku możliwości odliczenia podatku naliczonego z pozostałych zakwestionowanych faktur podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Natomiast pełnomocnik Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270- zwanej dalej p.s.a ). Skarga jest zasadna. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego istotny wydaje się zarzut skarżącej naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Art. 200 § 1 w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej dotyczy jednego z bardzo ważnych uprawnień podatnika - prawa do zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i podjęcia próby obrony swoich racji w ostatniej fazie postępowania podatkowego, tuż przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy. Dlatego też ograniczenie prawa podatnika w tym zakresie może wynikać jedynie z przepisu prawa. Wbrew poglądowi przedstawionemu w odpowiedzi na skargę przepis ten ma zastosowanie nawet w sytuacji niezebrania nowych dowodów w postępowaniu odwoławczym. Zastosowanie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej daje bowiem stronie możliwość wypowiedzenia się nie tylko co do zebranego materiału dowodowego, ale także co do zupełności postępowania dowodowego. Ponadto zastosowanie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej daje stronie ostatnią możliwość zapoznania się z argumentacją organu odwoławczego i zajęcia wobec niej stanowiska. Brak wykonania tego obowiązku przez organ podatkowy w tym odwoławczy stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ta przesłanka wznowienia odnosi się bowiem do ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Zatem wybór skorzystania z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego należy do strony postępowania a nie organu podatkowego. Niezastosowanie się przez organ odwoławczy do dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest więc istotnym uchybieniem proceduralnym i pociąga za sobą konieczność uchylenia, chociażby z tego względu, przez sąd zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił natomiast poglądu skarżącej w zakresie naruszenia przez Urząd Skarbowy art. 283 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie w myśl art. 283 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej upoważnienie do przeprowadzenia postępowania kontrolnego mogło być udzielone jedynie przez osobę naczelnika właściwego urzędu skarbowego, a od [...] również przez osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego, to jednak poza sporem jest, że organem, który wydał upoważnienie jest Urząd Skarbowy W. S.M. Nie zmienia tego faktu podpisanie upoważnienia przez zastępcę Naczelnika Urzędu Skarbowego. Prawo zastępcy do podpisywania dokumentów za naczelnika wynika bowiem z samej istoty zastępstwa. Nawet gdyby zdarzyło się tak, że pewna grupa spraw - czego Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził - została wyłączona od rozpoznawania przez określonego personalnie zastępcę Naczelnika Urzędu Skarbowego, to podpisanie przez tę osobę upoważnienia w tym wypadku świadczyłoby jedynie o przekroczeniu kompetencji przez pracownika, a nie o naruszeniu właściwości organu, którym w dalszym ciągu pozostawałby Urząd Skarbowy. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej, naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia przepisów art. 180 i 187 - 188 Ordynacji podatkowej, gwarantujących w postępowaniu dowodowym realizację zasad prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, Sąd stwierdza, iż dokonanie oceny w tym zakresie będzie możliwe dopiero z chwilą zakończenia w sposób prawidłowy tego postępowania. Również w związku ze stwierdzonymi uchybieniami proceduralnymi, Sąd odstąpił od rozpoznania skargi w pozostałym zakresie, bowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie byłoby przedwczesne. Organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania, powinien przed wydaniem decyzji wyznaczyć stronie, w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. – S. M. została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na podstawie art. 200 p.s.a. zwrot kosztów postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.s.a.