I SA/Wr 3834/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-08

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Krystyna Anna Stec, Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować wartość transakcyjną towaru jako wartość celną, jeśli nie dysponuje danymi porównawczymi z kraju pochodzenia towaru i nie odnosi się do dowodów przedstawionych przez stronę?
Ratio decidendi
Organ celny może zakwestionować wartość transakcyjną towaru jako wartość celną jedynie w przypadku istnienia uzasadnionych przyczyn, które należy należycie udowodnić lub uprawdopodobnić. Zakwestionowanie to nie może opierać się na porównaniu cen z krajem importu, a organ celny musi odnieść się do wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę, w tym do cen rynkowych z kraju pochodzenia towaru.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych uznających zgłoszenie celne dotyczące importowanego samochodu za nieprawidłowe z powodu zakwestionowania wartości transakcyjnej. Organ celny I instancji zakwestionował cenę podaną w umowie kupna-sprzedaży, opierając się na porównaniu z cenami rynkowymi z katalogu Eurotax na polskim rynku. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na konieczność stosowania metody "ostatniej szansy". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, twierdząc m.in. brak danych porównawczych z kraju pochodzenia i nieuwzględnienie jego dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W., zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant: Ewa Bogulak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...]. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego 79,80 zł - tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia [...]Nr [...]Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...]Nr [...], skierowaną do M. Z., którą to decyzją uznano dokonane przez niego zgłoszenie celne za nieprawidłowe. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że [...]M. Z. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie JDA SAD nr [...] sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki Volkswagen Polo wyprodukowany w 1988r.o pojemności silnika-1263 cm3 i niespornym numerze nadwozia. Do zgłoszenia importer załączył m.in. umowę kupna-sprzedaży wskazującą cenę nabycia - 350 EUR, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz deklarację wartości celnej. Wyjaśniono, że organ celny I instancji przyjął zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym (art.64§1 i 2 Kodeksu celnego) następnie przystąpił do jego weryfikacji (art.70 Kodeksu celnego), po czym na podstawie art.23§7 powołanej ustawy zakwestionowała wiarygodność przedłożonej umowy, uznając, że nie może być ona przyjęta w części dotyczącej ceny sprowadzonego pojazdu. W związku z powyższym powołana wyżej decyzją zgłoszenie uznano za nieprawidłowe i określono wartość celną na podstawie art.29§1 w zw. z art.23§7 Kodeksu celnego na kwotę [...]. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona podniosła zarzut naruszenia art.23§1 i 7, art.65§4 pkt 2 lit b i c Kodeksu celnego oraz art.120 i 180 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej we W. - powołując przepisy art.85§1, art.23§1 i 23§7 Kodeksu celnego - wyjaśnił, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej z dnia przyjęcia zgłoszenia i wedle stawek celnych w tym dniu obowiązujących, przy czym wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i 31 ustawy a wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej (...).Organ odwoławczy wywodził, że wiarygodność obejmuje nie tylko autentyczność dokumentu, ale i wiarygodność podanej w nim ceny transakcyjnej, która winna odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru i nie może budzić wątpliwości, co do tego czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Dyrektor Izby Celnej wskazał nadto, że organ celny powinien porównać cenę transakcyjną z wartością rynkową pojazdu tej samej marki w oparciu o specjalistyczne wydawnictwo a przy ustaleniu znaczącej różnicy cen (ponad 10%) przystępuje do określenia wartości i celnej metodami zastępczymi. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji korzystał z wydawnictwa niemieckiego Schwecke Liste, lecz nie stwierdził w nim notowań pojazdów tego samego typu, co sprowadzony, stąd przystąpiono do określenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu posiłkując się specjalistycznym katalogiem zawierającym ceny rynkowe na polskim obszarze celnym - Eurotax 02/2002. Wobec ustalenia, iż średnia wartość rynkowa pojazdu tej samej marki i o tych samych parametrach, co sprowadzony pojazd wynosi 4.777 zł (1.195,50 EUR) uznano, że kwota ta jest w sposób znaczący wyższa od zadeklarowanej. W konsekwencji do zakwestionowano wiarygodności materialną umowy kupna-sprzedaży i przystąpiono do ustalania wartości celnej pojazdu metodami zastępczymi (art.24 kodeksu celnego). Organ celny II instancji podniósł nadto, że postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie Studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.09.1999r.-Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (załącznik do Dz.U. Nr 80, poz.908). Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji, iż ustalanie wartości celnej używanych samochodów dokonywane na podstawie art. 25-28 jest problematyczne; trudne jest bowiem znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem maja różny stopień zużycia. Z tego względu nie jest możliwe zastosowanie metod wskazanych w art.25-26. Według organu odwoławczego kolejna metoda - ceny jednostkowej (art.27) - może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku importu dla celów handlowych. Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał dalej, że Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych samochodów w oparciu o metodę zaś wartości kalkulowanej (art.28) - opartej na kosztach produkcji. Nie jest tymczasem możliwe jej zastosowanie w sytuacji importu używanych towarów, skoro w takim stanie towary te wytwarzane nie są. Z tych względów wartości celna używanych pojazdów samochodowych winna być i została ustalona według metody "ostatniej szansy"(art.29 Kodeksu celnego). Zgodnie z powołanym przepisem, jak wywodzono, jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie art.25-28 ustawy to jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1/ art.VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. 2/ Porozumienia w sprawie stosowania art.VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i handlu z 1994r. 3/ przepisów działu III tytułu II Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów". Dyrektor Izby Celnej we W. wyjaśnił, iż zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy istnieje możliwość oparcia się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na ranku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych i na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych przez specjalistów z dziedziny motoryzacji. Wywodzono, że biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry i ten sam rok produkcji dokonuje się szczegółowej kalkulacji, polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "uśrednionej" podatku VAT i podatku akcyzowego. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał też obliczenie przez organ I instancji wartości celnej z przyjęciem przy ustaleniu tej wartości kwoty [...]na podstawie katalogu "EUROTAX 2002 PKW/PL (I/2002r. str.33). Ponadto Dyrektor Izby Celnej wskazał dalej, że przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 27.09.2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.Nr 112,poz.1206) wprowadzono celem wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. W świetle tej regulacji - w ocenie organu celnego - nie ma obecnie wskazania przy zastosowaniu metody ostatniej szansy wskazania do odliczania od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu określonego w procencie stopnia uszkodzenia. Powołano też § 234.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U.Nr 117,poz.1250 ze zm.) przewidujący m.in. wymóg posiadania przez importera używanego pojazdu samochodowego zaświadczenia o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym, co potwierdza - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - brak podstaw do uwzględniania przy ustalaniu wartości celnej korekt z tytułu jego stanu technicznego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem M. Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której domagał się stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Skarżący podniósł - powołując przepisy art.23§1Kodeksu celnego - że w jego ocenie niedopuszczalne jest zakwestionowanie czegokolwiek, jeśli nie dysponuje się danymi porównywalnymi a takich stronie nie przedstawiono, zatem naruszono art.180 ordynacji podatkowej. M. Z. wskazał też, że w toku postępowania odwoławczego przedstawił przykładowo ceny giełdowe z rynku niemieckiego, wynoszące dla pojazdu typu samochodu sprowadzonego przez niego 155-444 EUR. Ponadto zdaniem skarżącego nie uzasadniono faktycznie i prawnie niemożności zastosowania w sprawie art. 24-28 Kodeksu celnego. Wskazał nadto, że przy liczeniu wartości celnej cenę katalogową obniżono o akcyzę - 3.1% i Vat - 22%, tymczasem naliczając podatek akcyzowy zastosowano stawkę 65% a poza tym przy wyliczeniu wartości celnej nie uwzględniono kwoty jaka należy uiścić celem zarejestrowania pojazdu (ok.1000 zł). Skarżący twierdził, iż jego zdaniem organy celne nie działały w oparciu o Konstytucję, umowy międzynarodowe, ustawy, rozporządzenia, lecz w oparciu o Komunikat Nr 2 Prezesa GUC z 18.03.2002r., w dodatku nie opublikowany. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). W ocenie Sądu wydane w sprawie przez organy celne obu instancji decyzje uchybiają prawu, stąd podlegały uchyleniu. Jak wynika z akt sprawy organy celne obu instancji uznały, w oparciu o przepis art.23§7 ustawy z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz.117 ze zm.), że wartość transakcyjna (art.23§1) towaru nie mogła być przyjęta za wartość celną - stąd wartość tą ustalono na podstawie art.29 ustawy, przyjmując, iż nie było podstaw do zastosowania metod wskazanych w art.25-28 powołanej ustawy. W świetle zarzutów skargi istota sporu sprowadzała się przede wszystkim do tego, czy i w jakim przypadku organy celne mogą skutecznie zakwestionować wynikającą z faktury sprzedaży wartość transakcyjną, w szczególności czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły uzasadnione ku temu przyczyny. Kontrolując zaskarżoną decyzje Sąd uwzględnił przy tym przepis art. 134§1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa skargi. Rozważając zakwestionowanie w sprawie wartości transakcyjnej jako wartości celnej, wzięto pod uwagę, iż zgodnie z przepisem art.2§2 ustawy Kodeks celny wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Zasady określania wartości celnej towaru zawarte w przepisach tytułu II działu III Kodeksu celnego (art. 21-34) są powtórzeniem unormowania przyjętego w poprzedniej ustawie Prawo celne z 1989r., które to w omawianym zakresie było w pełni zsynchronizowane z odnośną regulacją przewidzianą przepisami umów międzynarodowych. Z tych względów, skoro przepisy umów międzynarodowych nie stanowią inaczej, nie budzi wątpliwości, że określenie wartości celnej nastąpić winno zgodnie z powołanymi wyżej przepisami Kodeksu celnego i aktów wykonawczych do tej ustawy. Zgodzić należy się z poglądem, że sposoby wyliczania wartości celnej wskazane w art.23-29 Kodeksu celnego są ujęte sekwencyjnie i wymagają eliminacji poszczególnych sposobów, aż do dojścia do "metody ostatniej szansy". Pierwsza z metod, sformułowana w przepisie art.23§1 wskazuje, że wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i art. 31. Wskazać w tym miejscu należy, iż metoda ta jest w pełni zgodna treścią art.1 części I ("Zasady ustalania wartości celnej") Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, stanowiącego załącznik 1A Porozumienia ustanawiającego Światową Organizacje Handlu (WTO) sporządzonego w Marakeszu 15.04.1994r. (Dz.U. z 1995r. Nr 98, poz.483). Wprawdzie w art.17 w/w Porozumienia w sprawie stosowania art.VII GATT 1994 zastrzeżono, że "Nic w niniejszym porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej". Stwierdzić jednakże trzeba, iż zastrzeżenie to znalazło odbicie w regulacji przepisu art.23§7 Kodeksu celnego, po myśli którego "Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w §1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego". Z brzemienia powyższego przepisu wywieść należy, jak zasadnie wskazały organy celne, że wiarygodność obejmuje nie tylko autentyczność (nie chodzi zatem tylko o wiarygodność formalną, której w tym przypadku nie podważano) ale i materialną wiarygodność rachunku w zakresie uwidocznionej na nim ceny transakcyjnej. Cytowany przepis stwierdza zatem wyraźnie, że muszą zachodzić uzasadnione przyczyny zakwestionowania wiarygodności danych zamieszczonych w dokumentach. Tym samym powołany przepis uzależnia dopuszczalność nieprzyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną od łącznego zaistnienia dwóch przesłanek: 1/braku dokumentów czy braku ich wiarygodności, 2/uzasadnienia przyczyn zakwestionowania tej wiarygodności. Przy braku ustawowego sprecyzowania pojęcia "uzasadnionych przyczyn" oczywiste jest, że o tym czy przyczyny takie zachodzą świadczyć mogą zindywidualizowane okoliczności konkretnej spawy. W ocenie Sądu zakwestionowanie wiarygodności ceny transakcyjnej jako wartości celnej w świetle omawianej regulacji nie wymaga dowodu, wystarczające jest uprawdopodobnienie. Mając powyższe na uwadze powstaje kwestia, w jakiej formie i jakimi środkami organy winny wskazać na istnienie w konkretnej sprawie "uzasadnionych przyczyny" zakwestionowania wartości transakcyjnej. Nie budzi wątpliwości, że ocena organów w tym zakresie nie może być dowolna. O niewiarygodności faktury, co do ceny można mówić, gdy z uzasadnionych przyczyn cena transakcyjna jest rażąco niska; najczęściej stwierdzenie takie następuje przez porównanie z innymi cenami. Zgodzić przy tym należy się z poglądem, że ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej nastąpić powinno przez jej porównanie z innymi cenami transakcyjnymi na obszarze, z którego przedmiotowy towar pochodzi. Za niedopuszczalne uznać natomiast ustalanie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami towarów tego rodzaju na rynku kraju importu. Dane dostępne na polskim obszarze celnym, w tym średnie ceny rynkowe, służą bowiem ustalaniu wartości celnej dopiero po uzasadnionym zakwestionowaniu wartości transakcyjnej. Poza sporem zatem zakwestionowanie wiarygodności nie może następować w sposób dowolny, "intuicyjnie" - bez uprawdopodobnienia niewiarygodności (podobne stanowisko zajął NSA w wyrokach: z dnia 10.10.2000r. I SA/Wr 1918/99 i z dnia 7.04.2003 V SA 2019/02). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy celne uchybiły wynikającemu z art.23§7 Kodeksu celnego wymogowi należytego uzasadnienia przyczyn zakwestionowania wiarygodności informacji wynikających z dokumentu, służących do określenia wartości celnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że organy celne nie ustaliły jakie były ceny transakcyjne samochodów - marką i parametrami, w tym rokiem produkcji - odpowiadających sprowadzonemu towarowi na obszarze, z którego go sprowadzono. W kontrolowanych decyzjach wskazano bowiem wyraźnie, że specjalistyczne wydawnictwa (Schwecke Liste), z których organy celne korzystały celem porównania zadeklarowanej wartości celnej (wartości transakcyjnej) z innymi cenami nie zawierały notowań pojazdów odpowiadających - marką, rokiem produkcji i innymi parametrami - samochodowi sprowadzonemu przez skarżącego. Wskazać też należy, iż w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do dowodów zaoferowanych przez stronę, a to do przedstawionych ogłoszeń (internetowych) jak i do twierdzeń strony opartych na tych dowodach, że na rynku niemieckim cena za samochód sprowadzonej marki o roku produkcji 1988 nie była znacząco różna od ceny z umowy kupna-sprzedaży przez niego zawartej. W tych okolicznościach dokonane przez organy celne w niniejszej sprawie ustalenie zniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami towarów tego rodzaju na rynku kraju importu - jak wyżej wskazano - nie było dopuszczalne i takie ustalenie ocenić należy jako sprzeczne z prawem przewidzianymi zasadami, nieodnoszące się do materiału dowodowego sprawy i tym samym dowolne. Zwrócenia uwagi wymaga, że stosownie do treści art. 122 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.262 Kodeksu celnego - statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 Kodeksu celnego - konkretyzującego i rozwijającego powyższą zasadę na organach (...) spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ponadto w myśl art.180 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczyni się do wyjaśnienia sprawy a nie jest z nią sprzeczne. Przy tym zgodnie z art.191 powołanej ustawy organ ocenia czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego zebranego materiału. Tym samym tylko i wyłącznie kompletny i prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do oceny tego materiału w sposób zgodny z zasadą swobodnej jego oceny. W niniejszej sprawie zaś po pierwsze uznanie zaniżenia ceny transakcyjnej błędnie organy celne oparły na jej porównaniu z cenami na rynku kraju importu (a nie kraju z którego towar był sprowadzany), poza tym nie odniesiono się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie (w szczególności dowodów wnioskowanych przez stronę), nie poddano ich ocenie. Już z powyższych względów, o ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - jako wadliwe - podlegają wyeliminowaniu z obrotu. W tych stanie rzeczy, skoro w uzasadnieniach decyzji organy celne nie wykazały, aby istniały uzasadnione przyczyny zakwestionowania wiarygodność i dokładność informacji, co do ceny transakcyjnej, nie było podstaw do nieprzyjęcia tej wartości transakcyjnej za wartość celną. Już z powyższych względów, o ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - jako wadliwe - podlegają wyeliminowaniu z obrotu. Tym samym w istocie bezprzedmiotowe są rozważania, co do zastosowanej w sprawie metody zastępczej. Wobec jednak podniesionych w skardze zarzutów dodać można, iż w myśl pkt.23 powołanego Studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej "Można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (na przykład, nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia. Nie należy też zapominać, że orientacyjne ceny katalogowe mogą obejmować opłaty i podatki importowe". Z treści cytowanej regulacji zdaniem Sądu wynika, że metodzie "ostatniej szansy" przypisać należy charakter swoistego szacowania. Nie może to jednakże oznaczać całkowitej dowolności, organ winien wynik wyliczania wartości celnej jak najbardziej zbliżać do rzeczywistości. Skoro więc przy ustalaniu wartości celnej metodą ostatniej szansy organy celne opierają się, jako punkcie odniesienia, na katalogowej cenie pojazdów - uwzględniając rok produkcji - to podlegający odliczeniu od wartości katalogowej podatek akcyzowy winien rocznik pojazdu uwzględniać, tak jak jest to czynione przy obliczaniu podatku akcyzowego należnego od importu samochodu. Przyjęcie zaś przy wyliczaniu wartości celnej akcyzy w innej wysokości od stawki tego podatku obliczonego wobec importu samochodu odbiega od ustalenia tej wartości w sposób jak najbardziej rzeczywisty. Zdaniem składu orzekającego metoda "ostatniej szansy" - opierająca się na jednolitych wobec wszystkich importerów zasadach - winna w przypadku dokonywania odliczeń uwzględniać indywidualne okoliczności stanu faktycznego. Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi - na podstawie art. 145§1 pkt 1a powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w pkt. I wyroku. Postanowienie, co do kosztów postępowania (pkt II wyroku) zapadło zgodnie z art. 200 w/w ustawy zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania decyzji (pkt III wyroku) znajduje oparcie w jej art. 152.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło