I SA/Wr 397/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-16
Skład orzekający: Halina Betta, Zbigniew Łoboda, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota długu obciążającego sprzedawane spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, przejęta przez nabywców, powinna zostać odliczona od ceny sprzedaży przy ustalaniu przychodu podlegającego opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym?Ratio decidendi
Cena sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, określona w umowie notarialnej, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Zadłużenie obciążające lokal, które zostało przejęte przez nabywców, nie wpływa na ustalenie podstawy opodatkowania, ponieważ nabywcy w ten sposób zwolnili sprzedającego od ciążącego na nim długu. Sprzedający nie może zatem odliczyć tej kwoty od przychodu.Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat od jego nabycia. Uzyskała ze sprzedaży kwotę, która częściowo została przeznaczona na zakup i remont innych lokali mieszkalnych, a część stanowiła spłatę zadłużenia ciążącego na sprzedawanym lokalu, które przejęli nabywcy. Organy podatkowe uznały całą kwotę z aktu notarialnego za przychód podlegający opodatkowaniu, pomimo argumentacji skarżącej, że część tej kwoty nie została jej faktycznie wypłacona, lecz stanowiła spłatę długu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] określającą skarżącej S. Z. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym w kwocie [...] z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w O. przy ul. I. nr [...] na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie notarialnej z dnia [...] rep. a nr [...]. Poza sporem jest iż opisany wyżej lokal mieszkalny skarżąca nabyła na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej A w O.. Z uwagi iż sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat licząc od końca roku w którym został przez podatniczkę nabyty, skarżąca w dniu [...]. złożyła oświadczenie, że uzyskaną kwotę ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przeznaczy na kupno innej nieruchomości i jej modernizację. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego podatniczka przeznaczyła na zakup dwóch lokali mieszkalnych położonych w budynku mieszkalnym w Ś. przy ul. H. [...] oraz na zakup materiałów przeznaczonych do remontu tych lokali.
Jako podstawę wymiaru podatku organy podatkowe przyjęły kwotę [...] wynikającą z różnicy wartości przedmiotu sprzedaży z aktu notarialnego z dnia [...] w kwocie [...] i wydatków na zakup dwóch lokali mieszkalnych w Ś. za kwotę [...], uiszczoną opłatę związaną z zakupem w/w lokali w kwocie [...] oraz wydatków poniesionych na remont tych lokali według przedłożonych rachunków na kwotę [...]. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podatniczka wyjaśniła, że nigdy nie otrzymała ze sprzedaży wyżej opisanego prawa do lokalu kwoty [...], a faktycznie otrzymała kwotę [...], która wymieniona jest w akcie notarialnym, zaś pozostała kwota [...] stanowiła dług ciążący na przedmiotowym lokalu z tytułu kredytu i odsetek. Zdaniem podatniczki skoro całą otrzymaną kwotę [...] w całości przeznaczyła na potrzeby mieszkaniowe to nie powinna z tego tytułu płacić podatku dochodowego.
Skarżąca przedstawiła zaświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej A w O. z dnia [...] z którego wynika, że na dzień wydania zaświadczenia była członkiem spółdzielni i posiadała własnościowe prawo do lokalu położonego w O. przy ul. I. [...], którego zwaloryzowany obowiązujący wkład budowlany wynosił [...], natomiast podatniczka posiadała na koncie wkład budowlany w wysokości [...], a zadłużenie tego mieszkania na dzień [...]. wynosiło [...] z tytułu kredytu i odsetek.
Podatniczka ponadto przedstawiła kserokopię pisma z dnia [...] nabywców przedmiotowego lokalu mieszkalnego tj. małżonków K. , w którym proszą o przyjęcie ich w poczet członków spółdzielni i oświadczają, że wpłacą pełne zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych wraz z odsetkami ciążącymi na lokalu oraz w bieżącym 1999 roku spłacą kredyt i odsetki od kredytu dotyczący tego lokalu mieszkalnego.
Rozpoznając w postępowaniu odwoławczym ponownie przedmiotową sprawę organ II instancji uznał, iż nie ma znaczenia w sprawie podniesiony w odwołaniu zarzut, iż z transakcji kupna-sprzedaży przedmiotowej nieruchomości podatniczka nie uzyskała przychodu w wysokości wynikającej z decyzji organu I instancji, gdyż uzgodniona między stronami transakcji cena sprzedaży zaspokoiła w części zadłużenie podatniczki wobec spółdzielni mieszkaniowej z tytułu spłaty kredytu wraz z odsetkami w wysokości [...]. Przywołał organ odwoławczy art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych oraz innych rzeczy jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona o kwotę sprzedaży, a zatem dla ustalenia wysokości podstawy opodatkowania nie ma zdaniem organu znaczenia fakt powstania zadłużenia wobec Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej A w O. obciążającego sprzedawane prawo, czy też forma rozliczeń między uczestnikami transakcji kupna-sprzedaży.
Powyższą decyzję podatniczka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zarzucając, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest krzywdzące i narusza jej interes prawny. Zarzuciła iż jako sprzedająca własnościowe prawo do lokalu otrzymała kwotę [...], natomiast kwota [...] nie stanowi ceny nabycia lokalu tylko jest to wierzytelność spółdzielni mieszkaniowej, która jest należna od każdego właściciela lokalu. W przedmiotowej sprawie nabywcy wstąpili w prawa członka, a tym samym dłużnika z tytułu długoterminowej spłaty kredytu wraz z odsetkami zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową na wybudowanie budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal. Skarżąca dodatkowo zarzuca, że jest w trudnej sytuacji życiowej, nie pracuje i korzysta z opieki społecznej zatem nie jest w stanie zapłacić wymierzonego jej podatku.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 90 poz. 416 ze zm.) stanowi sprzedaż między innymi spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli sprzedaż ta nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i została dokonana w przypadku sprzedaży przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło zbycie.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 ustawy powołanej wyżej podatek od dochodu ze sprzedaży praw majątkowych ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przywołanego zaś powyżej art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
Poza sporem w sprawie jest iż skarżąca zbyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. I. [...] , które wcześniej w drodze przydziału nabyła ze Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej A w O. przed upływem 5 lat od jego nabycia.
Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń faktycznych wynika iż z uzyskanych ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego kwotę [...] przeznaczyła na remont lokali mieszkalnych położonych w Ś. przy ul. H. [...] ora kwotę [...] przeznaczyła na nabycie dwóch lokali mieszkalnych plus poniosła wydatki w wysokości [...] związane z zakupem tych lokali.
Sporna w przedmiotowej sprawie pozostaje pozostała kwota [...] , którą organy podatkowe zaliczają do ceny sprzedaży, a któremu to stanowisku sprzeciwia się podatniczka.
Odpowiedzieć zdaniem Sądu należy zatem na pytanie co stanowi cenę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu które przysługiwało skarżącej.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 powołanej już wcześniej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych oraz innych rzeczy w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej o kwotę sprzedaży. Cena sprzedaży została określona w umowie notarialnej w sposób jednoznaczny na kwotę [...]. Ta wielkość zatem zasadnie została przyjęta przez organy podatkowe jako podstawa opodatkowania, stanowiąca przychód uzyskany w wyniku transakcji sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Nie ma znaczenia dla określenia podstawy opodatkowania fakt zadłużenia powyższego lokalu. Zadłużenie z tytułu zaciągniętego przez Spółdzielnię Mieszkaniową kredytu i odsetek w części obciążającej lokal mieszkalny położony przy ul. I. [...] w O. zostało przejęte przez nabywców przedmiotowego lokalu tj. kupujących, którzy w ten sposób zwolnili skarżącą od obciążającego ją długu. Trafnie organy podatkowe wywodzą, iż w przeciwnym wypadku skarżąca nie mogłaby zbyć w/w prawa do lokalu. Gdyby bowiem przyjąć rozumowanie skarżącej to nie można by było uznać iż przysługiwało jej ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego a w konsekwencji skarżąca nie mogłaby tego prawa zbyć. Skarżąca nie podważa iż przysługiwało jej ograniczone prawo rzeczowe opisane wyżej, zaś wartość tego prawa wynika z aktu notarialnego w którym określono cenę jego sprzedaży. Forma zaś rozliczeń zadłużenia tego prawa wobec Spółdzielni Mieszkaniowej A w O. , którym obciążone było stanowiące przedmiot sprzedaży spółdzielcze prawo własności pozostaje bez wpływu na wartość tego prawa wyrażonego w cenie jego sprzedaży określonej w notarialnej umowie sprzedaży.
Skoro z niepodważonych w postępowaniu sądowym ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe wynika, iż podatniczka nie wydatkowała na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych całego przychodu uzyskanego ze sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu to zasadnie organy podatkowe wymierzyły zryczałtowany podatek dochodowy od niewydatkowanej na powyższy cel kwoty.
Zarzut skarżącej iż nie jest w stanie wywiązać się z nałożonego obowiązku uiszczenia podatku wynikającego ze stanowiącej przedmiot skargi decyzji z uwagi na trudną sytuację życiową nie może być uwzględniony jako, że pozostaje on bez wpływu na sam wymiar podatku i jego wysokość.
Mając zatem powyższe na uwadze należało skargę jako bezzasadną oddalić zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło