I SA/Wr 402/05

PostanowienieWSA we Wrocławiu2005-05-09

Skład orzekający: Halina Betta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (burmistrz) jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego (samorządowego kolegium odwoławczego) uchylające jego własne postanowienie i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, działając jako "nosiciel" władzy publicznej, nie jest uprawniony do zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organu wyższej instancji w tej samej sprawie. Taka możliwość prowadziłaby do sytuacji, w której organ występowałby jednocześnie w roli strony kierującej się własnym interesem i organu orzekającego, co jest niedopuszczalne. Skarga wniesiona przez podmiot nieuprawniony podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta J. Ś. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które uchyliło jego własne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatku od nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz argumentował, że posiada interes prawny w sprawie, ponieważ wydanie zaświadczenia sprzecznego ze stanem faktycznym byłoby niezgodne z prawem. Kolegium wniosło o odrzucenie skargi, wskazując na brak uprawnienia burmistrza do jej wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza J. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o nie zaleganiu w podatku od nieruchomości na dzień [...]r. postanawia: odrzucić skargę. Przedmiotem skargi Burmistrza Miasta J. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]uchylające w całości postanowienie Burmistrza Miasta J. Ś. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o nie zaleganiu przez Fabrykę A S.A. w likwidacji z siedzibą w P. w podatku od nieruchomości na dzień [...]r. oraz przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia strona skarżąca powołała się na treść art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wywodząc, iż przysługuje jej interes prawny mający związek z rozstrzyganą sprawą, albowiem spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy obowiązku organu pierwszej instancji do wydania zaświadczenia o nie zaleganiu przez stronę z zapłatą podatku od nieruchomości. Burmistrz Miasta J.Ś. wywiódł, iż w świetle orzeczenia organu drugiej instancji w zasadzie powstaje obowiązek skarżącego do wydania zaświadczenia stwierdzającego brak zaległości podatkowych, mimo iż taka zaległość w rzeczywistości za miesiąc sierpień istnieje, wobec czego wydanie zaświadczenia sprzecznego rezultacie istniejącym stanem faktycznym byłoby sprzeczne z prawem i w zasadzie stanowiłoby poświadczenie nieprawdy. W treści odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawarło wniosek o jej odrzucenie, wskazując w jego motywach, iż Burmistrz Miasta J. Ś. nie jest uprawniony do wniesienia skargi, gdyż o tym, czy jednostka ma w danej sprawie interes prawny przesądza przepis prawa materialnego, natomiast w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nie mieści się w kategorii interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, interes orzekającego w sprawie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, o czym stanowi art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 13 § 1 pkt 1 oraz 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2002 r., poz. 9, nr 84 ze zm.) organem podatkowym stosownie do swojej właściwości jest burmistrz, natomiast samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od jego decyzji, a także – na postawie art. 223 § 1 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa – od zażaleń, w tym od zażaleń na postanowienia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o nie zaleganiu w podatku od nieruchomości. Skarga Burmistrza Miasta J. Ś. nie może być rozpoznana albowiem została złożona przez podmiot nieuprawniony. Według art. 50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zdaniem Sądu aktualny w obowiązującym stanie prawnym pozostaje pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90, wedle którego "bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje wójt tej gminy". W cytowanym orzeczeniu Sąd stwierdził również, iż ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Powyższe stwierdzenie – podtrzymane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]uchylające w całości postanowienie Burmistrza Miasta J. Ś. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o nie zaleganiu przez Fabrykę A S.A. w likwidacji z siedzibą w P. w podatku od nieruchomości na dzień [...]r. oraz przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, albowiem organ pierwszej instancji wydając uchylony akt działał również jako "nosiciel" tego samego imperium. Nie może zatem kwestionować rozstrzygnięcia wydanego w tej samej sprawie przez organ wyższej instancji, który również reprezentuje autorytet samorządu terytorialnego. Należy podkreślić, iż przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby w postępowaniu sądowoadministracyjnym do rozpoznania sporu o zgodność z prawem działania albo bezczynności pomiędzy organami administracji publicznej orzekającymi w pierwszej i drugiej instancji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 427-428). Jednocześnie przytoczyć winno się pogląd wyrażony we wskazanym wyżej postanowieniu NSA z dnia 15 października 1990 r., a przyjęty jako aktualny w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1884/03), zgodnie z którym w roli organu podatkowego pierwszej instancji, w niniejszej sprawie Burmistrza Miasta J. Ś., nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu zapobiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne, jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Z tych względów i na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło