I SA/Wr 4400/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-01

Skład orzekający: Andrzej Szczerbiński, Andrzej Cisek, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu może być uznany za "własny lokal mieszkalny" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co pozwala na zwolnienie przychodu ze sprzedaży nieruchomości z podatku dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu nie jest "własnym lokalem mieszkalnym" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. "Własny" lokal mieszkalny oznacza lokal, do którego podatnik posiada prawo własności, a nie jedynie prawo do używania na podstawie umowy najmu. W związku z tym, wydatki na remont lokalu najmowanego nie kwalifikują się do zwolnienia podatkowego, a przychód ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K.-B. sprzedała nieruchomość i zadeklarowała 10% zryczałtowany podatek dochodowy od uzyskanego przychodu. Złożyła również oświadczenie o wydatkowaniu pozostałej części przychodu na remont "własnego" lokalu mieszkalnego, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Urząd Skarbowy oraz Izba Skarbowa uznały, że lokal, w którym skarżąca poniosła wydatki na remont, był przez nią wynajmowany, a nie stanowił jej własności, co skutkowało określeniem podatku dochodowego. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że lokal najmowany na czas nieokreślony można uznać za "własny" w rozumieniu przepisów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/ Wr 4400/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Cisek, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Paulina Biernat, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K.-B. na decyzję Izby Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w dniu [...] oddala skargę. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]nr [...], którą na podstawie art. 21 § 3 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 28 ust. 2 i 3 i art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) określono E. K.-B. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w dniu [...]w kwocie [...], zaległość podatkową w kwocie [...] i odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]. Stwierdzono, że w dniu tym sprzedała ona za [...]nieruchomość w postaci działki nr [...]o powierzchni [...]wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami we wsi S. w gminie P., którą nabyła w dniu [...].Zadeklarowała i zapłaciła 10%-owy zryczałtowany podatek dochodowy od uzyskanego ze sprzedaży przychodu w wysokości [...], złożyła też oświadczenie, że pozostałą część przychodu w kwocie [...]wydana na remont lokalu mieszkalnego. Okazało się jednak, że wydatki poniosła nie na remont własnego lokalu mieszkalnego, jak wymaga tego art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy podatkowej, ale lokalu w L. przy ul. M. [...], zajmowanego na podstawie umowy najmu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka wniosła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem jej zdaniem lokal zajmowany na podstawie umowy najmu jest jej własnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu tego przepisu. Powołała się na słownik języka polskiego i słownik synonimów, w których słowo własny określono jako swój, należny, przynależny, przydziałowy, będący przedmiotem czyjegoś wyłącznego posiadania, należący do kogoś, a słowo własnościowy - jako stanowiący czyjąś własność. Umowa najmu lokalu zawarta na czas nieokreślony z Zarządem Gospodarki Mieszkaniowej w L. jest jednym z rodzajów tytułów prawnych do zajmowanego przez nią lokalu. Skoro zapis w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy podatkowej nie jest jasny, nie powinien być interpretowany na jej niekorzyść. Słowo własny nie jest synonimem słowa własnościowy. Kodeks cywilny w art. 244 § 1 wymienia jako ograniczone prawo rzeczowe użytkowanie, a § 2 tego artykułu mówi, że własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu regulują odrębne przepisy, zaś ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych jest lex specialis w stosunku do Kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie stwierdzając, że według art. 155 k.c. tylko umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, powinna też zgodnie z art. 158 k.c. zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Natomiast zawarta przez skarżącą umowa najmu zgodnie z art. 659 § 1 k.c. uprawniała ją do używania lokalu mieszkalnego, ale nie przenosiła na nią jego własności, pozostawał bowiem nadal własnością wynajmującego. Odwoływania się do słownikowych określeń własności nie mogło mieć w tej sytuacji znaczenia prawnego. Powołano się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii z dnia 17 kwietnia 1998r. sygn. I SA/Lu 275/97, Lex nr 33394 oraz z dnia 23 września 1999r. sygn. SA/Sz 1470/98, Lex nr 39480. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm.) jednym ze źródeł przychodów jest sprzedaż lub zamiana nieruchomości, jeżeli została dokonana przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Dochodu z takiej sprzedaży według art. 28 ust. 1 ustawy nie łączy się z dochodami z innych źródeł i po myśli art. 28 ust. 2 podatek od niego ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10 procent uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, iż przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a). Ten zaś przepis stanowi, że wolne od podatku dochodowego są w szczególności przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w części wydatkowanej w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, że własnym lokalem mieszkalnym jest również lokal używany na podstawie umowy najmu. Odwoływanie się do słowników językowych dla interpretacji przepisów prawnych uzasadnione jest wówczas, gdy przepisy te nie definiują użytych w nich słów. Co prawda sama ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie sprecyzowała, co oznacza "własny" budynek lub lokal mieszkalny, o czym mówi w art. 21 pkt 32 lit. a), ale określenie to ma w języku prawniczym ustalone znaczenie, wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego, również przywoływanego przez skarżącą. Według art. 140 k.c. właściciel może korzystać z rzeczy oraz rozporządzać nią. Przeniesienie własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości nastąpić może zgodnie z art. 155 § 1 k.c. przez umowę sprzedaży, zamiany, darowizny lub inną umowę zobowiązującą do przeniesienia własności. Natomiast skarżąca jako najemczyni lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 659 § 1 k.c. była jego posiadaczką zależną i mogła jedynie używać rzeczy zgodnie z warunkami umowy zawartej z właścicielem i przepisami prawa. Wynajmowany przez nią lokal nie był jej własnym w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym przychody uzyskane z wcześniejszej sprzedaży nieruchomości wydatkowane na remont takiego lokalu nie były wolne od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu. Nie mogło mieć wpływu na powyższą ocenę odwoływanie się przez skarżącą do pojęcia tzw. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, które jest ograniczonym prawem rzeczowym, o którym mowa w art. 244 K.c. oraz przepisach ustawy z dnia 16 września 1982r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995r. nr 54, poz. 288 ze zm.) i ustawy z dnia 15 grudnia 2002r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r. nr 4, poz. 27 ze zm.), a nie prawem własności i którym zresztą skarżąca nie dysponowała. W związku z uznaniem z powyższych względów, iż zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wniesioną skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło