I SA/Wr 45/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie : Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: asystent sędziego Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO w W.) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta P. (wierzyciela) z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika, że 28 listopada 2012 r. wpłynęło do Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. pismo Z. Z. (dalej: strona, skarżący) z [...] czerwca 2012 r. W piśmie tym strona, wskazując na otrzymanie kolejnych tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta P., stwierdziła, że nie jest nic winna Burmistrzowi Miasta P. Pismo to Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) uznał za zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] i przyjął, że został sformułowany zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U z 2012 poz. 1015 ze zm, - dalej : u.p.e.a.), tj. zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Burmistrz Miasta P. (wierzyciel) postanowieniami z [...] stycznia 2013 r. zarzut strony uznał za niezasadny. SKO w W., po rozpoznaniu zażalenia strony, postanowieniem z [...] marca 2013 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż w aktach sprawy brak było dowodów skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych oraz zarzutów dłużnika. Postanowieniem z [...] września 2013 r. Burmistrz Miasta P. (wierzyciel) zarzut dłużnika uznał za niezasadny. Wyjaśnił, że Z. Z. jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w K. i w związku z tym ciąży na nim obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości. Dlatego gminny organ podatkowy ma prawo żądać zapłaty tego podatku. Wskazane w tytułach wykonawczych z [...] października 2012 r. zaległości podatkowe powstały na skutek niezapłacenia przez stronę podatku od nieruchomości ustalonego ostatecznymi decyzjami. W zażaleniu strona stwierdziła, że obowiązek podatkowy nie istnieje i nie mógł istnieć, tj. ponownie podniosła zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto podniosła zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Uzasadniając zarzuty strona stwierdziła, że ani Burmistrz, ani Urząd Miasta nie są podmiotami uprawnionymi do żądania uiszczenia wykazanych w tytułach wykonawczych zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta P. Wyjaśniło, że postawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a., a termin do zgłoszenia zarzutów wynosi 7 dnia od doręczenia tytułu wykonawczego. Wskazano też, że w aktach sprawy znajdują się tytuły wykonawcze oraz zwrotne potwierdzenie ich odbioru przez Z. Z. w dniu [...] listopada 2013 r., co oznacza, że doszło do wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do legalności wydanego w sprawie egzekucyjnej postanowienia wierzyciela. Dalej wyjaśnił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedz wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W ocenie SKO w W., w terminie strona podniosła jedynie zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a, tj. zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Podniesiony w zażaleniu zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. tj. niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 (ani Burmistrz, ani Urząd Miasta nie są uprawnionymi organami do żądania uiszczenia podatku wskazanego w tyt. wykonawczych) został wniesiony po upływie terminu, tj. po dniu 29 listopada 2012 r. i jako taki jest bezskuteczny. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku organ odwoławczy stwierdził, że doręczone stronie w dniu 22 listopada 2012 r. tytuły wykonawcze dotyczą zobowiązań strony w podatku od nieruchomości za lata 2007 – 2009, pierwszych dwóch rat za 2010 r. oraz drugiej i trzeciej raty za 2012 r. Podatki od nieruchomości, objęte ww. tytułami wykonawczymi, zostały ustalone ostatecznymi decyzjami Burmistrza. Kwoty zobowiązań wynikające z tych decyzji są zgodne z kwotami wskazanymi w tytułach wykonawczych. Tym samym zarzut nieistnienia obowiązku jest bezpodstawny. Organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu egzekucyjnym nie jest badana zasadność i zgodność z prawem decyzji podatkowych objętych tytułami wykonawczymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Z. Z. wniósł o uchylenie postanowienia (błędnie nazywając je decyzją) oraz o zwrot kosztów postępowania i zarzucił, że postanowienie narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w P. i zarządzenie Burmistrza P. nr [...] z dnia [...].06.2007 r. Ponadto przywołał przepisy art. 107 §1 i § 3 ustawy Kodeks postepowania administracyjnego i stwardził, że niezachowanie przez organy administracji terminów ustawowych stanowi rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie jest dłużnikiem i zakwestionował prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zwrócił też uwagę, że prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada z urzędu, zatem nie ma racji organ odwoławczy mówiąc, że nie będzie rozpoznawać tego zarzutu z uwagi na upływ 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem skarżącego, egzekucja jest niedopuszczalna w kontekście art. 5 w związku z art. 6 u.p.e.a., także ze względu na art. 27 tej ustawy. Dalej strona wywiodła, że zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego jeśli przepisy podatkowe nie stanowią inaczej. Burmistrz nie ma osobowości prawnej i nie może występować jako wierzyciel. Wierzycielem podatków jest Gmina, a Burmistrz może występować tylko w imieniu Gminy. Wie o tym Urząd Skarbowy, który próbował dopisać Gminę jako wierzyciela w tytułach egzekucyjnych. Skarżący kwestionuje fakt doręczenia mu decyzji ustalających podatek od nieruchomości, co jest warunkiem koniecznym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podnosi, że wszystkie decyzje ustalające podatek od nieruchomości są wystawione przez Urząd Miasta w P., a ten nie jest beneficjentem podatków lokalnych, nie ma też osobowości prawnej i sądowej, co wynika z powołanych przepisów oraz z orzeczenia Sądu Rejonowego w D. i potwierdzone jest orzeczeniem Sądu Okręgowego w S. Skarżący wyraża też wątpliwość czy tytuły wykonawcze za lata 2007-2009 w 2012 r. są ważne, tj. czy roszczenia w tym zakresie nie uległy przedawnieniu. Strona skarżąca powołuje przepis art. 199 §1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego i zarzuca, że ani Burmistrz Miasta P., ani Urząd Miasta w P. nie może skutecznie przypisywać sobie statusu strony, aby nie narazić się na odrzucenie pozwu jako stronę winien wskazać Gminę, a siebie oznaczyć jako statio fisci. Natomiast w wstawionych tytułach wykonawczych Burmistrz i Urząd Miasta uzurpują sobie prawo do występowania jako strona. Skarżący zauważa też, że czynność prawna dokonana bez zdolności do czynności prawnych jest nieważna z mocy prawa. Podnosi też, że Urząd korzysta z należącej do skarżącego nieruchomości i za to nie płaci, a żąda podatków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej : P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W tak określonej kognicji Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 34 u.p.e.a zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym, zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 11 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w D., a wierzycielem Burmistrz Miasta P. Egzekucja dotyczy bowiem ustalonych Z. Z. przez Burmistrza Miasta P., ostatecznymi decyzjami, zobowiązań w podatkach od nieruchomości za lata 2007-2009, pierwszych dwóch rat za 2010 r. oraz drugiej i trzeciej raty za 2012 r., których skarżący nie zapłacił. Zgodnie z art. 1c ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity z 2006 r., nr 121,poz. 844 ze zm. – dalej u.p.o.l.), organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w tej ustawie (tj. także podatku od nieruchomości) jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Także z art. 13 §1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) wynika, że organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji. Burmistrz Miasta P. ustalając zatem skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości działał jako organ podatkowy, zgodnie z ww. przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie zaś z art. 5 §1 pkt 1 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych, wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, jest właściwy do orzekania organ I instancji. W rozpoznawanej sprawie uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ciążących na skarżącym zobowiązań w podatku od nieruchomości jest Burmistrz Miasta P. Wyjaśnić należy także, że w postępowaniu podatkowym stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a nie powoływane przez skarżącego przepisy ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Wniesiony przez skarżącego w terminie zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.), zgodnie z art. 34 u.p.e.a., rozpatruje organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W ocenie Sądu, podniesiony przez skarżącego zarzut nie jest zasadny. Będące przedmiotem egzekucji zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009, pierwsze dwie raty za 2010 r. oraz druga i trzecia rata za 2012 r., zostały ustalone ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta P. i nie zostały przez skarżącego zapłacone. Zobowiązania te w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości za 2007 r. zostało ustalone decyzją z [...] lutego 2007 r. Termin płatności pierwszej raty tego podatku ustalono na dzień 15 marca 2007 r. Termin przedawnienia tego zobowiązania, określony w art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, upływał zatem z dniem 31 grudnia 2013 r., tj. po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Także terminy przedawnienia pozostałych zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] października 2012 r. nr [...] – [...] upływały po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Dochodzone ww. tytułami kwoty są zgodne z kwotami zobowiązań podatkowych ustalonych, powolnymi w tytułach wykonawczych, decyzjami. Zasadnie także wywodzi organ odwoławczy, że w ramach postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe badanie zasadności, czy prawidłowości ostatecznych decyzji ustalających egzekwowane podatki. Zasadnie także stwierdził organ odwoławczy, że podniesiony w zażaleniu na postanowienie Burmistrza w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym kolejny zarzut, tj. zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.t.u.), jako spóźniony, należy uznać za bezskuteczny. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia, który wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Z powyższego wynika, że zobowiązany po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie może zgłaszać nowych, ani też uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, tak jak to miało miejsce w omawianej sprawie. Tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu 22 listopada 2012 r. zatem 7 dniowy termin do wniesienia zarzutów upływał w dniem 29 listopada 2012 r. Zażalenie na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w którym skarżący podniósł zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., zostało wniesione w dniu 7 października 2013 r. (data stempla pocztowego), to jest po upływie terminu do wniesienia zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych doręczanych 22 listopada 2012 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.