I SA/Wr 473/22

WyrokWSA we Wrocławiu2023-01-17

Skład orzekający: Piotr Kieres, Andrzej Cichoń, Dagmara Stankiewicz-Rajchman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona kwestionuje skuteczne doręczenie decyzji pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli środek zaskarżenia został wniesiony po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. Charakter postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wyklucza analizę przyczyn uchybienia terminu. Skuteczne doręczenie decyzji, potwierdzone podpisem odbiorcy na zwrotce, korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą, a zwykłe zaprzeczenie strony nie obala tego domniemania bez przedstawienia dowodów przeciwnych.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego (NLUCS). Strona twierdziła, że decyzja NLUCS została jej doręczona pod niewłaściwym adresem, osobie niebędącej domownikiem, a odwołanie wniosła w terminie. DIAS uznał, że decyzja została skutecznie doręczona stronie osobiście w dniu 27 stycznia 2022 r., a odwołanie wniesione 11 lutego 2022 r. było spóźnione. Strona w skardze podnosiła, że DIAS pochopnie przyjął skuteczne doręczenie bez postępowania dowodowego i że jej podpis na zwrotce nie jest autentyczny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, , po rozpoznaniu w Wydziale I – na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Ł. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 23 maja 2022 r. nr 0201-IEW2.4253.7.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Ł. J. (dalej jako Strona, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako Organ, DIAS) z 23 maja 2022 r. nr 0201-IEW2.4253.7.2022 stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako NLUCS) z 21 stycznia 2022 r. nr 308000-CKK-7.4253.9.2022.1. Zgodnie z postanowieniem DIAS wspomniana decyzja została doręczona osobiści Stronie 27 stycznia 2020 r. pod adresem [...]. Odwołanie zostało wniesione droga elektroniczną 11 lutego 2022 r. W uzupełnieniach odwołania Strona wskazała, że osoba, której doręczono decyzję nie spełnia kryteriów domownika, a więc próbowano doręczyć decyzję pod innym adresem niż adres zamieszkania strony, osobie nie będącą stroną. W postanowieniu z 23 maja 2022 r. o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wskazano, że decyzja NLUCS z 21 stycznia 2022 r. została doręczona Stronie 27 stycznia 2022 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał z końcem 10 lutego 2022 r. i upłynął bezskutecznie, skoro odwołanie wniesione zostało 11 lutego 2022 r. W skardze na ww. postanowienie Strona wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie od Organu na Jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Uzasadniając skargę Strona podniosła, że decyzje nie zostały doręczona Stronie, a DIAS pochopnie - bez postępowania dowodowego przyjął, że Strona odebrała korespondencje. Wskazano, że faktów negatywnych nie dowodzi się, a twierdzenia Strony są precyzyjne. Organ miał mieć wiedzę o wątpliwościach związanych z doręczeniem, a nawet nie próbował wszcząć postępowania reklamacyjnego u operatora pocztowego. Strona podkreśliła, że nie składała jakichkolwiek podpisów na potwierdzeniu odbioru i bez zbadania i przeglądania zwrotki Strona stwierdza, że nie znajduje się na niej Jej podpis. W takim przypadku nie jest właściwe inicjowanie postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, bo z uwagi na niedoręczenia decyzji termin ten jeszcze nie rozpoczął biegu. W odpowiedzi na skargi DIAS podtrzymał twierdzenie o doręczeniu we wskazanej dacie decyzji – potwierdzenie odbioru podpisała sama Strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Niniejszą sprawę Sąd procedował w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 120 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej jako o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 o.p., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. W istocie, charakter zaskarżonego postanowienia, które wydawane jest na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., w ogóle wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ podatkowy, jak i Sąd (przy kontroli legalności postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p.) jakichkolwiek przesłanek z powodu których termin do wniesienia odwołania lub uzupełnienia braków formalnych nie został zachowany. Jak to zostało zaakcentowane na wstępie rozważań, stosując normę z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Na tle okoliczności sprawy nie ma zaś wątpliwości, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Z akt wynika, że decyzja została skutecznie doręczona samej Stronie (Skarżący osobiści odebrał korespondencję zawierającą decyzję NLUCS z 21 stycznia 2022 r.) w dniu 27 stycznia 2022 r. pod adresem [...], co jednoznacznie wynika z potwierdzenia odbioru (zwrotki). Na dokumencie tym znajdują się odręcznie wypełnione rubryki: data doręczenia przesyłki i czytelny podpis odbiorcy. Decyzja NLUCS zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia odwołania do organu odwoławczego. W sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z końcem 10 lutego 2022 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika odwołanie wniósł 11 lutego 2022 r. (w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP), a więc już po upływie wskazanego terminu do wniesienia odwołania. Organ prawidłowo zatem ocenił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co czyni wniesiony środek odwoławczy bezskuteczny. Organ prawidłowo ustalił datę doręczenia Skarżącemu decyzji NLUCS oraz datę wniesienia odwołania. Skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p., to obowiązkiem Organu było wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Tym samym przedstawione okoliczności przesądzają o tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze to zdaniem Sądu nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zauważyć należy za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2017 r. o sygn. akt II FSK 3845/14 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż: "Jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie tak sądowoadministracyjnym, jak i na gruncie procedury cywilnej, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r., w sprawie I FSK 38/13 oraz przywołane tam dalsze orzeczenia sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwana: "CBOSA"). W konsekwencji przyjmuje się także, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza zarówno potwierdzenie, iż przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu, jak również - że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na druku potwierdzenia odbioru (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014 r., II FSK 2265/12, publ. CBOSA). Fakt wobec tego doręczenia określonej osobie w określonej dacie przesyłki korzysta na podstawie art. 194 § 1 ord. pod. z domniemań: prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarogodności." Zwykłe zaprzeczenia Strony doręczeniu Skarżącej decyzji NLUCS zdaniem Sądu nie obalają wskazanego wyżej domniemania doręczenia decyzji Organu I instancji w dacie wynikającej z potwierdzenia odbioru. Strona nie wyjaśniła w jaki sposób zapoznała się z treścią decyzji NLUCS, skoro odwołanie zawiera merytoryczne odniesienie do treści niedoręczonej decyzji. Ponadto Skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu podważającego prawdziwości złożonego na zwrotce w dacie 27 stycznia 2022 r. własnego podpisu potwierdzającego osobisty odbiór przesyłki zawierającej decyzje NLUCS. Nie przedstawiono również dowodów na występowanie nieprawidłowości w doręczaniu, jak również, by organ miał jakąkolwiek wiedzę na ten temat. Odnosząc się zaś do stwierdzenia zawartego w skardze, że faktów negatywnych nie dowodzi się, Sąd za wyrokiem Sadu Najwyższego o sygn. akt II CKN 1409/00 (OSNC 2004/7-8/113) uznaje, że: "Tzw. fakty negatywne mogą być dowodzone za pomocą dowodów faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza twierdzoną okoliczność negatywną." Innymi słowy chodzi o udowodnienie faktu (-ów) których zaistnienie wyłączy możliwość zaistnienia innego faktu (w rozpatrywanej sprawie faktu skutecznego doręczenia). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło