I SA/Wr 486/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-12

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Halina Betta, Lidia Błystak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeśli utracił oryginały faktur VAT, a nie przedstawił ich duplikatów ani nie odtworzył dokumentacji podatkowej?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, jeśli utracił oryginały faktur VAT i nie przedstawił ich duplikatów ani nie odtworzył dokumentacji podatkowej. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, ale jego realizacja jest warunkowana posiadaniem faktury lub jej duplikatu. Ciężar udowodnienia prawa do odliczenia spoczywa na podatniku, a utrata dokumentacji nie zwalnia go z tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. Skarżący utracił dokumentację podatkową, w tym faktury, w wyniku kradzieży. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak oryginałów faktur lub ich duplikatów. Skarżący zarzucił organom uniemożliwienie odzyskania dokumentacji i przedwczesne wydanie decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA – Halina Betta, Sędzia NSA - Lidia Błystak, Protokolant: Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 29.12.2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. OZ w J., po rozpatrzeniu odwołania A.S. (dalej: skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 30.09.2010 r. (nr [...]) określającej rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005 r., decyzję organu podatkowego I instancji utrzymał w mocy. Stan sprawy przedstawia się następująco: W 2005 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A." w zakresie handlu tworzywami sztucznymi, świadczenia usług doradczych i marketingowych, usług transportowych oraz pośrednictwa w sprzedaży okien i drzwi, a także ich montażu. Za miesiąc wrzesień 2005 r. skarżący w deklaracji podatkowej VAT-7 wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 16.753 zł do przeniesienia na następny miesiąc. W przeprowadzonym wobec skarżącego postępowaniu kontrolnym w zakresie podatku dochodowego za rok 2005 oraz dotyczącym prawidłowości zadeklarowania podstaw opodatkowania i obliczania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2005, organ podatkowy I instancji stwierdził brak dokumentacji podatkowej za ten rok. W postępowaniu tym, skarżący wyjaśnił, że dokumentacja ta została skradziona wraz z samochodem w nocy z [...] na [...] r. Ponadto oświadczył, iż nie jest w stanie odtworzyć listy kontrahentów, wskazując przy tym jedynie takie firmy, z którymi współpracował, jak B. sp. z o.o., C. sp. z o.o., D. sp. z o.o. w S., oraz że podejmie działania do odtworzenia zaginionej dokumentacji. Jednocześnie przedłożył kserokopie kopii faktur sprzedaży wystawionych dla firmy "E.", PPHU "F.", firmy "G", H. spółki z o. o. oraz kserokopie faktur wystawionych przez I. z L. i listy przewozowe. W zakresie ww. kserokopii, organ podatkowy I instancji stwierdził, iż skarżący skserował część dokumentów, które były w jego posiadaniu, a wg oświadczenia zostały skradzione. Pomimo wielokrotnych wezwań organu podatkowego, skarżący nie przedłożył odtworzonej zaginionej dokumentacji podatkowej, jak również żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie do kontrahentów o duplikaty faktur. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego u kontrahentów wskazanych przez skarżącego, odnośnie transakcji sprzedaży zrealizowanych w 2005 r. organ podatkowy I instancji dokonał następujących ustaleń: - G. A. J. w L. posiadała w swojej dokumentacji faktury wystawione przez skarżącego z tytułu sprzedaży masy plastikowej - profile PCV, o łącznej wartości 125.796 zł, VAT 27.675,12 zł. Towar był odbierany transportem A.J.; - spółka cywilna "E." J.K., G.J. w L. posiadała faktury wystawione przez skarżącego, dokumentujące sprzedaż przemiału PP i PE oraz dokumentujące prowizję od zawarcia kontraktu na dostawy paliw stałych, na łączną kwotę netto 212.702,60 zł, VAT 46.794,58 zł. Transport organizował skarżący; - H. spółka z o.o. z/s w K. posiadała fakturę wystawioną przez skarżącego na wartość netto 7.404,60 zł, VAT 1.629,01 zł z tytułu sprzedaży tworzywa sztucznego; - PPHU "F." R.K. w L. posiadała faktury wystawione przez skarżącego, dokumentujące wykonanie robót budowlano - montażowych, montaż okien PCV, na łączną kwotę netto 30.816,82 zł, VAT 2.157,18 zł; Ponadto, organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia 31.03.2009 r. włączył do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, protokół z czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniu 20.08.2007 r. w firmie skarżącego PHU "A." odnośnie transakcji zawartych w 2005 r. ze spółką z o.o. B., z którego wynika, że skarżący posiadał dokumenty, m.in. faktury dotyczące sprzedaży przez PHU "A." na rzecz spółki B. oraz faktury zakupu od tej spółki, których kserokopie zostały dołączone jako załączniki do przedmiotowego protokołu. Nie zostały natomiast przeprowadzone kontrole, zlecone właściwym miejscowo urzędom skarbowym, w J. z uwagi na wyrejestrowanie podmiotu z ewidencji, w K. sp. z o.o. we W. ze względu na jej wykreślenie z rejestru VAT, oraz w C. sp. z o.o. w M. z powodu braku możliwości kontaktu ze spółką. Na podstawie odtworzonej dokumentacji organ podatkowy I instancji stwierdził, że wielkość sprzedaży firmy skarżącego "A." w 2005 r. wyniosła 444.143,87 zł, natomiast w deklaracjach podatkowych VAT-7 kontrolowany wykazał z tytułu sprzedaży w kraju i wewnątrzwspólnotowej dostawy, obrót za 2005 r. w kwocie łącznej 567.535 zł. Z analizy materiałów sprawy wynikało, że jedynie za miesiąc październik, listopad i grudzień 2005r. uzyskano dokumenty potwierdzające zadeklarowaną sprzedaż, zaś w przypadku pozostałych miesięcy 2005 r. występująca różnica w kwocie 123.391,13 zł świadczy o tym, iż nie zebrano wszystkich dokumentów potwierdzających zadeklarowany obrót. Skarżący w deklaracjach podatkowych VAT-7 wykazał również transakcje z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w miesiącach: styczeń, marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz złożył informacje podsumowujące o dokonanych wewnątrzwspólnotowych nabyciach za I, II, III i IV kwartał 2005 r. Dostarczone przez skarżącego kserokopie dokumentacji, w tym również faktur, potwierdziły wystąpienie transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od kontrahenta litewskiego I. w miesiącach styczniu i grudniu 2005 r. oraz importu usług transportowych związanych z tymi transakcjami - za miesiące: styczeń, listopad i grudzień 2005 r., których wartość organ podatkowy ustalił na podstawie kserokopii faktur wg przelicznika średniego kursu EURO podawanego przez NBP z dnia wystawienia faktur na podstawie § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.). Analiza zgromadzonego materiału stanowiła podstawę dla organu podatkowego I instancji do stwierdzenia, że skarżący wykazał w deklaracjach VAT-7 łącznie wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów wraz z importem usług transportowych. W ocenie organu podatkowego I instancji z powodu braku dokumentacji podatkowej, tj. ksiąg podatkowych oraz dokumentów źródłowych, jak również z uwagi na nie podjęcie przez skarżącego czynności w celu odtworzenia dokumentacji dotyczącej transakcji gospodarczych (zakupów i sprzedaży), nie można zweryfikować całości transakcji gospodarczych, szczególnie dotyczących zakupów. W oparciu o art. 23 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. – w skrócie: O.p.") organ podatkowy I instancji uznał za dowód w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania deklaracje podatkowe VAT-7, uzupełnione o dostarczone dokumenty, wobec czego odstąpił od szacowania i przyjął za podstawę do opodatkowania podatkiem od towarów i usług zadeklarowany za poszczególne miesiące roku 2005 r. obrót z tytułu sprzedaży w kraju oraz zadeklarowaną wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. W odniesieniu do wewnątrzwspólnotowej dostawy, z powodu braku stosownych dokumentów do zastosowania preferencyjnej 0 % stawki VAT, organ podatkowy I instancji, na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – w skrócie: "ustawa o VAT"), opodatkował ją wg stawki 22%. Ponadto, organ podatkowy I instancji przyjął w kwotach zadeklarowanych wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i transakcji z nimi związanych za miesiące: marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2005 r. oraz podatek należny za marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 2005 r. Wobec powyższych ustaleń, organ podatkowy I instancji uznał, że skarżący naruszył art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, albowiem nie dowiódł on prawidłowości rozliczeń dokonanych w deklaracjach podatkowych VAT-7 w zakresie podatku naliczonego, do których niezbędne jest posiadanie oryginałów faktur VAT lub ich duplikatów. Dlatego zadeklarowane kwoty podatku naliczonego zostały przez organ I instancji zakwestionowane. Pomimo jednak braku oryginałów dowodów źródłowych organ podatkowy I instancji na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT, uwzględnił w rozliczeniu podatku od towarów i usług, z uwagi na neutralność tego podatku, jedynie podatek naliczony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i transakcji z nimi związanych w kwotach zadeklarowanych za miesiące: marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2005 r., oraz w kwotach skorygowanych za miesiące styczeń, listopad i grudzień 2005 r. Po dokonaniu stosownych korekt w zakresie podatku naliczonego jak i należnego, organ podatkowy I instancji dokonał zmiany zadeklarowanego rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2005. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. ww. decyzją z dnia 30.09.2010 r., mając na względzie, że nie wystąpiła kwota podatku naliczonego z przeniesienia z poprzedniego miesiąca, dokonał korekty zadeklarowanego rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. i określił skarżącemu za ten miesiąc zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 22.065 zł. Nie godząc się z wydaną przez organ I instancji decyzją, skarżący wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej we W. OZ w J. zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy (decyzja z dnia 29.12.2010 r. nr [...]. W jej uzasadnieniu, organ odwoławczy skonstatował, że skarżący w trakcie kontroli nie przedstawił ani ksiąg podatkowych, ani dokumentów źródłowych, tj. faktur z powodu ich kradzieży, jak również nie przedłożył żadnego z odtworzonych dokumentów zaginionej dokumentacji podatkowej. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie udowodnił, że miał prawo do odliczenia podatku z faktur, z których wynikający podatek naliczony został zadeklarowany za ten miesiąc. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję, skarżący zarzucił naruszenie prawa przez: - uniemożliwienie przez organ podatkowy zakończenia podjętych przez skarżącego działań mających na celu odnalezienie brakujących faktur, - przedwczesne wydanie zaskarżonej decyzji, gdyż w wyniku podejmowanych przez skarżącego działań może udałoby się odzyskać dokumentację, - niekompletność materiału dowodowego, który opiera się zasadniczo na przedstawionych przez skarżącego fakturach sprzedaży oraz domniemaniach urzędników skarbowych, - nie uwzględnienie w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2005r. - zadeklarowanego za miesiąc grudzień 2004 r. podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc, - nie uwzględnienie w materiale dowodowym materiałów z kontroli krzyżowej firmy [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. - dostawcy usług do firmy skarżącego, które to akta są w posiadaniu Urzędu Skarbowego w L., - błędne ustalenia organu podatkowego I instancji w sprawie poniesionych kosztów uzyskania przychodu, poprzez przyjęcie, że towary i usługi podlegające dalszej odsprzedaży zostały uzyskane bezkosztowo i dlatego nie zostały uwzględnione deklaracje podatkowe VAT-7 za poszczególne miesiące 2005 r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko wraz z jego argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż orzekające w sprawie organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość rozliczenia przez skarżącego podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracjach VAT-7 m.in. za miesiąc wrzesień 2005 r. w zakresie podatku naliczonego, z uwagi na to, że nie przedstawił on do kontroli faktur VAT i ewidencji prowadzonych dla celów tego podatku. Skarżący oświadczył bowiem, iż dokumentację tę utracił w wyniku kradzieży, która miała miejsce w [...] r. Należy przy tym zauważyć, jak słusznie stwierdziły organy podatkowe, że utrata tych dokumentów w wyniku kradzieży, nie zwalniała skarżącego z obowiązku ich odtworzenia i nie uzasadniała przyjęcia za prawidłowe kwot podatku wykazanego w złożonych deklaracjach. Zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Ubocznie wskazać należy, iż przepisy ustawy o VAT nakładają na podatnika podatku od towarów i usług również inne obowiązki, jak obowiązek prawidłowego prowadzenia ewidencji VAT (art. 109 ust. 3), przechowywania ewidencji dla celów rozliczenia VAT i wszystkich dokumentów związanych z tym rozliczeniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 112), czy obowiązek samoobliczenia podatku i złożenia deklaracji VAT–7 w przewidzianym terminie (art. 99). Ponadto, w przepisach wykonawczych do ustawy o VAT, tj. w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.), zawarto postanowienia precyzujące regulacje ustawy o VAT, w zakresie warunków jakim muszą odpowiadać faktury uprawniające podatnika do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego. Tym samym, kwota podatku naliczonego nie może wynikać z innego rodzaju dokumentów, choćby potwierdzały one fakt dokonania czynności opodatkowanej i pozwalały obliczyć ten podatek, czyli wyodrębnić go z kwoty stanowiącej cenę danego towaru lub usługi. Otrzymanie faktury warunkuje zatem realizację prawa do odliczenia wskazanego w niej podatku; można nawet stwierdzić, że w istocie przesądza o powstaniu tego prawa. Faktura nie jest więc tylko zwykłym dokumentem służącym wykazaniu, iż transakcja miała miejsce, lecz pełni fundamentalną rolę dla mechanizmu odliczeń w systemie podatku od towarów i usług, który z tego powodu cechuje się znacznym stopniem sformalizowania (zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Ustawa o VAT. Komentarz, Warszawa 2011, s. 712 i s. 1005). Jej znaczenie wykracza zresztą poza ten aspekt odliczeń, który stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie, gdyż faktura determinuje nie tylko to, jakie kwoty mogą podlegać odliczeniu jako podatek naliczony, lecz również w jakich terminach można tego odliczenia dokonać. Otóż w myśl art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Ponadto faktura jest dokumentem istotnym także w przypadku innych elementów konstrukcyjnych podatku od towarów i usług. Wywiera m.in. wpływ na moment powstania obowiązku podatkowego, który w art. 19 ust. 4 ustawy o VAT powiązano z chwilą wystawienia faktury (tak w wyroku NSA z dnia 17.11.2011 r. sygn. akt I FSK 25/11 - wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń umieszczonej w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia także wymaga, iż określone przepisem art. 86 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług, jako podatku od wartości dodanej. Unormowanie to jest implementacją art. 17 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. U. UE z 17 maja 1977r. L 145, s. 1 – w skrócie" "VI Dyrektywa"). Z kolei w myśl art. 18 ust. 1 lit. a) VI Dyrektywy w celu wykonania prawa do odliczeń, podatnik musi w odniesieniu do odliczeń określonych w art. 17 ust. 2 lit. a), posiadać fakturę, sporządzoną zgodnie z art. 22 ust. 3 (m.in. każdy podatnik wystawia fakturę lub inny podobny dokument uznawany za fakturę w odniesieniu do wszystkich dostarczanych towarów i usług innemu podatnikowi i zachowuje jej kopię). Zatem, cel dokonania odliczenia, o którym mowa w powołanych przepisach VI Dyrektywy powinien być rozumiany w sposób, iż prawo do odliczenia może być wykonane w odniesieniu do okresu, w którym są spełnione obie przesłanki tego przepisu, tzn. że towar został dostarczony lub usługa wykonana i podatnik posiada fakturę albo dokument, który zgodnie z wymogami państwa członkowskiego, może służyć jako faktura (tak ETS w wyroku z dnia 29.04.2004 r. w sprawie C-152/02 Terra Baubedarf-Handle GmbH v. Finanzamt Osteholz-Scharmbeck). Ponieważ, brzmienie powołanych regulacji ustawy o VAT i przepisów wykonawczych, nie budzi w świetle VI Dyrektywy wątpliwości interpretacyjnych, podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jak słusznie stwierdziły organy podatkowe, stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty. Przy czym, o czym już wcześniej wspomniano, podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały i kopie faktur oraz faktur korygujących, a także duplikaty tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem, podatnik, chcąc realizować prawo do obniżenia podatku należnego, obowiązany jest zabezpieczyć faktury przed utratą lub zniszczeniem, a w sytuacji, gdy utrata taka nastąpi, to na nim spoczywa ciężar wykazania, że prawo do odliczenia podatku naliczonego mu przysługiwało. W tym celu powinien on przedsięwziąć wszelkie niezbędne działania celem uzyskania od swoich kontrahentów duplikatów utraconych faktur. W przedmiotowej sprawie, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów podatkowych, pozbawiające skarżącego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim nie przedstawił on faktur lub ich duplikatów stwierdzających nabycie towarów i usług. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika bowiem, że ewidencja podatkowa za 2005 rok, w tym faktury VAT, została skarżącemu skradziona w [...] r. Pomimo jednak wielokrotnych wezwań skarżącego w toku postępowania do przedłożenia stosownej dokumentacji podatkowej i przedłużania terminów do ich złożenia, nie podjął on żadnych działań w celu odtworzenia utraconych dokumentów. Przy czym, w ocenie Sądu, organy podatkowe w przedmiotowej sprawie zasadnie uznały, że to na skarżącym spoczywa obowiązek odtworzenia utraconej dokumentacji i nie może on być przerzucony na organy podatkowe. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.03.2008 r., sygn. akt I FSK 447/07: "skutki utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej znajdującej się poza miejscem wykonywania działalności lub miejscem wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, w sytuacji braku niezwłocznych działań podatnika zmierzających do jej odtworzenia, nie mogą obciążać organów podatkowych, poprzez obligowanie ich do działań zmierzających do poszukiwania tej dokumentacji, której posiadanie przez podatnika jest niezbędne dla udokumentowania jego uprawnienia podatkowego" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń umieszczonej w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w skardze czyni przede wszystkim zarzut, iż organ podatkowy uniemożliwia mu zakończenie podjętych starań w zakresie znalezienia brakujących faktur, przez przedwczesne wydanie decyzji. Zarzut ten należy ocenić jako bezzasadny. Z dokonanych przez organy podatkowe ustaleń wynika bowiem, że skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że owe starania podjął. Trudno tym samym przyjąć, by organy podatkowe miały czekać nieskończoną ilość czasu, przy hipotetycznym założeniu skarżącego, że utracone dokumenty zostaną odtworzone. Prowadzone przez organy postępowanie musi odbywać się przecież z poszanowaniem reguł procedowania. Tym bardziej, że postępowanie to od czasu jego wszczęcia (w listopadzie 2008 r.), ze względu na oczekiwanie organu na odtworzenie przez skarżącego utraconej dokumentacji, zakończyło się ok. 2 lata później. Organy podatkowe dały zatem skarżącemu aż blisko 2 lata na podjęcie czynności w tym zakresie. Przy czym organ podatkowy I instancji sam dokonał czynności wyjaśniających u wskazanych przez skarżącego kontrahentów (poza J., K. sp. z o.o. i C. sp. z o. o. z powodów wymienionych w przedstawionym wyżej stanie faktycznym), w celu odtworzenia utraconej przez skarżącego dokumentacji, uwzględniając wymieniony w nich obrót. Tak więc, organy podatkowe podjęły wszelkie możliwe działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżący natomiast wykazał się biernością we współdziałaniu z organem prowadzącym postępowanie. W tym miejscu, podkreślenia wymaga, że w prawie podatkowym potrzeba należytego dokumentowania dokonanych czynności odzwierciedlających zdarzenia gospodarcze, zgodnie z określonym w tym zakresie przepisami, jest warunkiem koniecznym do tego, by podatnik z takiego faktu mógł wyprowadzić dla siebie wynikające z przepisów. W przedmiotowej sprawie, co już wykazano, to skarżący miał obowiązek udokumentowania, że może skorzystać z możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Skarżący został tego prawa pozbawiony ze względów formalnych tj. z uwagi na brak stosownej dokumentacji, która jest niezbędna, aby z takiego prawa skorzystać. Przypomnieć bowiem trzeba, że prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych, zdarzeń, stanów rzeczy danego rodzaju pod kątem skutków, jakie wywierają one w zakresie obowiązków podatkowych. W szczególności, organy podatkowe mają obowiązek badania, czy korzystający z samoobliczenia podatnik skorzystał z prawa określonego w art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w sposób zgodny z rygorystycznymi przepisami regulującymi tę materię. Brak faktury, jej kopii, czy duplikatu rodzi bowiem konsekwencję, iż samoobliczenie wynikające z deklaracji podatkowej upada z chwilą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Jako, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, na podstawie którego możliwym było zweryfikowanie prawa wynikającego z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT do kwot podatku naliczonego, wykazanych w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 2005 r., organy podatkowe zasadnie pozbawiły skarżącego prawa do skorzystania z tego uprawnienia. W ocenie Sądu, zarówno organ podatkowy I instancji, jak i organ odwoławczy, nie naruszyły ani przepisów postępowania podatkowego, ani prawa materialnego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie można zarzucić organom braku podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zostały dopuszczone wszystkie dowody, które przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy (art. 180 § 1 O.p.), zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 187 O.p.), zaś dokonana przez organy podatkowe ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wykroczyła poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Organy podatkowe szczegółowo odniosły się do każdego dowodu, a przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja jest przekonująca. Wywiedzione tam wnioski odpowiadają regułom wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, nie naruszając przy tym obowiązującego prawa. Jednocześnie na koniec stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe w sposób odmienny od skarżącego, nie jest równoznaczna z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Bezzasadny jest również zarzut nieuwzględnienia kwoty VAT do przeniesienia z miesiąca grudnia 2004r. w miesiącu styczniu 2005r. skoro w deklaracji za miesiąc grudzień 2004r. skarżący wykazał kwotę do zapłaty w wys. 67 zł. Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło