I SA/Wr 493/12

Dnia 12 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta Z. na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 3 stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpoznania odrzuca skargę. W dniu 1.12.2011 r. do organu egzekucyjnego – Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W., wpłynął wniosek wierzyciela Burmistrza Miasta Z., w którym, powołując się na przepis art. 110 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażądał wszczęcia egzekucji administracyjnej do nieruchomości, stanowiącej własność dłużnika A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W.. W treści wniosku wierzyciel podniósł, że przedmiotem egzekucji mają być zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, jak również, że odpowiednie tytuły wykonawcze są już w posiadaniu organu egzekucyjnego. Zaznaczono dalej, że do wniosku dołączono odpisy właściwych decyzji wraz z potwierdzeniem ich doręczenia. Pismem z dnia 9.12.2011 r., na podstawie art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik D. Urzędu Skarbowego wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku w terminie 7. dni pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania, poprzez przedstawienie uwierzytelnionych kopii decyzji obejmujących dochodzone należności wraz ze stwierdzeniem ich ostateczności oraz dowodów doręczenia decyzji w trybie z art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu egzekucyjnego, jedynie decyzje dotyczące zobowiązań podatkowych za lata 2009-2011 weszły do obrotu prawnego w związku z zastosowaniem prawidłowego trybu ich doręczenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że wszystkie decyzje zostały prawidłowo doręczone w trybie art. 151 oraz art. 151a Ordynacji podatkowej, a sama egzekucja z nieruchomości dotyczy zabezpieczonych już hipotecznie (na tej nieruchomości) zobowiązań podatkowych. Postanowieniem z dnia [...].01.2012 r. (nr [...]) Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. wniosek Burmistrza Miasta Z. o prowadzenie egzekucji z nieruchomości pozostawił bez rozpoznania. Postanowienie zostało wierzycielowi doręczone w dniu 5.01.2012 r. Burmistrz Miasta Z. w dniu 24.01.2012 r. (data stempla pocztowego) złożył organowi egzekucyjnemu pismo zatytułowane "ponowny wniosek o wszczęcie egzekucji z nieruchomości", które - według następującego później sprecyzowania w piśmie z dnia 20.02.2012 r. – stanowić miało w istocie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 06.03.2012 r. wierzycielowi doręczone zostało pismo, w którym Naczelnik D. Urzędu S. odmówił zmiany stanowiska w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Na wymienione powyżej postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 3.01.2012 r., Burmistrz Miasta Z. wniósł (w dniu 3.04.2012 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Naczelnik D. Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, bowiem złożona została na czynność organu nienależącą do żadnej kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, a wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej zwanej "p.p.s.a."). Jak to powyżej przytoczono Naczelnik D. Urzędu Skarbowego usankcjonował czynność pozostawienia podania wierzyciela (o skierowanie egzekucji do nieruchomości dłużnika) bez rozpatrzenia – wydaniem postanowienia. Wskazać jednak należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie nadaje czynności pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania, dokonanej na podstawie powołanego powyżej przepisu art. 64 § 2 Kpa, określonej formy rozstrzygnięcia w postaci decyzji czy postanowienia, jak czyni to przykładowo w art. 66 § 3 Kpa – w którym stwierdza, że zwrot podania następuje postanowieniem zaskarżalnym zażaleniem, czy w przypadku art. 105 § 1 Kpa – w którym stwierdza, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości następuje decyzją. Zaskarżona czynność nie jest zatem ani decyzją, ani postanowieniem. Nie podlega zaskarżeniu odwołaniem (które przysługuje od decyzji), ani zażaleniem, bowiem tego ostatniego nie przewiduje Kodeks postępowania administracyjnego, który w art. 141 § 1 stanowi, że zażalenia przysługują tylko na postanowienia i tylko wówczas, gdy Kodeks tak stanowi. Z podanych wyżej powodów zaskarżona czynność, błędnie ujęta przez organ w formę postanowienia, nie kwalifikuje się do zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. (jako decyzja czy postanowienie). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, sporna czynność pozostawienia wniosku o prowadzenie egzekucji z nieruchomości bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., nie jest również czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tj. z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, której zaskarżenie do sądu uwarunkowane byłoby – wobec nieprzewidzenia środków jej zaskarżenia – uprzednim wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (w terminie 14 dni od dowiedzenia się przez skarżącego o podjęciu czynności). Trzeba bowiem stwierdzić, że we wskazanym przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi wyłącznie o akty i czynności (materialno-techniczne) dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów administracyjnego prawa materialnego, wymagających od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnym (tak B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, ZNSA 2006/2/7 oraz WSA w Białymstoku w postanowieniu z 16.04.2009 r., II SA/Bk 673/08 oraz postanowieniu z dnia 20.12.2011 r., II SA/Bk 756/11 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Do takich uprawnień nie można zaliczyć prawa wierzyciela do żądania zastosowania określonego środka egzekucyjnego, które to uprawnienie ma charakter procesowy (w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że pośród różnorodnych form działania organów w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie postanowienia na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Dodatkowo trzeba stwierdzić, że nawet gdyby uznać, że przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowić może podstawę zaskarżenia czynności organu odnoszących się do uprawnień procesowych strony, to i tak w niniejszej sprawie zaskarżenie czynności Naczelnika D. Urzędu Skarbowego nie było dopuszczalne z uwagi na przekroczenie 14-dniowego terminu, wyznaczonego do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, postanowienie organu egzekucyjnego zostało doręczone wierzycielowi w dniu 5.01.2012 r., co oznaczało, że w tym też dniu dowiedział się on o czynności pozostawienia pisma bez rozpoznania, a zatem wspomniany 14-dniowy termin upływał w dniu 19.01.2012 r. Tymczasem Burmistrz Miasta Z. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 24.01.2012 r. Na marginesie należy także zwrócić uwagę, że uznanie niedopuszczalności skargi na czynność pozostawienia bez rozpoznania wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji z nieruchomości – nie pozbawia strony ochrony prawnej. W szczególności z uwzględnieniem ostateczności zastosowania tego środka egzekucyjnego (konieczności uprzedniego wyczerpania innych środków egzekucyjnych), niepodejmowanie przez organ egzekucyjny dalszych (i możliwych) czynności egzekucyjnych, pomimo istnienia ku temu podstaw, zasadniczo prowadzić będzie do przewlekłości postępowania egzekucyjnego, na co służy wierzycielowi skarga, o której mowa w art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.