I SA/Wr 495/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-08-04
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Fundacja w likwidacji, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych powyżej 1.000 zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Fundacja w likwidacji, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych powyżej 1.000 zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Sąd uznał, że choć Fundacja nie dysponuje środkami na pokrycie wszystkich kosztów, jest w stanie uiścić opłaty sądowe do kwoty 1.000 zł, jednakże nie jest w stanie samodzielnie opłacić doradcy podatkowego, którego wynagrodzenie może znacznie przewyższać jej kondycję finansową.Stan faktyczny
Fundacja "A" w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, uzasadniając to brakiem aktywów i obciążeniem nieruchomości hipoteką. Skarżąca wskazała na zajęcie rachunków bankowych i niewielkie środki finansowe. Fundacja od 2004 r. jest w likwidacji, a jej zobowiązania przewyższają aktywa. Sąd, analizując przedłożone dokumenty finansowe, uznał, że Fundacja wykazała brak środków na pokrycie wszystkich kosztów, ale jest w stanie uiścić opłaty sądowe do kwoty 1.000 zł, natomiast nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie powyżej 1.000 (słownie: tysiąc) złotych oraz ustanowienie doradcy podatkowego; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Fundacji "A" w likwidacji z/s we W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sygn. akt I SA/Wr 4090/02 dotyczącego podatku od nieruchomości postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie powyżej 1.000 (słownie: tysiąc) złotych oraz ustanowienie doradcy podatkowego; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca Fundacja, działająca w dziedzinie oświaty i nauki i nieprowadząca działalności gospodarczej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że nie posiada żadnych aktywów, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów. Wskazała, że wszystkie posiadane nieruchomości są obciążone hipoteką, co uniemożliwia ich spieniężenie (na potwierdzenie powyższego przedłożono odpis księgi wieczystej). Dodatkowo organy podatkowe zajęły rachunki bankowe w latach 2001 do 2005. Obecnie posiadane konto bankowe nie wykazuje żadnych obrotów – od 2001 r. saldo rachunku wynosi 24,55 zł. Taka sytuacja finansowa i majątkowa doprowadziła w konsekwencji do podjęcia decyzji i likwidacji Fundacji w 2004 r. Fundacja otrzymuje od fundatora skromne środki niezbędne do zabezpieczenia przed dewastacją nieruchomości i na koszty biurowe. Strona podkreśliła, ze nigdy nie ponosiła kosztów osobowych – praca na jej rzecz była wykonywana nieodpłatnie. Innych dochodów strona nie posiada. Zwróciła też uwagę, że wieloletnich sporach, w których bierze udział, jest zwalniana z kosztów sądowych.
Z oświadczenia o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, wynika, że wartość posiadanego majątku/ środków finansowych wynosi (-) 481.958,80 zł, wartość środków trwałych – 236.794,72 zł, jednakże – jak zwróciła uwagę strona wnioskująca – jest to wartość księgowa starych hal, szop, wiaty, która nie ma nic wspólnego z wartością rynkową. Strona za ostatni rok obrotowy, zgodnie z bilansem, poniosła stratę w wysokości 12.773,72 zł.
Na wezwanie Sądu przedłożono bilans za ostatni rok obrotowy (2007), zeznania podatkowe za 2006 i 2007 r. oraz wyciąg z posiadanego rachunku bankowego. Powyższe dokumenty potwierdzają złożone oświadczenia. Ponadto z zeznania podatkowego za 2007 r. wynika, że Fundacja w tym roku poniosła stratę w wysokości 88.421,02 zł, uzyskując przychód w kwocie 137.987,01 zł. Strona wyjaśniła dodatkowo, że pozostały jej tylko nieruchomości, których koszt wyburzenia znaczenie przewyższa wartość gruntu. Z uwagi na zajęte konto bankowe i egzekucję komorniczą, strona nie była w tanie utrzymywać posiadanych obiektów, w związku z czym doszło do ich całkowitej dewastacji. Podkreśliła, że zobowiązania, którymi jest obciążona, przewyższają 20-krotnie aktywa obrotowe i papierowe.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazania wymaga że, koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, czyli wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a).
W ocenie Sądu, wnioskująca Fundacja wykazała, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów sądowych, a zatem wypełniła przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać bowiem należy, że w sprawie o sygn. I SA/Wr 4090/02, postanowieniem z dnia 14 listopada 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny przyznał jej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.500 zł. Porównując możliwości strony w okresie przyznania prawa pomocy przez Sąd II instancji oraz obecnie, należało stwierdzić, że nie uległy one drastycznej zmianie. Fundacja bowiem od 2004 r. jest w likwidacji, posiada stale ten sam rachunek bankowy, na którym saldo konta nie uległo zmianie od 2001 r. Również wartość posiadanego majątku, jak sama strona wskazała, jest zerowa. Natomiast jedynym jej dochodem jest niewielkie wparcie finansowe fundatora. Tak samo jak za 2004 r., w 2007 r. Fundacja poniosła stratę. Pomimo tych wszystkich okoliczności, które nie odbiegają od tych, które strona przedstawiła we wniosku w niniejszej sprawie, miała możliwość opłacenia kosztów sądowych w kwocie 1.500 zł. W ocenie Sądu zatem, jest w stanie uiszczać opłaty sądowe do wysokości 1.000 zł. Jednakże należało też mieć na uwadze, że możliwość uiszczenia powyższej kwoty nie jest równoznaczne z możliwością opłacenia we własnym zakresie pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, dla którego wynagrodzenie może już znacznie przewyższać kondycję finansową Fundacji będącej od czterech lat w likwidacji.
Wobec tego, mając na względzie powyższe uwagi, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło