I SA/Wr 496/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-09-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację finansową fundacji w likwidacji?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 2.100 zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego, oddalając wniosek w pozostałej części. Uzasadniono to tym, że choć sytuacja finansowa fundacji w likwidacji jest trudna (niski stan konta, straty, zadłużenie), to jednak wartość posiadanych środków trwałych (nieruchomości) może potencjalnie pokryć część kosztów, a w przypadku braku środków na przyszłe koszty, fundacja może ponownie ubiegać się o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Fundacja "A" w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości. Fundacja wykazała trudną sytuację finansową, w tym niskie saldo na koncie, zajęcie rachunków bankowych, straty w działalności oraz dewastację nieruchomości. Wartość środków trwałych fundacji wynosiła ponad 236 tys. zł, jednak ich wartość rynkowa była niższa. Wcześniejsze postanowienie referendarza przyznało częściowe prawo pomocy, od którego fundacja złożyła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 2.100 zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego; w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 8 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Fundacji "A" w likwidacji z siedzibą we W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sygn. akt I SA/Wr 2753/02 dotyczącego podatku od nieruchomości postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 2.100,00 (słownie: dwa tysiące sto złotych) zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego; 2) w pozostałej części wniosek oddalić. W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynął na formularzu PPPr wniosek Fundacji "A" w likwidacji z/s we W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie, której przedmiotem jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 2753/02 dotyczącym podatku od nieruchomości. Strona skarżąca w wykonaniu wezwania Sądu uzupełniła wniosek wyjaśnieniami otrzymanymi w dniu [...] r. Fundacja wskazała, że posiadane przez nią nieruchomości obciążone są hipoteką, co uniemożliwia ich spieniężenie. Ponadto latach 2001 – 2005 organy podatkowe zajęły rachunki bankowe Fundacji. Na rachunkach bankowych Fundacji od roku 2001 widnieje saldo w wysokości 24,55 zł. Od 2004 r. strona skarżąca jest w likwidacji, zaś od darczyńców otrzymuje jedynie niewielkie środki, które przeznacza na pokrycie kosztów biurowych oraz zabezpieczenia nieruchomości przed dewastacją i kradzieżą. W świetle przedłożonego przez Fundację oświadczenia wartość środków trwałych wynosi 236.794,72 zł. Strona skarżąca wskazuje jednak, że wartość księgowa tych środków nie odzwierciedla ich wartości rynkowej z uwagi na fakt, że są to nieruchomości w postaci starych hal, szop oraz wiat. Wartość posiadanego przez stronę majątku/ środków finansowych wynosi (-) 481.958, 80 zł, zaś w ostatnim roku obrotowym, zgodnie z bilansem, Fundacja poniosła stratę w wysokości 12.773,72 zł. W wykonaniu wezwania Sądu, strona przedłożyła zeznania podatkowe za rok 2006 i 2007 r. Wynika z nich, że w 2007 r. strona poniosła stratę w wysokości 88.421,02 zł, uzyskując przychód w kwocie 137.987,01 zł. Ponadto strona wskazała, że ze względu na brak środków pieniężnych dewastacji uległy posiadane przez nią nieruchomości i aktualnie koszt ich wyburzenia znacznie przewyższa wartość gruntu na którym są usytuowane. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 4 sierpnia 2008r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie powyżej 1.000 (tysiąc złotych) zł. oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Od powyższego orzeczenia strona złożyła sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 4 sierpnia 2008r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnić należy, że do kosztów sądowych należą opłaty sądowe, czyli wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). Przywołane powyżej przepisy, regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu aktualna sytuacja finansowa strony skarżącej uniemożliwia pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi. Fundacja bowiem od roku 2004 jest w likwidacji, na rachunku bankowym od dłuższego czasu niezmiennie widnieje saldo w wysokości 24,55 zł, a od kilku lat prowadzona przez Fundację działalność statutowa przynosi straty. W ocenie Sądu, z wskazanych powyżej względów, również opłacenie we własnym zakresie pełnomocnika będącego doradcą podatkowym stanowi wydatek przewyższający kondycję finansową strony skarżącej. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono strony skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło