I SA/Wr 501/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w kwocie powyżej 100 (słownie: sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, rzeczy ruchomych, nie dysponuje też żadnymi oszczędnościami i nie ma kont bankowych. Uzyskuje jedynie niewielki dochód, który przeznacza na wydatki w celu przeżycia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową i córką. Uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.048,63 zł brutto (803,86 zł netto), na potwierdzenie czego zostało przedłożone stosowne zaświadczenie. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył akt notarialny o ustanowieniu małżeńskiej rozdzielności majątkowej, zeznania podatkowe wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za lata 2006 i 2007, zaświadczenie o zarobkach żony i córki, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, wyciągi z rachunków bankowych żony oraz jej oświadczenie, ze nie posiada żadnych środków transportu. Z powyższych dokumentów wynika, że wnioskodawca ze stosunku pracy uzyskał dochód w 2006 r. w wysokości 9.573 zł, a w 2007 r. – 9.930 zł, jego małżonka 9.573 zł i 9.415,44 zł, a ponadto za 2006 r. uzyskała z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie 233.177,52 zł i dochód – 617,92 zł. Z zaświadczenia o wynagrodzeniu wynika, że uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 845,17 zł netto. Dochód córki skarżącego z działalności wykonywanej osobiście wyniósł w 2006 r. 800 zł, a w 2007 r. 6.296 zł. Wnioskodawca oświadczył, że miesięcznie wydatkuje 803,50 zł, nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, gdyż miesza u teściów. Dodał, że jego córka studiuje w Anglii i zarobki uzyskane w Polsce przeznacza na opłacenie studiów, gdyż w Anglii nie pracuje. Stosownie do brzmienia przepisów art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazania wymaga, że, koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, czyli wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a). Mając na uwadze powyższą regulację, w ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie ma możliwości opłacenia kosztów sądowych w całości, niemniej jednak sytuacja finansowa jego oraz jego rodziny nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od ich ponoszenia. Zwrócić należy uwagę, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Wnioskodawca i jego żona posiadają stałe dochody i nie ponoszą wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, czy domu. Z oświadczeń skarżącego wynika ponadto, że nie ponoszą też kosztów studiów ich córki. Wprawdzie ich wynagrodzenia nie są wysokie, jednakże pozwalają na poczynienie rezerw w celu pokrycia chociażby części opłat sądowych, do uiszczenia których skarżący będzie zobligowany w związku z niniejszą sprawą. Dodać należy, że nie może stanowić argumentu uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie fakt ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami, bowiem zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mają obowiązek wspierania się i udzielania wzajemnie pomocy. Dotyczy to też dochodzenia swoich praw przed sądem. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.