I SA/Wr 511/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odrzucić zażalenie. W sprawie, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt. 1 sentencji odrzucił – jako wniesione po terminie - zażalenie skarżącej spółki na postanowienie z dnia 23 lutego 2015 r. odrzucające skargę kasacyjną od postanowienia z dnia [...]marca 2014 r. odrzucającego skargę na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 4 marca 2013 r., zaś pkt. 2 sentencji odmówił zmiany postanowienia z dnia 22 września 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w zakresie odmowy zmiany postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy Sąd zauważył, że skarżąca spółka skorzystała już w toku niniejszego postępowania z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. odmówiono jej bowiem przyznania prawa pomocy, a następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. Sąd oddalił wniosek strony o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 22 września 2014 r. Zatem kolejny w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd potraktował jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 22 września 2014 r. i uznał, że skarżąca spółka w żaden sposób nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem ustaleń dokonanych w tymże postanowieniu. Wskazane w kolejnym wniosku z zakresu prawa pomocy okoliczności - te same, które były przedmiotem rozważań w powołanym wyżej postanowieniu - nie dają podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, co uzasadnia odmowę zmiany tego postanowienia. Ww. postanowienie z dnia 8 czerwca 2015 r. skarżąca spółka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) zaskarżyła w drodze zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zawarte w pkt. 2 postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r., nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, co znalazło wyraz w postanowieniu z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I GZ 600/15. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę, jaką dokonał Sąd pierwszej instancji i skonstatował, że skarżąca jest w stanie ponosić koszty sądowe w sprawie. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2015 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 8 czerwca 2015 r. w kwocie 100 zł (w zakresie rozstrzygnięcia w pkt. 1 postanowienia) w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca, w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, kolejny raz wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony przez stronę skarżącą wniosek zawierał tożsame jak uprzednio dane i uzasadnienie z tą różnicą, że w poprzednim wniosku kwotę ciążących na niej opłat sądowych określiła na 49.640 zł, a w obecnym wskazała, że ciąży na niej ponadto kwota 69.170 zł (w sprawach I SA/Wr 1155-1184/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że złożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia, jest kolejnym wnioskiem w tym zakresie, jaki spółka złożyła w toku postępowania. Już bowiem niejednokrotnie oceniano sytuację finansową skarżącej spółki w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych, która to ocena nie uwzględniała wniosków strony. Zajmując stanowisko negatywne wobec żądania skarżącej spółki Sąd pierwszej i drugiej instancji podkreślał, że treść składanych wniosków nie wskazuje na taką sytuację finansową spółki, która uzasadniałaby zmianę w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), pierwotnie podjętego rozstrzygnięcia. Wnioski te bowiem nie wskazywały żadnych nowych okoliczności w sprawie, stanowiąc praktycznie powielenie poprzednio podnoszonej argumentacji. Jak wynika z akt sprawy, będący przedmiotem niniejszego rozpoznania kolejny wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, który należało potraktować jako wniosek o ponowną zmianę postanowienia Sądu z dnia 22 września 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 165 p.p.s.a.), podobnie jak poprzedni, ograniczał się: do danych liczbowych związanych z wysokością wpisów sądowych jakie spółka zobowiązana jest ponieść przed tut. Sądem; do powołania się na prowadzoną w stosunku do spółki egzekucję należności publicznoprawnych oraz zajęcie celne, a także na to, że spółka w 2014 r. nie osiągnęła zysku a przez ostatnie pół roku de facto nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazane okoliczności dowodzą tego, że zasadnicza argumentacja tego wniosku pokrywa się z tą, jaką strona zawarła we wniosku będącym przedmiotem oceny w postanowieniu Sądu z dnia 8 czerwca 2015 r., a następnie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r. Jedyną różnicą jest powołanie się przez stronę na wyższą kwotę wpisów sądowych w sprawach zarejestrowanych w tut. Sądzie. Przy czym, istotnym jest zastrzeżenie, że podobnie jak poprzednio, spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie przedstawiła dokumentacji, z której mogłoby wynikać, że nastąpiły takie okoliczności, które wskazywałyby, że skarżąca istotnie nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Posiadając zatem wiedzę o konieczności dokładnego zobrazowania swojej sytuacji majątkowej, spółka (działająca przez profesjonalnego pełnomocnika) w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy ograniczyła się jedynie do słownych deklaracji. Okoliczność ta, prowadząca w swych skutkach jedynie do wydłużenia postępowania sądowego, dawała Sądowi podstawy do skorzystania z dyspozycji art. 249a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wskazać należy, że powołany przepis nie definiuje użytego w nim wyrazu "zbędne". Słownikowe, potoczne znaczenie tego słowa oznacza tyle, co "bezcelowe". Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w kontekście owej "zbędności" rozpoznania wniosku, znaczenie ma, że w kwestii składanych przez skarżącą wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych opartych na tożsamej argumentacji, wypowiadały się Sądy obu instancji, w tym ostatnio - Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 września 2015 r. oddalającym zażalenie skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 8 czerwca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 22 września 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na skutek którego skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia. W ocenie Sądu, tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do uznania, że kolejne rozpoznanie sprawy wielokrotnie już rozstrzyganej i analizowanej przez Sąd, od którego rozstrzygnięć skarżąca wnosiła przysługujące jej środki zaskarżenia i których rozpoznanie nie przyniosło skutków oczekiwanych przez stronę, jest nieuzasadnione i zbędne. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na to, że również w literaturze podkreśla się, że wskazany art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a. (tak też: Piotr Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 3 wydanie, Warszawa 2015 r.). W świetle powyższego, a także mając na uwadze względy sprawności i szybkości postępowania, Sąd uznał za celowe wydanie orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, o czym orzekł, jak w pkt. I sentencji, na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 258 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. – czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Stosownie natomiast do treści art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W oparciu o art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pismem podlegającym opłacie jest także zażalenie. W myśl art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku, gdy nie został uiszczony odpowiedni wpis, przewodniczący - w oparciu o art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z § 3 p.p.s.a. - wzywa wnoszącego zażalenie, aby pod rygorem jego odrzucenia, uiścił od tego zażalenia wpis, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzuceniem zażalenia przez sąd. W sprawie strona skarżąca wniosła zażalenie pismem z dnia 29 czerwca 2015 r., a następnie po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 22 września 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy, skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła należnego wpisu, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego rozpoznanie – o czym była mowa powyżej – należało uznać za zbędne. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił zażalenie, orzekając jak w pkt. II postanowienia.