I SA/Wr 511/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz J. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. W dniu 3 października 2018 r., Burmistrz [...], wydał wobec J. K. (dalej: Strona, Skarżący) decyzję określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2015 r. na kwotę 2.7967,00 zł. Postanowieniem z dnia [..] października 2018 r. nr [...], Burmistrz Miasta [...] (dalej jako: organ podatkowy pierwszej instancji), sprostował z urzędu oczywisty błąd pisarski zawarty w ww. decyzji, polegający na wpisaniu błędnej kwoty określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. W postanowieniu wskazano, że prawidłowa kwota tego zobowiązania wynosi 2.797,00 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, że z zestawienia poszczególnych przedmiotów opodatkowania wymienionych w decyzji, której sentencja była przedmiotem sprostowania wynikało, że kwota zobowiązania powinna wynosić 2.797,00 zł. W kwocie tej omyłkowo dopisano cyfrę 6. Powołując się na art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej jako: O.p.) organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że możliwym jest - z urzędu lub na żądanie strony - prostowanie w drodze postanowienia błędów rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek w wydanej decyzji. Sprostowanie nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, gdyż tryb rektyfikacji jest stosowany celem usuwania błędów nieistotnych. Od powyższego postanowienia Strona wniosła zażalenie, żądając uchylenia postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Burmistrz [...] nie uwzględnił odpowiednio stanu prawnego nieruchomości i nie doręczył decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości jej współwłaścicielowi – A. K. Strona zakwestionowała również wysokość podatku wskazaną zarówno w decyzji, jak i w postanowieniu, którym dokonano jej sprostowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przez "błąd pisarki" lub "oczywistą omyłkę" należy rozumieć widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy opuszczenie jakiegoś wyrazu. Oczywistość błędu pisarskiego bądź rachunkowego powinna wynikać z natury samego błędu lub porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku lub innymi okolicznościami. Sprostowanie decyzji w trybie art. 215 O.p. nie może zatem prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. SKO wskazało, że analiza decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 2018 r. prowadzi do wniosku, że jej rozstrzygnięcie składa się z dwóch części, tj. wiersza 16 oraz części tabelarycznej, umieszczonej na stronie 1 decyzji. Porównanie obydwu części rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że prawidłową kwotą zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. powinna być kwota 2.797,00 zł, nie zaś kwota 2.7967,00 zł. Powyższe wynikało również z uzasadnienia decyzji. Z tego powodu, SKO uznało, że dokonane przez organ podatkowy pierwszej instancji sprostowanie ww. decyzji Burmistrza [...], było prawidłowe. 2. Postępowanie przed Sądem I instancji. 2.1. W skardze na postanowienie SKO, Strona wniosła o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzuciła naruszenie: art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, art. 139 § 3 O.p., polegające na naruszeniu terminów załatwienia sprawy. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 5 grudnia 2018 r. i nadane dopiero w dniu 1 marca 2019 r. Zdaniem Strony, ww. postanowienie jest niezgodne z prawem, gdyż kwoty podatku od nieruchomości – zarówno ta wynikająca z decyzji, jak i z postanowienia ją prostującego – zostały znacznie zawyżone. 2.2. SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest zasadna. 3.2. Uwzględniając regulacje art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 tj.; dalej: "p.p.s.a.") w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Sąd ma obowiązek zbadać zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc jednocześnie związanym zarzutami i wnioskami skargi. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Sąd stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji. 3.3. Zgodnie z art. 215 § 1 O. p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nie ma żadnych wątpliwości, że tryb przewidziany w art. 215 § 1 O.p. służy eliminacji wyłącznie błędów nieistotnych, oczywistych i niemających wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu. Sprostowanie nawet drobnej omyłki, nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia lub rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (wyroki NSA z dnia: 11 września 2019 r., II FSK 3901/17; 7 kwietnia 2016 r., I GSK 805/14 CBOSA). Oznacza to, że sprostowanie jakie przewiduje art. 215 § 1 O.p., prowadzi do wyeliminowania z decyzji tylko takich błędów, które mogą być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. W niniejszej sprawie, postanowieniem organu podatkowego pierwszej instancji, sprostowano błąd dotyczący wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015 wskazując, że zamiast błędnie określonej w decyzji z dnia [...] października 2018r. Nr [...] kwoty 2.7967,00 zł winna być wskazana kwota 2.797,00 zł. Kwota zobowiązania w decyzji podatkowej stanowi w rzeczywistości jej najważniejsze rozstrzygnięcie i jest zarazem rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Tego rodzaju rozstrzygnięcia winny natomiast zapadać w formie decyzji. Organ podatkowy pierwszej instancji dokonał więc zmiany wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. Dokonana korekta, wpłynęła na zmianę treści decyzji. To zaś było niedopuszczalne w świetle art. 215 § 1 O.p. Jednocześnie wskazać należy, iż Sąd nie podziela argumentacji podniesionej przez SKO, że błąd zawarty w sentencji prostowanej decyzji miał charakter oczywistej omyłki, o czym świadczyć miało proste porównanie kwoty wskazanej w wierszu nr 16 decyzji z częścią tabelaryczną jej sentencji oraz uzasadnieniem. Organ wydaje się całkowicie pomijać fakt, że zmiana kwoty zobowiązania podatkowego, o czym była już mowa powyżej, doprowadziła do jej merytorycznej i istotnej zmiany. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [....] (pkt I sentencji wyroku). 3.4. W sprawie niedopuszczalnym było usunięcie wady decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r., określającej Skarżącemu błędną kwotę zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w trybie art. 215 § 1 O.p. Niewątpliwie jednak, stwierdzenie przez organy podatkowe, że decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r., wydana wobec Skarżącego zawiera błąd polegający na niewłaściwym określeniu kwoty tego zobowiązania, będzie wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Usunięcie tego rodzaju wady powinno nastąpić przez SKO w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, która stała się ostateczna na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. czyli zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa. 3.5. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).