I SA/Wr 527/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-23

Skład orzekający: Lidia Błystak, Marta Semiczek, Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące transakcje zakupu i sprzedaży złomu, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego lub rodzić obowiązek zapłaty podatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury dokumentujące transakcje, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku naliczonego. W przypadku wystawienia faktury wykazującej podatek należny, nawet jeśli transakcja nie miała miejsca, wystawca jest zobowiązany do zapłaty tego podatku. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne zakupy oraz nałożyły obowiązek zapłaty podatku należnego z faktur dokumentujących fikcyjną sprzedaż, opierając się na przepisach ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określającą kwoty zobowiązania i podatek VAT do zapłaty za 2007 r. Organy podatkowe zakwestionowały faktury dokumentujące zakup i sprzedaż złomu, uznając, że transakcje te w rzeczywistości nie zostały wykonane. Skarżący podniósł zarzut braku podstaw do podważenia przeprowadzonych operacji zakupu i sprzedaży oraz wskazał na brak obowiązku sprawdzania kontrahentów przez pracownika UKS. Skarżący twierdził również, że wystąpił do urzędów skarbowych o potwierdzenie statusu kontrahentów jako czynnych podatników VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, Po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1, 4, 5, art. 29 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a, ust. 10 pkt 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i 12, art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia T.B. kwot zobowiązania oraz kwoty podatku od towarów i usług do zapłaty wynikającej z wystawionych faktur za poszczególne miesiące 2007 r. Wskazał organ, iż strona prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą A. W toku postępowania stwierdzono, że prowadzona działalność w zakresie hurtowego handlu złomem miała inne rozmiary, aniżeli wynikało to z rejestrów VAT zakupu i sprzedaży i złożonych deklaracji VAT-7. Stwierdzono nieprawidłowości, w oparciu o faktury VAT, w zakresie zakupu przez stronę różnego rodzaju złomu w ilości 524.919,50 kg na wartość netto 4.194.140,30 zł. (VAT- 922.710,61 zł.) i dalszej jego odsprzedaży. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż dokumentujące zakup złomu przez stronę faktury wystawione przez: B (wartość netto [...] VAT [...]); C (wartość netto [...] VAT [...]); D (wartość netto [...] VAT [...]); E (wartość netto [...] VAT [...]); M.M. (wartość netto [...] VAT [...]); F (wartość netto [...] VAT [...]); G (wartość netto [...] VAT [...]) dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane, co w myśl przepisu art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT skutkuje brakiem prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w tych fakturach. W zakresie sprzedaży złomu zakwestionował organ sprzedaż udokumentowaną fakturami wystawionymi na rzecz H w okresie od 1.01. do 22.05.2007 r. jako niedokumentującymi faktycznej sprzedaży towarów. Ustalenia te dokonane zostały w oparciu o dokumentację źródłową, zeznania strony, świadków, protokoły z czynności sprawdzających u kontrahentów, dowody zebrane w toku postępowania podatkowego wobec strony za okres X – XII 2006 r., wobec T.P. za okres X.2006 – III.2007 r., postępowania przygotowawczego prokuratury w ramach którego przesłuchana była strona i jej kontrahenci oraz inne osoby, przy czym w toku postępowania stronie postawione zostały zarzuty o poświadczeniu nieprawdy na wystawionych fakturach VAT w okresie od X.2006 do III.2007 r. na rzecz T.P. W konsekwencji organ I instancji wskazując na naruszenie art. 109 ust. 3 ustawy o podatku VAT nie uznał za dowód w sprawie, w oparciu o przepis art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej, ewidencji podatkowych będących podstawą rozliczenia podatku VAT w części stwierdzonych nieprawidłowości i na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy określił odmiennie od deklarowanego przez stronę rozliczenie podatku. W związku z wystawieniem przez stronę faktur niedokumentujących faktycznych transakcji sprzedaży ustalił organ na podstawie nart. 108 ust. 1 ustawy o VAT kwotę podatku VAT należnego do zapłaty, wykazanego w fakturach. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując decyzję organu I instancji w mocy dokonał analizy zgromadzonego w I instancji materiału dowodowego i jego oceny w zakresie działalności strony, pod kątem możliwości zakupu złomu w łącznej ilości prawie 525 ton, wskazując, że w rejestrze sprzedaży i w deklaracjach VAT-7 strona ujęła faktury VAT za okres od 1.01.2007 do 22.05.2007 r., które nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży złomu na rzecz T.P. Ustalono, że w prowadzonej działalności strona posiadała trzy samochody – od 1.01. do 3.02.2007 r. – o ładowności do 1,5 tony; od 1.01. do 18.06.2007 r. o ładowności do 5 ton; od 10.07. do 31.12.2007 r. o ładowności do 1,5 tony, w różnych okresach czasu pracowali trzej pracownicy, na co wskazuje dokumentacja z biura rachunkowego i zapisy dokumentów księgowych, przy czym strona mogła wozić złom samochodem do końca czerwca 2007 r., od lipca do grudnia zatrudniony w lipcu pracownik. Zwrócił uwagę organ na sprzeczności wyjaśnień i zeznań strony w kwestii wykorzystywania części nieruchomości przed siedzibą firmy, placu przylegającego bezpośrednio do domu mieszkalnego, sposobu składowania złomu przed posesją (wycofania się z tego przez stronę na rzecz przerzucania złomu z samochodu na samochód), sprzeczności zeznań strony i zeznań pracowników a także zeznań strony w konfrontacji z fakturami sprzedaży i zakupu, czasu dostaw towaru i przygotowania złomu do sprzedaży, sprzeczność w odniesieniu do posiadania przez stronę wagi towarowej, sposobu nawiązania i zakończenia współpracy z kontrahentami, sprawdzania kontrahentów. Zwrócił uwagę organ na brak wiedzy strony odnośnie dostawców, poza jednym prowadzącym firmę G, odzyskiwania pamięci odnośnie kontrahentów po okazaniu faktur, niewyjaśnienia przyczyn zrywania współpracy z kontrahentami, sposobu regulowania należności przez odbiorców. Podsumowując zeznania strony stwierdził organ, że strona nie zawierała pisemnych umów z kontrahentami, zarówno z dostawcami jak i odbiorcami, nie widziała złomu przed dostawą, nie sporządzała ani nie otrzymywała kart przekazania odpadów, nie sporządzała ani nie otrzymywała dowodów WZ od dostawców, nie sporządzała dokumentów przyjęcia towarów do magazynu –PZ, nie ważyła kupionego towaru, nie jeździła po złom, widziała dostawców przy każdej dostawie złomu, którzy w jej obecności wystawiali faktury, płaciła dostawcom zawsze gotówka, była obecna przy każdej dostawie złomu do odbiorcy, wypisywała osobiście faktury sprzedaży u odbiorców, zapłatę za towar dostawała gotówką lub przelewem, dokumenty magazynowe przekazywały tylko firmy I i J. Z materiału dowodowego wynika, że strona ujęła w rejestrach zakupu faktury na wartość netto 4.194.140 zł. 1) A - faktury wystawione od stycznia do maja 2007 r. na kwotę netto 1.346.170 zł. – z zeznań świadka wynika, że zarejestrował działalność w zakresie handlu metalami i artykułami chemicznymi, jednakże z powodu kradzież dokumentów działalności nie rozpoczął, strony nie zna, nie wystawiał faktur, nie dokonywał transakcji ze stroną, nie zgłaszał faktu kradzież dokumentów, nową działalność w firmie K założył na początku 2007 r., w więzieniu dowiedział się, że ktoś posługuje się jego dokumentami. Osoba figurująca na dokumentach wystawionych przez firmę L nie zna firmy, nie prowadziła działalności gospodarczej. Ustalono, że datą rozpoczęcia działalności L jest 1.10.2006 r., z dniem 20.11.2006 r. M.B. podpisał umowę najmu pomieszczeń gospodarczych, dla celów podatku VAT został zarejestrowany w dniu 12.07.2006 r., w dniu 5.12.2006 r. M.B. w aktualizacji wskazał nazwę prowadzonej działalności K zakończonej w dniu 31.05.2007 r., za okres od stycznia do maja 2007 r. wpłynęły deklaracje VAT-7. W oparciu o powyższe oraz zeznania strony, która nie rozpoznała M.B., przyznała, że przy dostawach kontaktowała się z inną osobą, uznał organ, że faktury wystawiane przez B M.B. nie są wystawianymi przez tę firmę fakturami, a więc nie dokumentują faktycznej sprzedaży złomu. 2) faktury wystawione przez C w styczniu 2007 r. netto wartość [...] – P.J. mimo zezwolenia od dnia 10.03.2006 r. na zbieranie lub transport złomu działalności w tym zakresie nie prowadził, mimo jej zgłoszenia w dniu 24.03.2006 r., zgłoszenia VAT-R w dniu 28.04.2006 r., nie prowadził ewidencji, nie składał deklaracji VAT-7, nie posiadał pieczątki firmowej, zgłoszoną działalność zlikwidował w dniu 28.05.2007 r., gdy dowiedział się, że jego dokumenty, ukradzione mu w maju 2006 r., ktoś wykorzystuje wystawiając w jego imieniu faktury. Słuchana strona potwierdzając, że towar otrzymywała dokumentowany wystawioną przez tą firmę fakturą, potwierdziła, że nie znała i spotkała P.J., co skutkowało uznaniem, że nie dokumentują one faktycznej sprzedaży złomu na rzecz firmy strony. 3) faktury VAT wystawione w okresie od kwietnia do lipca 2007 r. przez D na kwotę netto [...] – ustalono, że L.N. zarejestrowany był dla potrzeb podatku VAT od dnia 1.04.2007 r., a z dniem 18.06.2007 r. działalność w zakresie hurtowej sprzedaży odpadów i złomu została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej, w złożonym w dniu 25.09.2007 r., VAT-Z wykazano stan zerowy remanentu likwidacyjnego, przesłuchany świadek – najemca pomieszczeń gospodarczych dla tego podmiotu zaprzeczył faktowi wynajmu, ustalono, że adres firmy D z faktur nie istnieje, L.N. nie żyje (zmarł 18.07.2010 r.), był alkoholikiem, miał problemy psychiczne, za miesiące od kwietnia do lipca 2007 r. złożono deklaracje VAT-7, strona nie potrafiła podać bliższych danych firmy, nawiązania kontaktu, jej siedziby, nie rozpoznał właściciela z fotografii, co skutkowało uznaniem, że zaewidencjonowane faktury przez stronę wystawione przez tę firmę nie potwierdzają rzeczywistych transakcji. 4) faktury VAT wystawione przez E w okresie od lipca do listopada 2007 r. wartości netto [...] – ustalono w oparciu o zeznania właściciela firmy, podpisał dokumenty rejestracyjne, nie doszło do wynajmu placu, nie podjął działalności, miał zarejestrowaną działalność gospodarczą od 29.11.2004 r., wykreśloną z rejestru 30.08.2005 r., nie mieszkał pod zgłoszonym adresem prowadzenia działalności gospodarczej ani nie prowadził tam handlu złomem. Strona dopiero w toku przesłuchania stwierdziła, że zna firmę M i z tą firma kojarzy A.B., który przywoził towar, za który strona płaciła gotówką, sprawdziła, jak poprzednio, przedstawione dokumenty rejestracyjne, dowód osobisty. Zdaniem organów podatkowych zaewidencjonowane faktury nie potwierdzają rzeczywistych czynności transakcji skupu złomu. 5) faktury VAT wystawione przez M.M. w okresie od sierpnia do listopada 2007 r. wartości netto [...], który zaprzeczył aby znał stronę lub firmę strony, nie prowadził działalności gospodarczej, nie wystawiał faktur. Na początku 2007 r. zgubił dowód osobisty, gdy zgłaszał nowy dowód w urzędzie skarbowym poinformowano go o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, zawiadomił o tym fakcie policję i podjął czynności wyrejestrowania firmy, nigdy nie wystawiał okazanych mu faktur, nie posiadał samochodu ani prawa jazdy. Z materiału w sprawie wynika, że został zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej w dniu 23.05.2007 r. z datą rozpoczęcia działalności 1.06.2007 r. w zakresie sprzedaży hurtowej części i akcesoriów samochodowych oraz m.in. sprzedaży hurtowej odpadów i złomu, a przedłożone do akt zaświadczenie o posiadanym przez niego mieszkaniu okazało się niezgodne z prawdą. Za 2007 r. M.M. złożył zeznanie roczne PIT-37. Z dniem 1.09.2007 r. został wykreślony z działalności gospodarczej. Strona nie rozpoznała świadka na zdjęciu, jednakże podtrzymywała, że otrzymała dokumenty rejestracyjne, widziała dowód osobisty oraz kontaktowała się z właścicielem. Wystawione faktury uznano za nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych. 6) faktury VAT wstawione w okresie od listopada do grudnia 2007 r. przez F wartości netto [...] – M.P. zeznał, że nie zna strony ani jego firmy, nie zajmował się handlem złomem, przy zakładaniu firmy korzystał z pomocy nieznanej osoby, formularz VAT-R wypełnił wg wzoru, potwierdził swój podpis na umowie najmu lokalu na cele działalności gospodarczej zawartej dni 12.11.2007 r., zakwestionował swój podpis na fakturach VAT, zaprzeczył aby dokonywał dostawy złomu, którego nie posiadał, zaprzeczył aby podpisał deklaracje VAT-7 za listopad i grudzień 2007 r. Świadek został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej 31.03.2008 r. Strona zeznając, że M.P. przywoził złom osobiście, opisała jego wygląd, wskazując, iż poznała go za pośrednictwem którejś z firm, nie rozpoznała świadka na okazanej fotografii. Uznano, iż zakwestionowane faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji zakupu złomu. 7) faktury VAT za okres od listopada do grudnia 2007 r. wystawione przez G A.K. wartości [...] – A.K. unikał kontaktu z organem podatkowym, nie odbierał korespondencji, został wpisany do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 27.10.1999 r., w dniu 30.07.2007 r. działalność została wykreślona z ewidencji działalności, jednocześnie z dniem 20.08.2007 r. zarejestrował nową działalność w zakresie handlu mięsem i jego wyrobami. Właściciel posesji, który wynajmował A.K pomieszczenie produkcyjne, chłodnię, biura itp., stwierdził, że nie płacił on czynszu, w związku z czym podpisaną umowę w dniu 1.08.2007 r. zerwał w dniu 30.11.2007 r. Wg świadka A.K. nie zajmował się handlem złomem. Strona oświadczyła, że A.K. znała, wiedziała, że prowadzi działalność gospodarczą. Ze względu na zeznania wynajmującego nieruchomość A.K. oraz brak śladów prowadzenia przez niego działalności handlu złomem przyjęto, że faktury zaewidencjonowane przez stronę nie potwierdzają rzeczywistych transakcji. Podkreślił organ okoliczności nawiązywania współpracy i zawieranych transakcji przez stronę – sposób weryfikacji kontrahentów polegający na wglądzie w dokumenty rejestracyjne i dowody osobiste przedkładane przez kontrahentów, brak wiedzy strony na temat nawiązywania kontaktu z większością kontrahentów, brak wiedzy na temat właścicieli firm, którzy osobiście dostarczali złom, brak wiedzy o miejscach siedziby kontrahentów, brak pisemnych umów, prowadzenia dokumentacji potwierdzającej gospodarkę materiałową, płatności wyłącznie gotówką. Przeprowadzone ustalenia pozwoliły na zastosowanie przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Ponadto wskazał organ na zakwestionowane ujęte w rejestrach sprzedaży faktury VAT z tytułu sprzedaży złomu na rzecz H za okres od stycznia do sierpnia 2007 r. wartości netto [...]. Kontrahent ten zeznał, że działalność w zakresie handlu złomem założył za namową, miał w niej pełnić rolę słupa, nie kupował złomu tylko otrzymywał fikcyjne faktury m.in. od strony, opisał sposób wystawiania faktur, otrzymywania prowizji, którą miała otrzymywać także strona, za część faktur płacił przelewem na konto firmowe strony lub gotówką, jednakże dotyczyło to prawdziwych faktur, za fikcyjne nie płacił, a pieniądze miał z wcześniejszej sprzedaży złomu do huty, rzeczywiste dostawy zaczęły się do maja 2007 r. – kontroli podatkowej w jego firmie, więcej było fikcyjnych dostaw aniżeli rzeczywistych, Strona była świadoma udziału w fikcyjnym obrocie fakturami, otrzymywała prowizję za wystawianie faktur. Zeznania te świadek złożył w CBŚ oraz Prokuraturze Okręgowej w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem, a potwierdził je w postępowaniu podatkowym. W toku postępowania M.D., u którego wcześniej pracował T.P., a który przeprowadzał transakcje z E oraz C potwierdził, że pomysł na założenie działalności gospodarczej obrotu złomem pochodził od W.G., w oparciu od którego informacje wystawiał faktury niedokumentujące rzeczywistych transakcji. Także W.G. przyznał się do współpracy T.P,. M.D. oraz stroną, a także do tego, że miał załatwić T.P. złom na czarnym rynku, opisał szczegółowo sposób dostawy złomu, płatności oraz wystawianie dokumentów, był odpowiedzialny za towar a T.P. za dokumenty, przyznał, że pod koniec 2006 r. poznał stronę za pośrednictwem P. Wskazując na niespójność wewnętrzną tych zeznań jak również niespójność zeznań strony odnośnie świadków, stwierdził organ, że potwierdzają one świadomy udział strony w transakcjach i wystawianiu faktur VAT niepotwierdzających rzeczywistych transakcji. Dopiero wystawione przez T.P. faktury po 22.05.2007 r. (data wszczęcia kontroli podatkowej) dokumentują rzeczywiste transakcje sprzedaży złomu. Zeznany przez T.P. schemat w zakresie wystawiania faktur niedokumentujących rzeczywiste czynności opisał T.P., a potwierdził W.G. Stwierdzając, że wystawione w okresie do dnia 22.05.2007 r. faktury sprzedaży złomu na rzecz T.P. dokumentują niedokonanie rzeczywistej sprzedaży złomu, wskazał organ na zdecydowanie niższą wartość faktur po tej dacie, a od września 2007 r. zaprzestanie transakcji. Skoro faktury wystawione na rzecz T.P. nie dokumentują faktycznych transakcji sprzedaży, podatek wykazany na tych fakturach nie jest podatkiem należnym z tytułu sprzedaży, jednakże w myśl art. 108 ust. 1 ustawy podlega zapłacie. Wypowiedział się organ odnośnie zarzutu nieświadomości strony co do uczestnictwa w transakcjach o przestępczym charakterze. W skardze od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że brak jest podstaw do podważenia przeprowadzonych przez niego operacji zakupu i sprzedaży udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami sprzedaży i zakupu. Pracownik UKS potwierdził w trakcie przesłuchania, że nie ciąży na nim obowiązek sprawdzenia kontrahentów w zakresie rejestracji VAT-R. Podniósł, że wystąpił do urzędów skarbowych o potwierdzenie czy jego kontrahenci byli czynnymi podatnikami VAT w okresie, którego dotyczyło postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest ocena prawidłowości deklarowanej przez skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą jako zarejestrowanego podatnika podatku VAT pod nazwą A, podstawy opodatkowania oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego za okres od stycznia do grudnia 2007 r. z faktur VAT niedokumentujących faktycznych transakcji zakupu i sprzedaży złomu. W oparciu o dokonane w toku postępowania ustalenia stwierdził organ, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w zakresie hurtowego handlu złomem w rzeczywistości miała inne rozmiary, aniżeli wynika to z danych wynikających z dokumentów wykazanych w rejestrach zakupu i sprzedaży oraz deklaracji VAT-7. Organ podatkowy zakwestionował, w zakresie nabycia złomu przez skarżącego, faktury wystawione przez B; C; D; E; M.M; F; G; w łącznej ilości złomu ok. 525 ton (wartość [...], VAT – [...]), uznając, iż dokumentują one czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane, co w myśl przepisu art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług skutkuje brakiem prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w tych fakturach. Natomiast w zakresie sprzedaży złomu zakwestionował organ sprzedaż udokumentowaną fakturami wystawionymi na rzecz H w okresie od 1.01. do 22.05.2007 r. (wartość [...], VAT – [...]) jako niedokumentującymi faktycznej sprzedaży towarów, co w myśl art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zobowiązuje wystawcę faktury do zapłaty podatku w niej wykazanego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do ustaleń, że prowadzona przez skarżącego działalność w zakresie handlu złomem miała inne rozmiary, aniżeli wynikało to z wykazanych w rejestrach zakupu i sprzedaży oraz w deklaracjach podatkowych kwot, co potwierdza analiza i ocena tej działalności pod kątem możliwości dokonania zakupu złomu w ilości łącznej ok. 525 ton, oględziny miejsca prowadzenia działalności, także składowania złomu (nieruchomości w Ś.), sprzeczności w tym zakresie wynikające z wyjaśnień i z zeznań skarżącego, sprzeczności między wykazanym złomem na fakturach a częstotliwością dostaw złomu w świetle zeznań skarżącego w tym zakresie, sposoby nawiązywania i współpracy z kontrahentami, także zasady tej współpracy, regulowania należności, brak wyjaśnień skarżącego w odniesieniu do szczegółów dotyczących dostarczanego złomu, kontrahentów, sposobu transportu, dokumentów potwierdzających dostawę, posiadanego zaplecza technicznego (brak widłaka, wagi, dźwigu czy ładowarki), pracowników zatrudnionych przy tej działalności, w szczególności w zakresie transportu złomu. Ustalono, na podstawie analizy faktur, że złom był sprzedawany albo w dniu zakupu, albo następnego dnia po zakupie, bądź 2-4 dni od zakupu, przy czym, wg dokumentów, dochodziło do zgromadzenia dostaw (np. 19.860 kg stali). Ustalenia te wskazywały na brak wiarygodności zeznań strony, iż przerzucał złom z samochodu na inny samochód, w sytuacji, gdy nie posiadał samochodów o takiej ładowności. W sprzeczności pozostawały zeznania strony z zeznaniami pracowników w odniesieniu do pory dnia, w której przywożono złom. Z zeznań strony wynika, że nie zawierała pisemnych umów z kontrahentami, zarówno z dostawcami jak i odbiorcami, nie widziała złomu przed dostawą, nie sporządzała ani nie otrzymywała kart przekazania odpadów, nie sporządzała ani nie otrzymywała dowodów WZ od dostawców, nie sporządzała dokumentów przyjęcia towarów do magazynu – PZ, nie ważyła kupionego towaru, nie jeździła po złom, widziała dostawców przy dostawie złomu, którzy w jej obecności wystawiali faktury, jednakże osób, których dane posiadały faktury dostawy złomu, nie rozpoznała, płaciła dostawcom zawsze gotówką, była obecna przy każdej dostawie złomu do odbiorcy, wypisywała osobiście faktury sprzedaży u odbiorców, zapłatę za towar dostawała gotówką lub przelewem. Przesłuchane w charakterze świadków osoby, których dane figurowały na fakturach, zaprzeczyły aby znały skarżącego, aby dokonywały z nim transakcji złomem, skarżący także ich nie rozpoznał, wskazywał, że dostaw złomu dokonywały inne osoby. W odniesieniu do transakcji sprzedaży złomu dokumentowanych zakwestionowanymi fakturami VAT, ujętymi w rejestrach sprzedaży na rzecz H za okres od stycznia do sierpnia 2007 r. wartości netto [...] z przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności zeznań T.P. wynika, że działalność w zakresie handlu złomem założył za namową W.G., miał w niej pełnić rolę słupa, nie kupował złomu tylko otrzymywał fikcyjne faktury m.in. od strony, opisał sposób wystawiania faktur, otrzymywania prowizji, którą miała otrzymywać także strona, za część faktur – dokumentujące rzeczywiste transakcje - płacił przelewem na konto firmowe strony lub gotówką, za fikcyjne nie płacił, rzeczywiste dostawy zaczęły się od maja 2007 r. – kontroli podatkowej w jego firmie. Przyznał, że więcej było fikcyjnych dostaw aniżeli rzeczywistych, Strona była świadoma udziału w fikcyjnym obrocie fakturami, otrzymywała prowizję za wystawianie faktur. Zeznania te świadek złożył w CBŚ oraz Prokuraturze Okręgowej w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem, a potwierdził je w postępowaniu podatkowym. W toku postępowania M.D., u którego wcześniej pracował T.P., a który przeprowadzał transakcje z E, M oraz C, firmami, które wystawiały fikcyjne faktury na rzecz strony, zakwestionowane w toku postępowania, potwierdził, że pomysł na założenie działalności gospodarczej obrotu złomem pochodził od W.G., w oparciu o informacje od niego wystawiał faktury niedokumentujące rzeczywistych transakcji. Także W.G. przyznał się do współpracy T.P., M.D. oraz stroną, a także do tego, że miał załatwić T.P. złom na czarnym rynku, opisał szczegółowo sposób dostawy złomu, płatności oraz wystawianie dokumentów, był odpowiedzialny za towar a T.P. za dokumenty, przyznał, że pod koniec 2006 r. poznał stronę za pośrednictwem P. Postępowanie podatkowe w zakresie ustaleń odnoszących się do zakwestionowanych faktur dokumentujących nabycie przez skarżącego złomu od wskazanych w decyzji podmiotów, a także dokumentujących sprzedaż złomu na rzecz T.P., przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wynikający mi z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a dokonana ocena nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów zakreślonej ramami przepisu art. 191 Ordynacji. Prawidłowo zatem przyjęły organy podatkowe, w oparciu o ustalony stan faktyczny, że zakwestionowane faktury, zawierające podatek naliczony, o który skarżący obniżył podatek należny, na których jako wystawcy figurują wymienione w decyzji podmioty, nie dokumentują rzeczywistego stanu rzeczy – nie stanowią zatem podstawy do obniżenia podatku należnego. Przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stanowi, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczących tych czynności. Skoro, w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, iż zakwestionowane faktury nie dokumentują dokonania wynikających z nich czynności, prawidłowo organy podatkowe, powołując się na zacytowany przepis, dokonały korekty rozliczenia podatku VAT wynikającego z tych faktur. Stanowisko organów podatkowych, jak również dokonującego kontroli zaskarżonej decyzji Sądu, znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak np. wyroki z dnia 27.08.2008 r. (sygn. IFSK 1087/07), z dnia 29.06.2010 r. (sygn. IFSK 584/09), z dnia 19.11.2010 r. (sygn. IFSK 1772/09) i inne. Także w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, na które niejednokrotnie powołuje się orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreśla się, że Dyrektywa 2006/112/WE (poprzednio VI Dyrektywa) powinna być interpretowana w ten sposób, że sprzeciwia się ona prawu podatnika do odliczenia podatku od wartości dodanej, jeżeli transakcje, z których wynika to prawo, stanowią nadużycie. Zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem propagowanym przez VI Dyrektywę (wyrok z dnia 29.04.2004 r. w sprawie C-487/01 i C-7/02). Podatnicy nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (np. wyroki z dnia 12.05.1998 r. C-367/96; z dnia 23.03.2000 r. C-373/97; z dnia 3.03.2005 r. C-32/03). Zwrócić należy uwagę na fakt, że nie może ucierpieć prawo podatnika do odliczenia podatku VAT, który z przyczyny zrealizowanej na jego rzecz dostawy, co do której nie wiedział lub też nie miał możliwości ustalenia, że dana transakcja jest wykorzystywana dla celów oszustwa, czy też jest realizowana przez podmiot do tego nieuprawniony, mimo podjęcia wszelkich możliwych działań, których można domagać się w sposób uzasadniony celem zapewnienia, że realizowane przez niego transakcje nie obejmują transakcji dotkniętych oszustwem w podatku VAT (wyroki ETS z dnia 6.07.2006 r. C-439/04 i C-440/04, podobnie z dnia 12.06.2006 r. C-354/03, C-355/03, C-484/03). Jak podkreślił organ podatkowy i z oceną tą trudno się nie zgodzić, skarżący w zeznaniach wskazywał, że nieformalnie sprawdził kontrahentów w urzędach skarbowych, jednakże w toku postępowania twierdzeń tych nie poparł żadnymi dowodami. Dopiero do skargi przedłożył skarżący informacje na te okoliczności uzyskane z urzędów skarbowych. Z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący odwołujący się do okazanych mu przez kontrahentów dokumentów, w rzeczywistości nie podjął żadnych czynności, aby dokonać ustalenia wiarygodności podmiotu, z którym nawiązał współpracę w zakresie dostaw złomu, pozostawiając w jego rękach inicjatywę w tym zakresie. Okoliczność ta podlega szczególnej ocenie w świetle powszechnie znanych faktów różnego rodzaju oszustw podatkowych, które winny być znane skarżącemu zajmującemu się tą dziedziną działalności gospodarczej. Odnośnie natomiast faktur wystawionych przez skarżącego na rzecz T.P., dokumentujących sprzedaż złomu, które to transakcje nie miały miejsca, prawidłowo organy podatkowe, powołując się na przepis art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który stanowi "W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty", stwierdziły obciążający skarżącego obowiązek zapłaty wynikającego z wystawionych faktur podatku. Jak stwierdza NSA, z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wynika, iż samo wystawienie faktury i jej wejście do obrotu prawnego rodzi obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku, co oznacza, że zdarzeniem rodzącym ten obowiązek nie jest wykonanie konkretnej czynności (wyrok NSA z dnia 4.07.2012 r., IFSK 1277/11, niepubl., wyrok NSA z dnia 1.09.2011 r., sygn. I FSK 1126/10, niepub l.). Prawidłowo organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu podatkowym zastosowały art. 122 Ordynacji podatkowej, którego dopełnienie stanowi z kolei art. 187 § 1 ustawy, nakazujący organowi podatkowemu zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy powyższe wyrażają zatem dyrektywy prowadzenia postępowania podatkowego, ogólne zasady, które jednak mogą doznać uszczerbku poprzez uchybienie konkretnym normom z zakresu prowadzenia postępowania podatkowego. Skarżący nie wykazał, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia owych zasad, nie wytknął konkretnych błędów w przeprowadzonym postępowaniu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie był obszerny, uwzględniający wszelkie okoliczności wskazywane przez stronę i należycie oceniony w ramach art. 191 Ordynacji, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów, jednakże ocena ta powinna być zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki. W ocenie Sądu nie można przypisać organom podatkowym działania wbrew powyższej zasadzie. Organy podatkowe dokonały wnikliwej oceny materiału dowodowego, przede wszystkim przeanalizowały dogłębnie zeznania świadków, jak również wyjaśnienia samego skarżącego, wskazując na fragmenty, w których były one rozbieżne, a następnie w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyciągnęły wnioski. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 191 Ordynacji. Prowadzi to do wniosku, że również zasada zaufania do organów podatkowych zawarta w art. 121 § 1 tej ustawy. nie doznała uszczerbku. Podnoszone w skardze przez skarżącego okoliczności, że któryś z fikcyjnych kontrahentów – dostawców złomu przyznał, że został namówiony do wyrobienia dokumentów firmowych łącznie z zarejestrowaniem firmy i oddał nieznanej skarżącemu osobie, tylko potwierdza prawidłowość ustaleń organów podatkowych, że wystawione przez skarżącego faktury sprzedaży złomu nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu transakcji, a skarżący nie zadbał należycie o sprawdzenie wiarygodności kontrahentów. Należy podkreślić, iż w toku postępowania skarżący nie brał czynnego udziału w gromadzeniu dowodów, poza składaniem zeznań, a nie ulega wątpliwości, iż ryzyko prowadzenia działalności i doboru kontrahentów obciąża prowadzącego tę działalność i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że dołożył należytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, czego konsekwencją jest oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło