I SA/Wr 552/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-10

Skład orzekający: Marta Semiczek, Dagmara Stankiewicz – Rajchman, Tomasz Trybuszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód stowarzyszenia przeznaczony i wydatkowany na nabycie nieruchomości, która miała służyć celom statutowym, ale z powodu okoliczności niezależnych od stowarzyszenia nigdy nie została wykorzystana w tym celu, może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu interpretacyjnego, uznając, że dochód przeznaczony na nabycie nieruchomości, która miała stanowić siedzibę stowarzyszenia, ale nigdy nie służyła realizacji celów statutowych, nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie nabytej nieruchomości do realizacji celów statutowych, a nie tylko zamiar jej nabycia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie możliwości zwolnienia dochodu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Stowarzyszenie nabyło nieruchomość z zamiarem przeznaczenia jej na siedzibę, jednak z powodu pandemii COVID-19 i przejścia na pracę zdalną, nieruchomość stała się zbędna i planowane jest jej zbycie. Stowarzyszenie pytało, czy dochód przeznaczony na nabycie nieruchomości oraz dochód z jej sprzedaży, jeśli zostaną przeznaczone na cele statutowe, będą korzystać ze zwolnienia podatkowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko stowarzyszenia za nieprawidłowe w zakresie pytania o zwolnienie dochodu przeznaczonego na nabycie nieruchomości, a za prawidłowe w zakresie zwolnienia dochodu ze sprzedaży nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz – Rajchman (sprawozdawca), Asesor WSA Tomasz Trybuszewski, Protokolant: Starszy specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy ze skargi: "S " z siedzibą we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 czerwca 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.130.2025.1.END w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...]. (dalej: skarżący, stowarzyszenie, strona, wnioskodawca) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ, organ interpretacyjny, DKIS) z dnia 6 czerwca 2025 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.130.2025.1.END, w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W dniu 12 marca 2025 r. do DKIS wpłynął wniosek skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zwolnienia dochodu stowarzyszenia z opodatkowania na zasadzie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 278, ze zm., dalej: u.p.d.o.p.). Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że stowarzyszenie posiada siedzibę w Polsce i podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Stowarzyszenie jest wpisane do rejestru stowarzyszeń oraz rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszenie od 2005 r. posiada status organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Celem statutowym stowarzyszenia jest działalność wspomagająca rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości oraz upowszechnianie i ochrona praw [...] jako konsumentów usług świadczonych przez instytucje [...]. Zgodnie ze statutem głównymi formami realizacji celów stowarzyszenia, realizowanymi nieodpłatnie są doradztwo i pomoc organizacyjno-ekonomiczna, prowadzenie programów badawczo-rozwojowych w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego, organizacja spotkań mających na celu propagowanie idei "[...]" i wiedzy o nich oraz wpływanie na opinię publiczną poprzez zajmowanie stanowiska w sprawach dotyczących [...]. Z kolei głównymi formami realizacji celów stowarzyszenia świadczonymi odpłatnie są krajowe i międzynarodowe projekty naukowe, działalność edukacyjna i szkoleniowa, działalność wydawnicza, inne projekty własne stowarzyszenia. Przychody stowarzyszenia uzyskane z działalności odpłatnej pożytku publicznego są przeznaczane na cele statutowe stowarzyszenia i służą wyłącznie prowadzeniu działalności pożytku publicznego. Stowarzyszenie prowadzi również działalność gospodarczą, zaś dochód z tej działalności przeznacza w całości na realizację celów statutowych. Działalność gospodarcza stowarzyszenia to przede wszystkim organizacja dwóch dużych, ogólnopolskich [...], usługi w zakresie relacji [...] dla spółek [...] i biur [...] oraz ogólnopolskie badanie [...]. Dochód, który stowarzyszenie osiąga z działalności gospodarczej w 100% przeznaczany jest na działalność statutową (przygotowywanie treści edukacyjnych, przygotowanie wszelkiego rodzaju analiz inwestycyjnych, wsparcie [...] itp.). Zgodnie z § 6 ust. 6 statutu stowarzyszenia wszelkie dochody, tj. zarówno z odpłatnej działalności pożytku publicznego, jak i z prowadzonej działalności gospodarczej, przeznaczane są cele statutowe stowarzyszenia. Cele te mieszczą się w zakresie celów określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. – cele naukowe i oświatowe. Od początku swojego funkcjonowania, stowarzyszenie wynajmowało biuro na swoją siedzibę i nie posiadało własnej nieruchomości, którą mogłoby przeznaczyć na swoje biuro. W 2021 r. stowarzyszenie zakupiło od podmiotu niepowiązanego lokal niemieszkalny wraz z udziałem w garażu wielostanowiskowym (dalej: nieruchomość). Nabycie nieruchomości nastąpiło ze środków własnych wnioskodawcy zgromadzonych w efekcie uzyskiwania przez wnioskodawcę w toku jego działalności dochodu. Nieruchomość została nabyta z zamiarem przeznaczenia jej jako własnego biura wnioskodawcy. Niemniej, w związku z pandemią COVID-19 prace wykończeniowe związane z zaadoptowaniem nabytej nieruchomości do celów biurowych uległy wstrzymaniu. Ponadto, wskutek pandemii COVID- 19 doszło do zmiany modelu pracy przez pracowników stowarzyszenia w przeważającym zakresie na model pracy zdalnej. W związku z tym, dalsze ponoszenie wydatków na zaadoptowanie nabytej nieruchomości do celów biurowych oraz jej utrzymaniu okazało się bezzasadne. Stowarzyszenie nie potrzebuje powierzchni biurowej jaką ma nabyty lokal. W związku z powyższym, wnioskodawca rozważa obecnie sprzedaż nieruchomości. Wskutek sprzedaży nieruchomości, u stowarzyszenia wystąpi dochód w wysokości różnicy pomiędzy ceną uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości a wydatkami poniesionymi w 2021 r. na jej nabycie i późniejsze prace adaptacyjne. Dochód pochodzący ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczony na cele statutowe stowarzyszenia. Uzupełniono, że intencją stowarzyszenia nie było nabycie nieruchomości dla prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1) Czy dochód osiągany przez wnioskodawcę w toku jego działalności i przeznaczany na jego cele statutowe, w zakresie w jakim posłużył nabyciu nieruchomości, może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. nawet w przypadku, gdy nieruchomość zostanie przez wnioskodawcę zbyta? 2) Czy dochód osiągnięty przez wnioskodawcę z odpłatnego zbycia nieruchomości, który zostanie przeznaczony na jego cele statutowe, będzie korzystał ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p.? Zdaniem skarżącego: - dochód osiągany w toku jego działalności i przeznaczony na jego cele statutowe, który posłużył nabyciu nieruchomości, może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. nawet w przypadku, gdy nieruchomość zostanie przez wnioskodawcę zbyta; - dochód osiągnięty ze sprzedaży nieruchomości, który zostanie przeznaczony oraz wydatkowany na jego cele statutowe, będzie korzystał ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Uzasadniając stanowisko odnośnie pytania pierwszego, strona wyjaśniła, że fakt późniejszego zbycia środka trwałego nie ma wpływu dla momentu kwalifikacji podatkowej tego dochodu w momencie poniesienia wydatku. Stowarzyszenie podkreśliło, że nieruchomość została nabyta z zamiarem przeznaczenia jej na własną siedzibę wnioskodawcy, lecz wskutek pandemii COVID-19 doszło do zmiany modelu pracy na zdalną a nieruchomość o tak dużej powierzchni biurowej stała się stowarzyszeniu zbędną. Decyzja o jej zbyciu pozwoli na wykorzystanie środków na cele stowarzyszenia. Nie ulega zaś wątpliwości, że nabycie przez stowarzyszenie w 2021 r. nieruchomości z przeznaczeniem na siedzibę stowarzyszenia z dochodów spełniało ustawowe przesłanki do zastosowania zwolnienia określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Zdaniem wnioskodawcy wszystkie przesłanki do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia zostały spełnione w momencie wydatkowania dochodu na nabycie nieruchomości. Dochód przeznaczony i wydatkowany na nabycie środka trwałego służącego bezpośrednio realizacji tych celów jest uznawany jako dochód zwolniony z opodatkowania. Nie zachodziły również przesłanki negatywne wyłączające możliwość zwolnienia określone w art. 17 ust. 1a i ust. 1c u.p.d.o.p. Podejmując decyzję o przeznaczeniu i wydatkowaniu dochodu na nabycie nieruchomości wnioskodawca działał w uzasadnionym przeświadczeniu, że nieruchomość zostanie wykorzystana na siedzibę stowarzyszenia służącą bezpośrednio realizacji celów. Było to działanie racjonalne, które niestety zostało zweryfikowane konsekwencjami spowodowanymi pandemią COVID-19, niemożliwymi do przewidzenia w momencie podejmowania decyzji o nabyciu nieruchomości. Nabycie służyło zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania wnioskodawcy i miało umożliwić realizację celów statutowych. Stowarzyszenie rozpoczęło prace remontowe związane z zaadaptowaniem nieruchomości, co potwierdza, że nieruchomość na moment jej nabycia miała bezpośrednio służyć realizacji celów statutowych stowarzyszenia. Na poparcie przyjętego stanowiska skarżący wskazał interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 października 2024 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.436.2024.3.KM. Zdaniem skarżącego, brak późniejszego wykorzystania nieruchomości jako siedziby stowarzyszenia – z przyczyn niezależnych od stowarzyszenia – nie wpływa na fakt uznania, że dochód wydatkowany na nabycie nieruchomości był wydatkiem na środek trwały służący bezpośrednio realizacji celów statutowych stowarzyszenia, o którym mowa w art. 17 ust 1b u.p.d.o.p. Art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. stanowi, że zwalnia się dochody podatników przeznaczone i wydatkowane na określone cele statutowe. Oznacza to, że momentem oceny czy środki zostały przeznaczone i wydatkowane w sposób umożliwiający zastosowanie zwolnienia jest moment faktycznego poniesienia kosztu. Innymi słowy, skoro na moment wydatkowania swojego dochodu przez wnioskodawcę na nabycie nieruchomości zakładał on, że nieruchomość zostanie przez niego wykorzystana jako jego siedziba, to dochód ten powinien podlegać zwolnieniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Późniejsze, nieprzewidziane, niezależne od woli stowarzyszenia zdarzenia, tj. pandemia COVID-19 i zmiana modelu pracy, nie mają znaczenia dla prawidłowości tego poglądu. W zakresie pytania nr 2, skarżący wyjaśnił, że dochód, który zostanie osiągnięty przez wnioskodawcę z odpłatnego zbycia nieruchomości, a który zostanie przeznaczony i wydatkowany w przyszłości na cele statutowe stowarzyszenia będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1f u.p.d.o.p., niezależnie od tego czy dochód na nabycie tej nieruchomości korzystał wcześniej ze zwolnienia z opodatkowania. W wydanej interpretacji indywidualnej DKIS uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe w zakresie pytania nr 1 i za prawidłowe w części dotyczącej pytania nr 2. Po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie odpowiednich regulacji prawnych organ wskazał, że podstawowym kryterium zastosowania przewidzianego zwolnienia podatkowego jest przeznaczenie przez podatnika osiągniętego dochodu na ściśle określone, preferowane przez ustawodawcę cele, przy czym cele te muszą w sposób niebudzący wątpliwości wynikać z postanowień statutu danego podmiotu. Jednocześnie określenie "cel statutowy" oznacza cel, który został wyraźnie sprecyzowany w statucie danej osoby prawnej. Przepis ten nie zawiera natomiast wymogu, aby wskazane w nim cele statutowe były głównymi czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej. Jednak, aby podatnik, mógł skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., musi zadeklarować, że osiągnięty przez niego dochód przeznaczy na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę i na te cele go faktycznie przeznaczy. Określenie celów statutowych pod kątem uprawnień podatkowych musi być precyzyjne i ścisłe (wyraźnie sprecyzowane w statucie danej osoby prawnej) ponieważ z podatkowego punktu widzenia chodzi o zwolnienie dochodu od podatku, a zatem zastosowanie instytucji będącej wyjątkiem od reguły, jaką jest opodatkowanie dochodów osób prawnych. W tym zakresie nie może mieć zastosowania wykładnia rozszerzająca ustawowy zakres zwolnienia podatkowego. Zatem, wydatkowanie dochodu na cele inne, niż statutowe, wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania. Dalej DKIS wyjaśnił, że mając na uwadze brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., należy wskazać, że zastosowanie przedmiotowego zwolnienia będzie możliwe w przypadku spełnienia następujących warunków: - podatnik prowadzi działalność statutową we wskazanych powyżej zakresach, - podatnik nie zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1c u.p.d.o.p., - podatnik przeznaczył oraz wydatkował, bez względu na termin, osiągnięte dochody na cel wskazany w statucie, odpowiadający celowi wskazanemu w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Wyjaśnił organ, że art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. w istocie tylko określa cele społecznie użyteczne, które muszą być określone także w statucie, które uzasadniać mogą zwolnienie od podatku, o ile podatnik osiągnie dochód. Nie określa on żadnych innych warunków tego zwolnienia. Czyni to natomiast w powołanym wyżej przepisie art. 17 ust. 1a, który stanowi, że samo tylko przeznaczenie dochodu na cel społecznie użyteczny, preferowany przez ustawodawcę nie jest wystarczające do zwolnienia, dochód musi być także wydatkowany na ten cel. Z kolei w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. ustawodawca wprowadził ułatwienie dla podatników w korzystaniu ze zwolnienia, bowiem postanowił, że wydatkowanie dochodu może nastąpić – po uprzednim jego przeznaczeniu - w czasie znacznie późniejszym od momentu jego osiągnięcia i przeznaczenia. Jednakże wprowadził przy tym warunek rozwiązujący - pozbawiający podatnika zwolnienia w przypadku jego wydatkowania na inny, niż preferowany cel ustawowy. Biorąc pod uwagę przywołane przepisy wskazać należy, że ustawodawca powiązał prawo do zwolnienia podatkowego z rzeczywistym wydatkowaniem dochodu na cele zasługujące na taki rodzaj preferencji. Umożliwiając korzystanie ze zwolnienia podatkowego w czasie, uczynił z wydatkowania dochodu na inne cele warunek rozwiązujący, a więc pozbawiający podatnika prawa do zwolnienia podatkowego. Oznacza to ustawowy obowiązek uiszczenia podatku od dochodu wydatkowanego na cel niestatutowy. Dalej DKIS wskazał, że ustawodawca dopuścił rozdzielenie w czasie "przeznaczenia" dochodu, którego przejawem jest jedynie zadeklarowanie zamiaru od "wydatkowania" tego dochodu. Zatem dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego lub jego utraty ma zasadnicze znaczenie ocena czy zarówno "przeznaczenie" jak i "wydatkowanie" nastąpiło na cele określone w przepisach. Odnosząc się do opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego organ stanął na stanowisku, że wydatkowane na zakup nieruchomości środki finansowe pochodzące z działalności stowarzyszenia nie zostały przeznaczone na działalność statutową, ponieważ, jak wprost wynika z opisu sprawy, działalność statutowa w nabytej nieruchomości nigdy nie była i nie będzie realizowana. Zakupiona nieruchomość zostanie sprzedana. Wobec powyższego, w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie można zastosować zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., gdyż opisane we wniosku działania nie realizują celów statutowych stowarzyszenia. Pomimo, że pierwotnie celem zakupu nieruchomości było przeznaczenie jej na cele statutowe, tj. siedzibę stowarzyszenia, to cel ten nie został nigdy zrealizowany. W konsekwencji zasadnym jest przyjęcie, że w momencie podjęcia decyzji o zmianie przeznaczenia nieruchomości powstał (powstanie) obowiązek podatkowy w związku z niespełnieniem warunków zwolnienia wynikających z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Z powyższych względów za nieprawidłowe uznano stanowisko skarżącego odnośnie pytania nr 1. DKIS zgodził się natomiast ze stowarzyszeniem, że dochód osiągnięty z odpłatnego zbycia nieruchomości, który zostanie przeznaczony na cele statutowe stowarzyszenia, będzie korzystał ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. (pytanie nr 2). W skardze do Sądu zaskarżono interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko strony skarżącej za nieprawidłowe, wnosząc o jej uchylenie w tej części. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie, jest faktyczne rozpoczęcie użytkowania nabytego środka trwałego (nieruchomości) dla realizacji celów statutowych podczas, gdy zgodnie z treścią powołanego przepisu wystarczające dla zastosowania zwolnienia jest przeznaczenie i wydatkowanie dochodu na cele określone w tym przepisie, co doprowadziło organ do błędnego uznania w zaskarżonej interpretacji, że zmiana przeznaczenia nieruchomości powoduje obowiązek zapłaty podatku, w sytuacji gdy nie wynika to z treści tego przepisu. 2) art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj Dz.U. 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: O.p.) w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art.17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 2 i ust. 1b u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do dochodu przeznaczonego i wydatkowanego na zakup nieruchomości powstał w momencie podjęcia decyzji o zmianie przeznaczenia nieruchomości, podczas gdy powołane przepisy nie uzależniają powstania obowiązku podatkowego od takiego zdarzenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skargę należało oddalić a sformułowane w niej zarzuty wobec zaskarżonej interpretacji Sąd uznał za nieuzasadnione. Na wstępie należy przypomnieć, że na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej [...]. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). W myśl zaś art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie [...] może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a p.p.s.a.). Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, [...]. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena czy skarżącemu przysługuje zwolnienie unormowane w treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. w sytuacji opisanej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, tj. przeznaczenia i wydatkowania dochodu stowarzyszenia na nabycie nieruchomości mającej stanowić siedzibę stowarzyszenia, która w wyniku okoliczności niezależnych od samej strony, nigdy tym celom nie służyła. Strona stoi na stanowisku, iż spełnienie przesłanek ze spornego przepisu należy oceniać na moment przeznaczenia i wydatkowania środków na cele statutowe, organ zaś podkreśla, że wydatkowane środki na zakup nieruchomości nie zostały przeznaczone na cele działalność statutową, ponieważ działalność ta w przedmiotowej nieruchomości nigdy nie była i nie będzie realizowana. Sąd podzielił stanowisko organu interpretacyjnego. Według art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. W ust. 1a pkt 2 tego artykułu wskazano, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a. Należy jednocześnie podkreślić, że przepisy ustanawiające zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są istotnym wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości podatkowej) - toteż muszą być interpretowane w sposób ścisły i jakakolwiek wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do przepisów dotyczących ww. preferencji podatkowych jest niedopuszczalna. Zatem wydatkowanie dochodu na inne cele, niż wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. nie może być objęte przedmiotowym zwolnieniem. Oznacza to, że dla możliwości nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. uprawniające do niego cele muszą jasno wynikać ze statutu, gdyż aby stwierdzić, czy został spełniony warunek wyłączenia dochodu z opodatkowania, porównuje się treść celów statutowych oraz treść przepisu warunkującego zwolnienie podatkowe. Organy podatkowe, badają jedynie, czy cele określone w statucie są tożsame z celami wymienionymi w treści przepisu regulującego zwolnienie podatkowe. W sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej organ podatkowy nie kwestionował, iż przeznaczenie i wydatkowanie środków finansowych na nabycie nieruchomości wykorzystywanej w celu prowadzenia działalności statutowej stowarzyszenia stanowi wydatkowanie dochodu na cele statutowe skarżącego. Wskazał jednak, że w sytuacji opisanej we wniosku do takiego wydatkowania dochodu nie doszło. Sąd oceniając powyższe stanowisko i dokonując wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. zgodził się z organem, że dochód przeznaczony na nabycie w 2021 r. nieruchomości z przeznaczeniem na jego siedzibę w opisanych okolicznościach nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., ponieważ przedmiotowa nieruchomość nigdy nie służyła realizacji celów statutowych stowarzyszenia. W ocenie Sądu bowiem dochód wnioskodawcy nie został de facto przeznaczony na cele statutowe – lecz skarżący zamierzał na te cele go przeznaczyć, co nigdy nie zostało zrealizowane, a co zdaniem Sądu stanowi istotną różnicę w kontekście wykładni spornych w sprawie regulacji prawnych. Użyta w przepisie forma "przeznaczony" oznacza, że coś zostało dokonane, wydarzyło się. Ponadto warto odwołać się do słownikowego rozumienia terminu "przeznaczyć", które oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025, por. L. Lipiec, Komentarz do art. 145 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, LEX/el 2008 oraz wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 717/14, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1231/10). W związku z powyższym aby skutecznie twierdzić, iż dochód wydatkowany na nabycie nieruchomości został przeznaczony na cele statutowe, to nabyta nieruchomość winna tej działalności służyć, być wykorzystywana na użytek działalności statutowej. W sprawie taka sytuacja miejsca nie miała. Zamiary i plany wnioskodawcy odnośnie przedmiotowej nieruchomości nie przełożyły się na jej faktyczne przeznaczenie. Istotnym w sprawie jest ponadto regulacja art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., który to przepis odnosi się do nabycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i – bez względu na termin – wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów (podkreślenie Sądu). W odniesieniu zatem do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustawodawca wyraźnie podkreślił, iż aby zwolnienie znalazło zastosowanie to muszą one bezpośrednio służyć realizacji celów statutowych. Tym samym nieruchomość, która nigdy na te cele nie została wykorzystana przez skarżącego na siedzibę stowarzyszenia, nie mogła tym celom bezpośrednio służyć. Konkludując, w zaskarżonej interpretacji organ podatkowy dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i zasadnie uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe w zakresie pytania nr 1. Zaskarżona interpretacja indywidualna zawiera istotne elementy wymienione w przepisach art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Została ona wydana z powołaniem się na przedstawiony opis zaistniałego stanu faktycznego i zawiera ocenę stanowiska zajętego przez skarżącego. Zauważyć jednocześnie należy, że organ ma jedynie dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy, które ten wyraził we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej a granice tej oceny wyznaczają sformułowane we wniosku pytania. Z tych też względów na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 4 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art.17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 2 i ust. 1b u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do dochodu przeznaczonego i wydatkowanego na zakup nieruchomości powstał w momencie podjęcia decyzji o zmianie przeznaczenia nieruchomości, podczas gdy powołane przepisy nie uzależniają powstania obowiązku podatkowego od takiego zdarzenia. Skarżący występując z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej nie oczekiwał od organu odpowiedzi na pytanie o moment powstania obowiązku podatkowego w stanie faktycznym opisanym we wniosku a organ wypowiadając się w tym zakresie wykroczył poza granice wyznaczone pytaniem wnioskodawcy. Naruszenie to w ocenie Sądu nie ma jednak wpływu na wynik kontrolowanej sprawy, gdyż na zadane przez stowarzyszenie pytanie nr 1 (drugiego pytania ze względu na zakres przedmiotu zaskarżenia Sąd nie oceniał) DKIS udzielił skarżącemu prawidłowej odpowiedzi. Z przytoczonych względów Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło