I SA/Wr 569/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman,, po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r., sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 25 stycznia 2021 r., nr SKO/41/EA-13/2020 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu skierowanego przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu, oddala skargę. 1. Postępowanie przed organami. 1.1. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia z dnia 25 stycznia 2021 r. nr SKO/41/EA-13/2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej jako: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Osiecznica (dalej jako: organ I instancji) z dnia 3 grudnia 2020 r. nr RF-PP.3161.10.08.2020 wydane wobec M. S. (dalej jako: Strona, Skarżący) w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu skierowanego przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu. 1.2. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 17 listopada 2020 r. Strona wniosła zarzut do prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego, wskazując, że Gmina Osiecznica podniosła podatek o 10%. Strona prowadzi gospodarstwo rolne, zatem w odniesieniu do budynków, zastosowanie powinna mieć – jej zdaniem – niższa stawka podatku. 1.3. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2020 r. organ I instancji stwierdził niedopuszczalność ww. zarzutu Strony. Ustalił bowiem, że na podstawie decyzji Wójta Gminy Osiecznica z dnia 20 stycznia 2020 r. nr RF-WP.3127.R.91.2020.WJ Stronie ustalono łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł. Od powyższej decyzji Strona nie wniosła odwołania, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna. Następnie, na jej podstawie wystawiono tytuł wykonawczy z dnia 28 października 2020 r. nr [...] i wszczęto postępowanie egzekucyjne. Organ I instancji dodał, że wobec Strony nie wydano decyzji o przyznaniu ulgi podatkowej, która miałaby wpływ na istnienie, wysokość lub wymagalność egzekwowanych obowiązków. Zarzut nieprawidłowego zastosowania wobec Strony, jako producenta rolnego, wyższej stawki podatkowej według organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Strona powinna go podnosić w postępowaniu wymiarowym, które zakończyło się już ww. decyzją z dnia 20 stycznia 2020 r. 1.3. Od ww. postanowienia Strona wniosła zażalenie, kwestionując jak poprzednio w drodze zarzutu wysokość ciążącego na niej łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł. 1.4. W wyniku rozpoznania zażalenia SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1437), dalej jako: u.p.e.a., SKO wskazało, że zarzuty Strony nie mogą być skutecznie podnoszone na etapie postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne jest ukierunkowane na przymusowe wykonanie decyzji wymiarowej, której przysługuje już walor ostateczności. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 11 czerwca 1999 r., I SA/Łd 1087/97, publ. LEX nr 1693133) z którego wynika, że kwestionowanie przez zobowiązanego prawidłowości dokonanego wymiaru zobowiązania podatkowego nie może być dokonywane w postępowaniu egzekucyjnym, lecz jedynie w drodze podatkowego postępowania wymiarowego. 2.Postępowanie przed Sądem I instancji. 2.1. Od powyższego postanowienia SKO Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, kwestionując wysokość wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu, jako niezasadna. 3.2. Spór sprowadza się do zagadnienia, czy Strona w toku prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 października 2020 r. nr [...] zasadnie podniosła zarzut co do wysokości egzekwowanego od niej łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł, ustalonego decyzją Wójta Gminy Osiecznica z dnia 22 grudnia 2020 r. 3.3. Zgodnie z przepisem art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie przesłanki wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., tj.: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 34 § 2 pkt 3 lit. b u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Podstawą wydania postanowienia organu I instancji był właśnie art. 34 § 2 pkt 3 lit. b u.p.a.e., gdyż Strona w istocie zakwestionowała wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł. W ocenie Sądu stanowisko zajęte przez Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaniechał on bowiem zaskarżenia decyzji wymiarowej, mimo zawartego w niej pouczenia o odwołaniu, która stała się przez to ostateczna, a obecnie – w ramach zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu – w istocie domaga się w istocie merytorycznej kontroli decyzji, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, tj. decyzji Wójta Gminy Osiecznica z dnia 20 stycznia 2020 r. nr RF-WP.3127.R.91.2020.WJ, do czego organ egzekucyjny nie ma uprawnień. Merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. W przeciwnym wypadku, organ egzekucyjny podjąłby się rozpatrywania sprawy ostatecznie już rozstrzygniętej. To zaś powodowałoby sytuację, w której organ egzekucyjny byłby kolejną instancją rozpatrującą sprawę, natomiast postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został już przecież określony. Co istotne, zadaniem organu egzekucyjnego jest doprowadzenie w postępowaniu egzekucyjnym, jako odrębnym od wymiarowego, do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, który został nałożony ostateczną decyzją. Żądanie ponownej oceny sprawy pod względem merytorycznym jest więc niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego wyznaczone przez przysługujące zobowiązanemu środki ochrony w prowadzonej egzekucji, które służą jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji. Innymi słowy, w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować nałożonego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, wydanej w innym postępowaniu. Powyższy pogląd nie budzi wątpliwości i jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 2352/18 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA) na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznaczne została rozstrzygnięta w decyzji podatkowej, kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji i ograniczenie możliwości ich weryfikacji jedynie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie. Jest to wniosek zbieżny z tym, który zawarto w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 11 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 1087/97, publ. LEX nr 1693133, na który powołało się SKO w treści zaskarżonego postanowienia. Art. 34 § 2 pkt 3 lit. b u.p.e.a. stanowi zatem gwarancję, że zarzut, który mógł być badany w postępowaniu wymiarowym, nie będzie ponownie rozstrzygany na etapie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można ponadto kwestionować merytorycznej zasadności podstawy prowadzenia tego postępowania (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3522/15, CBOSA). Końcowo, odnosząc powyższe rozważania do zarzutów skargi należy podkreślić, iż w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom Skarżącego – przytoczony przez SKO wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwie pogląd w nim wyrażony, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Wprawdzie jest to pogląd zawarty w wyroku z 1999 r., jednak jest nadal aktualny, co potwierdzają chociażby pozostałe przytoczone powyżej orzeczenia sądów administracyjnych. Sąd pragnie podkreślić, iż na interpretację przepisów prawa, tj. ich wykładnię, nie ma wpływu sytuacja związana z pandemią koronawirusa. Choć sytuacja faktyczna może mieć wpływ na sposób organizacji podmiotów publicznych, to nie może ulegać wątpliwości, iż to do Strony należy ewentualne podjęcie takich działań, które będą zmierzały do obrony jej stanowiska. To z kolei może mieć miejsce jedynie w ramach właściwych postępowań, w odpowiednich terminach i przy użyciu dopuszczalnych prawem środków – w tym wypadku w ramach odwołania od decyzji wymiarowej, czego Skarżący zaniechał. Ewentualne zatem kwestionowanie prawidłowości wydanej przez Wójta Gminy Osiecznica decyzji w przedmiocie ustalenia Stronie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 1.255,00 zł, było możliwie na etapie postępowania podatkowego, które zostało już zakończone. 3.4. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę w całości.