I SA/Wr 572/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, zastępowana przez radcę prawnego, wraz ze skargą kasacyjną wniosła o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu od tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku podała, że wartość kapitału zakładowego wynosi 303.000 zł, wartość środków trwałych to 154.805,09 zł, a w poprzednim roku odnotowano stratę na poziomie 999.126,20 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy z saldem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 4.287,43 zł. Na koniec 2014 r. odnotowano przychody netto w wysokości 64.527.491,49 zł, a w 2015 r. wynosiły one 258.894 zł. Kapitał własny spółki na koniec 2015 r. był ujemny na poziomie 474.569,34 zł, zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 2.366.716,00 zł, a należności krótkoterminowe 615.018,02 zł. Na koniec 2015 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 83.586,51 zł. Podane zostały też wartości dostaw i zakupów według deklaracji VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2016 r. Załączono dokumentację finansową potwierdzającą wskazane wyżej wielkości oraz kopię umowy spółki. Strona dodała, że w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 891/16 i I SA/Wr 900/16 wpis od skargi został ustalony w kwocie maksymalnej 100.000 zł. Z przedłożonych dodatkowo dokumentów finansowych wynika, że w 2016 r. spółka odnotowała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 107.886,59 zł i stratę na poziomie 306.209,16 zł. Na koniec 2016 r. kapitał własny spółki miał ujemną wartość 780.778,50 zł, zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 1.684.257,41 zł, a należności krótkoterminowe – 111.211,87 zł. W kasie i na rachunkach bankowych spółka posiadała 8.348,72 zł. Z kolei na koniec marca 2017 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 12.541,00 zł i spółka odnotowała stratę w wysokości 2.747,00 zł. Na rachunkach i w kasie – zgodnie z bilansem sporządzonym na marzec 2017 r. – dysponowała środkami w kwocie 8.348,72 zł. Zgodnie z deklaracją VAT-7 za styczeń 2017 r., spółka dokonała dostaw towarów i usług na kwotę 12.541 zł i poczyniła zakupy związane z działalnością opodatkowaną o wartości 15.288 zł. Na deklaracjach VAT-7 za luty i marzec 2017 r. brak jakichkolwiek wartości. Nie przedłożono wydruków rachunku bankowego za okres od stycznia do kwietnia 2017 r. Pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że wynagrodzenie zostało mu wypłacone z chwilą wszczęcia postępowania kontrolnego i obejmowało zastępowanie spółki do prawomocnego zakończenia sprawy. W ramach ustalonego wynagrodzenia przewidziana została premia za sukces, która zostanie wypłacona w przypadku pozytywnego dla strony zakończenia sprawy. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 100 zł. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe nie zostało wykazane. Zaznaczyć trzeba, że pojęcie "środków" użyte w przytoczonej regulacji nie obejmuje wyłącznie środków pieniężnych. Gdyby taki był zamysł ustawodawcy, pojęcie to zostałoby w ten sposób doprecyzowane. Chodzi tutaj jednak zarówno o środki finansowe, jak i majątkowe. Wywieść to należy z treści art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, zaś zgodnie z treścią art. 255, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, że poza stanem posiadania, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotna też jest jego zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie (przykładowo: postanowienia NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 107/14, publ. LEX nr 1452885, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1535/13, publ. LEX 1450453 i z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, publ. LEX nr 1479183). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku, zdaniem referendarza sądowego, skarżąca spółka była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Zaznaczyć trzeba, że przedmiotowy wpis – zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. – stanowi równowartość połowy wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł. Chodzi tutaj zatem o kwotę 100 zł. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona 16 listopada 2016 r. Tymczasem na koniec grudnia 2016 r. i koniec marca 2017 r. spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie ponad 8.000 zł. Poza tym spółka może pozyskać środki w sposób przewidziany w art. 177 k.s.h. Stosownie do treści tego przepisu, umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. W doktrynie wskazuje się, że dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. Ze względu na to, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, przyjąć należy, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2012 sygn. akt II FZ 799/11). W przypadku strony skarżącej, dopłaty zostały przewidziane w umowie spółki, która w § 9 stanowi, że Zgromadzenie Wspólników może nałożyć na Wspólników obowiązek dokonania w każdym roku obrotowym dopłat w wysokości nieprzekraczającej wartości nominalnej posiadanych udziałów. Zgodnie z zapisami w KRS aktualnym na dzień wydania niniejszego postanowienia, trzech wspólników spółki posiada udziały o wartości nominalnej 115.542 zł. Mając zatem na uwadze powyższe, brak jest podstaw do przyjęcia, że spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.