I SA/Wr 597/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2002 r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2002 r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. W dniu 27 września 2002 r. [...] Sp. z o.o. w O. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu wniosek o zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia za m-c sierpień 2002 r. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli oraz postępowania podatkowego stwierdził, że Spółka w deklaracji VAT-7 za sierpień 2002 r. rozliczyła podatek naliczony wynikający z faktury nr HR 00060/02 z l sierpnia 2002 r. wystawionej przez firmę B sp. z o.o. z O. Równocześnie stwierdzono, że na mocy umowy przelewu wierzytelności zawartej 1 sierpnia 2002 r. pomiędzy firmą C jako cesjonariuszem, nastąpiło przekazanie wierzytelności firmy B sp. z o.o. wynikającej z faktury nr HR 00060/02 z l l sierpnia 2002 r., na kwotę 6.100,00 zł na rzecz cesjonariusza. Zobowiązanie z przedmiotowej faktury wobec firmy B sp. z o.o., A sp. z o.o. uregulował przelewem w dniu 23 lipca 2002 r. na rachunek bankowy cesjonariusza powyższej umowy tj. C, co potwierdzone jest wyciągiem z rachunku bankowego nr 122 z dnia 13 sierpnia 2002 r. W świetle powyższego po przeprowadzeniu kontroli podatkowej organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że podatnik nie spełnił wszystkich wymogów określonych w art. 21 ust. 6a pkt l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.), od których uzależniono nabycie prawa do wcześniejszego zwrotu podatku naliczonego. Spółka nie spełniła bowiem warunku bezpośredniej zapłaty należności podatnikowi będącemu wystawcą faktury. Wobec takich ustaleń organ podatkowy pierwszej instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił zwrotu na rachunek bankowy podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002 r. w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. Od przedmiotowej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Izby Skarbowej w Opolu, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie prawa spółki do zwrotu podatku VAT we wcześniejszym 25 dniowym terminie. Spółka zarzuciła nadinterpretację przepisów na niekorzyść podatnika oraz niezgodną ze stanem faktycznym ocenę przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów. Ponadto Spółka podnosi, że sporne faktury wystawione przez B sp. z o.o. zapłacone na wskazany przez kontrahenta rachunek bankowy innej firmy należy traktować jako zapłatę dokonaną kontrahentowi bezpośrednio, w związku z tym dopełnione zostały warunki wcześniejszego zwrot podatku naliczonego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w Opolu nie znalazła podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 21 ust. 6a ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) - który stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT- na wniosek podatnika Urząd Skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. l pkt l ustawy z dnia 19.11.1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.). Przepis ten zobowiązuje przedsiębiorcę do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem swojego rachunku bankowego w każdym przypadku, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza równowartość 3000 euro albo równowartość 1000 euro, gdy suma wartości tych należności i zobowiązań powstałych w miesiącu poprzednim przekracza równowartość 10.000 euro, przeliczanych na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonywane są operacje finansowe. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, ponieważ zapewniono stronie czynny udział w toczącym się na jej wniosek postępowaniu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że miała prawo do zwrotu podatku VAT w terminie 25 dni. Zwrot podatku w ciągu 60 dni stworzył nadpłatę podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a to zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podnosi ponadto brak ustosunkowania się organów skarbowych do faktu, iż sprzedawca złożył oświadczenie, że przenosi wierzytelność ze spornej faktury na rzecz swojego kontrahenta zgodnie z art. 509 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszym przypadku, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu jest sądem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd uznał zarzuty skarżącej w kwestii spornej za nietrafne. Przepis art. 21 ust. 6 o podatku od towarów i usług, w wersji sprzed 21.3.2002 r., przewidywał, że zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jednakże na wniosek podatnika urząd skarbowy był zobowiązany do zwrotu różnicy podatku w ciągu 15 dni od dnia złożenia rozliczenia, jeżeli podatnik w ciągu 12 miesięcy przed datą złożenia deklaracji podatkowej terminowo regulował zobowiązania podatkowe. Ustawa z 15.2.2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym... (Dz. U. Nr 19, poz. 185) wprowadziła inne terminy i warunki zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zwrot podatku podatnik może otrzymać w dwóch terminach a mianowicie w ciągu 60 dni od złożenia deklaracji VAT-7 lub na swój wniosek w ciągu 25 dni. W drugiej z opisanych wyżej sytuacji , będącej przedmiotem niniejszej skargi - urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należne, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19.11.1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, a także z dokumentów celnych oraz decyzji, o których mowa w art. 11c i zostały przez podatnika zapłacone. Zatem nie ulega wątpliwości, że przepis art. 21 ust. 6a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług uzależnia prawo do wcześniejszego zwrotu podatku od tego, czy kwoty podatku naliczonego wynikające z deklaracji wynikały z faktur dokumentujących należności, które zostały: - zapłacone w całości, - zapłacone bezpośrednio na rzecz wystawcy faktury, - zapłacone z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej. Prawo podatkowe nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń, co do formy "zapłaty w całości". ale użycie przez ustawodawcę zwrotu "zapłata" w regulacji zawartej w cyt. art. 21 ust. 6a oznacza, iż warunek uprawniający do przyśpieszonego zwrotu zostanie spełniony jeśli nastąpi "przepływ pieniężny". Zapłatą nie jest zatem potrącenie /kompensata wzajemnych wierzytelności/, zwolnienie się z długu poprzez nowację czy też zapłata z pominięciem rachunku bankowego. Stanowisko takie znalazło się w Leksykonie VAT rok 2003 wydanym przez UNIMEX autorstwa Janusza Zubrzyckiego na str. 549 i ze stanowiskiem tym zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie. W przedstawionej w sprawie będącej przedmiotem sporu nie nastąpiła bezpośrednia zapłata należności wynikającej z faktury nr HR 00060/02 z dnia l sierpnia 2002 r na rzecz wystawcy faktury - lecz nastąpiło na skutek zapłaty rozliczenie zobowiązań pomiędzy B wystawcą faktury a firmą będącą jego wierzycielem. Skoro norma prawna zawarta w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT w sposób wyraźny stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT to podatnik aby móc ubiegać się o przyśpieszony zwrot musi spełnić żądane przez ustawodawcę warunki. Jak wykazano w zebranym w sprawie materiale dowodowym, skarżąca nie spełniała warunków określonych w ww. przepisie a zatem nie może skorzystać z prawa przyspieszonego zwrotu różnicy podatku naliczonego w terminie 25 dni od daty złożenia deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002 r. W przypadku Spółki ma zastosowanie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT określający termin zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez jednostkę. Zatem nie uprawnione jest również żądanie stwierdzenia nadpłaty podlegającej oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z zapisem art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przywołany w uzasadnieniu odwołania a następnie w skardze przepis art. 509 § 1 kodeksu cywilnego z treści którego wynika, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania nie ma w sprawie zastosowania, bowiem zmiana wierzyciela w sprawie przyśpieszonego zwrotu VAT nie wchodzi w rachubę. Nie dopatrzył się Sąd również naruszenia przepisów proceduralnych, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe skargę należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.