I SA/Wr 615/09

Wrocław, dnia 12 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Dominik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. We wniosku z dnia 22 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie dla niego adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w W. pismem z dnia 25 lutego 2010 r. wyznaczył stronie skarżącej adwokata. W dniu 12 marca 2010 r. L. T. udzielił adwokat A. D. pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2009 r. oraz reprezentowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W dniu 22 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego zapoznała się z aktami sprawy i następnie w dniu 26 marca 2010 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonując jednocześnie spóźnionej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że udzielenie jej pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 12 marca 2010 r., natomiast zapoznanie z aktami sprawy stało się możliwe dopiero w dniu 22 marca 2010r., z uwagi na konieczność wykonywania innych obowiązków zawodowych i odległość siedziby kancelarii od siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik strony wskazała, że dzień 26 marca 2010 r. był terminem, w którym miała rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego i konsultacji ze skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego L. T. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której terminowi uchybiła. Merytoryczną przesłanką przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy przy jego uchybieniu. Przez brak winy należy rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego). Skarżący nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, musiał wystąpić o przyznanie mu prawa pomocy oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co miało miejsce z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wniosek z dnia 22 grudnia 2009 r.). W ocenie Sądu należy uznać, że występując z tym wnioskiem skarżący dochował należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jego wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niego niezależnymi. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika stronie objętej prawem pomocy nie było równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Tym samym należało uznać, że adwokat A. D. mogła skutecznie działać w imieniu skarżącego dopiero z dniem 12 marca 2010 r. Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (udzielenie pełnomocnictwa) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której ustanowiono pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie p.p.s.a. brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu pełnomocnictwa. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w szeregu orzeczeń, między innymi w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09 jak i postanowieniu z dnia 08 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego, składając wniosek o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej i jednocześnie wnosząc skargę kasacyjną zachowała wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić L. T. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.