I SA/Wr 617/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi L.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 26 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu A. Sp. z o. o. z siedzibą w D. za zaległość Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L.T. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. We wniosku z dnia 22 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie dla niego adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. W dniu 12 marca 2010 r. skarżący udzielił adwokat A.D. – wyznaczonej przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. – pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2009 r. oraz reprezentowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W dniu 22 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy i następnie w dniu 26 marca 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonując jednocześnie spóźnionej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 12 marca 2010 r., natomiast zapoznanie z aktami sprawy stało się możliwe dopiero w dniu 22 marca 2010 r., z uwagi na konieczność wykonywania innych obowiązków zawodowych i odległość siedziby kancelarii od siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pełnomocnik strony dodał, że dzień 26 marca 2010 r. był terminem, w którym miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego i konsultacji ze skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek skarżącego L.T. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z wskazanym przepisem wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dokonaniem czynności, której strona nie dokonała w terminie. Ponadto we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego). Skarżący nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co miało miejsce z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wniosek z dnia 22 grudnia 2009 r.). W ocenie Sądu należy uznać, że występując z tym wnioskiem dochował należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jego wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niego niezależnymi. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika stronie objętej prawem pomocy nie było równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Tym samym należało uznać, że adwokat A.D. mogła skutecznie działać w imieniu skarżącego dopiero z dniem 12 marca 2010 r. Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (udzielenie pełnomocnictwa) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której ustanowiono pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie p.p.s.a. brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu pełnomocnictwa. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń, między innymi w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, jak i postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego, składając wniosek o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej i jednocześnie wnosząc skargę kasacyjną zachował wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.