I SA/Wr 640/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi : I. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 355,00 (trzysta pięćdziesiąt pięć 0/100) złotych. Pismem z dnia [...] I. P. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...], wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż odwołania. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania Strona motywowała tym, iż w ostatnich dniach jego biegu była chora, na dowód czego załączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego niezdolność do pracy w okresie od [...] do [...]. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że zgodnie z art.163 § 2 w związku z art.162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania, na wniosek zainteresowanego powinien przywrócić termin do wniesienia odwołania, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i jednocześnie z wniesieniem podania dopełni czynności dla której był określony termin. Z powyższych przepisów wyraźnie wynika zdaniem organu, iż organ odwoławczy przywraca uchybiony termin jedynie w przypadku dopełnienia wymogów formalnych oraz gdy Strona uwiarygodni stosowną argumentacją, że w okresie od dnia następującego po otrzymaniu decyzji, istniała niezależna od Niej przeszkoda, która uniemożliwiała wniesienie odwołania w ustawowym 14-dniowym terminie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] doręczono Stronie skarżącej w dniu [...] (dowód: potwierdzenie odbioru). Podatniczka została prawidłowo pouczona w decyzji, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, tymczasem odwołanie (jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia) wniesiono [...], podczas gdy termin do jego złożenia upłynął z dniem [...] Skarżąca przedstawiając jedynie zaświadczenie lekarskie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy bowiem strona nie chorowała przez cały okres 14 dni od dnia doręczenia decyzji, lecz tylko przez 3 dni ([...]). Nie można przyjąć zdaniem organu odwoławczego że choroba uniemożliwiła Stronie skarżącej złożenie w terminie odwołania, tym bardziej, iż nie wskazała nawet, że Jej stan zdrowia uniemożliwiał sporządzenie odwołania i wysłanie go za pośrednictwem poczty. I. P. zakwestionowała takie rozstrzygnięcie sprawy i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o: 1.Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2.Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuca, iż składając odwołanie wskazała przyczynę opóźnienia załączając odpowiednie zaświadczenie lekarskie. Strona skarżąca podkreśla, że nie można przewidzieć w pierwszych dniach biegu terminu, że w dniach ostatnich tego terminu choroba uniemożliwi dokonanie czynności i zapobiec temu składając pismo wcześniej. Zdaniem Skarżącej stanowisko organu odwoławczego na gruncie prawa oraz utrwalonego orzecznictwa jest nieuprawnione. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc tym samym o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji i postanowień z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje i postanowienia podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.). Przeprowadzając, w wyniku wniesionej skargi, kontrolę zaskarżonego postanowienia, stwierdził Sąd, że narusza ono prawo. W przedmiotowej sprawie decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. zostały doręczone stronie w dniu [...] (potwierdzenie odbioru). Termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...]. W dniu [...] strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji wskazując, że z powodu choroby nie mogła dopełnić terminowego złożenia odwołania przedkładając na te okoliczność zwolnienie lekarskie, którego wynika, że w okresie 3 dni (od [...] do [...]) była niezdolny do pracy z powodu choroby. Organy podatkowe zaskarżonym postanowieniem odmówiły przywrócenia terminu uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art.162§1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.) Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy regulacji art.162§1Ordynacji podatkowej w zakresie w jakim ustawodawca odwołuje się do pojęcia braku winy w uchybieniu terminu. Na mocy w/w regulacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu jest uzależnione zatem od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swoje winy. "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (...)" (Krajewski J., [w:] Ereciński T., Jędrzejewska M., Jodłowski J., Krajewski J., Krzemiński Z., Piasecki K., Pietrzykowski J., Wengerek E., Zieliński A., Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, tom I, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989, str. 274). "O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli pragnęła ona wydarzenia albo godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec. Takie stanowisko przyjął NSA w wyroku z 20.5.1998 r. (I SA/Ka 1718/96): "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Należy podzielić stanowisko strony przeciwnej, że samo w sobie zwolnienie lekarskie od pracy nie jest zawsze potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. W każdej bowiem sprawie należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności aby ocenić czy wnioskodawca uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu. W przedmiotowej sprawie strona na trzy dni przed upływu terminu do złożenia odwołania nagle zachorowała, co potwierdza zwolnienie lekarskie. Jaki był rodzaj choroby (jednostki chorobowej) i czy całkowicie uniemożliwiał on stronie sporządzenie i złożenie odwołania w ustawowym terminie nie może być przedmiotem oceny przez organy podatkowe. Należy zatem dowód ze zwolnienia lekarskiego rozpatrywać w związku z zasadą in dubio pro reo (por. wyrok NSA z dnia 11.10.1998 r., I SA/Po 865/97). Zgodnie z regulacją art.222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Podnoszona zatem w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż z zaświadczenia lekarskiego wynikało, że strona może chodzić wbrew stanowisku organu nie przesądza o tym, że jej stan zdrowia pozwalał na sporządzenie i złożenie odwołania w ustawowym terminie. Przebieg choroby (indywidualny u każdego chorego) bądź przyjmowanie leków może uniemożliwić stronie sporządzenie odwołania. Należy podkreślić, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić a nie udowodnić brak swej winy. Do przywrócenia terminu wystarcza stwierdzenie, że przeszkoda istniała w ostatnim dniu terminu bowiem strona ma prawo do dokonania czynności w ostatnim dniu terminu - strona nie musi bowiem zakładać, że z powodu nagłego zdarzenia nie będzie mogła dopełnić czynności pod koniec terminu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia odstąpiono od zastosowania art.152 tej ustawy bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania lub znoszeniu zachowań innych podmiotów. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie podlega wykonaniu postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołań ponieważ nie nakłada ono na adresata obowiązku określonego zachowania (węzła praw i obowiązków - por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Warszawa 2005, s.295).