I SA/Wr 641/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia odrzucić skargę. W dniu 2 października 2018 r. doręczono skarżącemu wezwanie (co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru) do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 9 października 2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - zwanej dalej "p.p.s.a.") w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została awizowana po raz pierwszy 17 września 2018 r. Skarżący odebrał przesyłkę w urzędzie pocztowym 2 października 2018 r. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. W związku z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane 17 września 2018 r., bieg czternastodniowego terminu upływał 1 października 2018 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi. Termin ten upływał zatem dnia 8 października 2018 r. Skarżący w dniu 9 października 2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po myśli art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeśli skarga dotknięta jest powyższym brakiem strona wzywana jest do jego uzupełnienia, a nie usunięcie braku w wyznaczonym terminie powoduje odrzucenie skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący pomimo prawidłowego wezwania w tym zakresie nie uiścił wpisu od skargi w wyznaczonym terminie, który upływał z dniem 8 października 2018 r. Natomiast w dniu następnym złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Ponieważ złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane zostało już po terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nie może ono uchylić skutków wynikających z niedochowania terminu wyznaczonego dla dokonania tej czynności. Tak samo wypowiedział się w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 213/12, (dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://cbois.nsa.gov.pl), stwierdzając, że po wezwaniu strony do uiszczenia wpisu od złożonego pisma, przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, jest uzależnione od tego, czy strona złoży wniosek w tym przedmiocie w terminie otwartym do uiszczenia tego wpisu. Złożenie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie tego terminu, nawet jeżeli wniosek ten zostanie rozpoznany zgodnie z żądaniem strony, nie niweczy skutku procesowego nieuiszczenie wpisu. Dlatego wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy będzie wprawdzie podlegać dalszemu rozpoznaniu, jednakże nie wywoła on zamierzonych skutków w odniesieniu do konwalidacji braku uiszczenia wpisu od skargi. Strona może jednakże złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Mając powyższe na względzie Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji.