I SA/Wr 661/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi PHU "A" P. S., D. K. spółki cywilnej z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu, strona skarżąca PHU "A" P. S., D. K. spółka cywilna z siedzibą w B., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, wniosła skargę na wskazane w komparycji niniejszego postanowienia orzeczenie Dyrektora Izby Celnej. W odpowiedzi na skargę organ informacyjnie podał, iż na etapie sporządzania odpowiedzi na skargę powziął wiadomość, że skarżąca spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 25 stycznia 2013 r. na skutek likwidacji, co wynika ze zgłoszenia AKC-Z złożonego przez spółkę w dniu 18 kwietnia 2013 r. w Urzędzie Celnym w L. Ze zgłoszenia AKC-Z przesłanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I wynika, że strona zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. Wspólniczka skarżącej spółki cywilnej D. K. w piśmie z dnia 14 października 2013 r., złożonym do akt sprawy sądowoadministracyjnej, oświadczyła, że spółka została rozwiązana i zakończyła działalność 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona przez podmiot w chwili nadania skargi już nieistniejący. Zgodnie z 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd ma obowiązek odrzucić skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Na mocy art. 25 § 3 p.p.s.a. zdolność sądową posiadają także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli posiadają podmiotowość administracyjnoprawną, czyli wynikającą z przepisów prawa możliwość nałożenia na takie jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień, albo skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 p.p.s.a., są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą skarżącej spółce cywilnej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, a co potwierdziła wspólniczka spółki, skarżąca spółka cywilna zakończyła działalność gospodarczą i utraciła byt prawny jeszcze przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z przesłanego na wezwanie zgłoszenia AKC-Z wynika, że strona zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu w dniu 25 stycznia 2013 r., zaś z pisma wspólniczki strony z dnia 14 października 2013 r. wynika, że spółka została rozwiązana i zakończyła działalność 29 stycznia 2013 r. Wskazać należy, że zdolność procesowa spółki cywilnej w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., w skrócie: o.p.) uzależniona jest przede wszystkim od uregulowania jej podatkowej pozycji materialnoprawnej. W każdym przypadku, w którym ustawa podatkowa przyznaje spółce cywilnej podmiotowość podatkową poprzez ustanowienie jej na gruncie tej ustawy podatnikiem, płatnikiem lub inkasentem, stroną postępowania podatkowego w zakresie praw i obowiązków wynikających z tejże podmiotowości jest spółka cywilna. Ona też powinna być adresatem decyzji podatkowej, jako podmiot samodzielny, odrębny od wspólników. Na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm., w skrócie: u.p.a.) spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku (art. 13 ust. 1 i art. 102 ust. 1 u.p.a.). W związku z powyższym stwierdzić należy, że stroną postępowania podatkowego dotyczącego podatku akcyzowego, a w konsekwencji podmiotem wyposażonym w zdolność sądową zgodnie z art. 25 § 3 p.p.s.a. jest spółka cywilna. Rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowoprawną, co powoduje, że z tym samym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, jak również zdolność sądową na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro przestała istnieć spółka cywilna, tym samym przestał istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych. W konsekwencji przestała istnieć ta strona, która mogłaby występować w postępowaniu podatkowym lub sądowym dotyczącym określenia jej zobowiązań (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 września 2007r., sygn. akt I FSK 1191/06 dostępny w CBOSA). Podkreślić należy, że warunkiem koniecznym dopuszczalności uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym jest to, by wnoszący skargę legitymował się zdolnością sądową (art. 25 p.p.s.a.) i procesową (art. 26 p.p.s.a.). Natomiast brak tych przymiotów jest przeszkodą do skutecznego zaskarżenia, nadającego się do tego, aktu bądź czynności administracyjnej. Zdolności sądowej niewątpliwie nie posiada taki podmiot, który utracił już swój byt prawny. Tym samym podmiot ten nie dysponuje także zdolnością procesową w myśl art. 26 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skargę do sądu administracyjnego wniesiono w imieniu podmiotu, który już nie istniał. Nieistniejący podmiot nie ma zdolności sądowej bowiem przymiot ten łączyć można wyłącznie z takim podmiotem, który istnieje. Brak tej zdolności, jak i zdolności procesowej powoduje odrzucenie skargi (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Wobec istnienia przesłanek do odrzucenia skargi, nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.