I SA/Wr 69/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-07

Skład orzekający: Halina Betta, Józef Kremis, Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (fikcja doręczenia) jest skuteczne, jeśli nie ma dowodów na prawidłowe awizowanie przesyłki i próby doręczenia właściwego lub zastępczego?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest nieskuteczne, jeśli brakuje dowodów na próbę doręczenia właściwego lub zastępczego oraz na prawidłowe umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Nieskuteczne doręczenie oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia jest wadliwe.
Stan faktyczny
Izba Skarbowa pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie Spółki A od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług, uznając, że termin do wniesienia odwołania upłynął. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia decyzji, wskazując na problemy z doręczaniem przesyłek pocztowych w jej siedzibie oraz na brak prawidłowego awizowania. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów przejściowych ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej we W.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/ Wr 69/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia NSA – Halina Betta Sędzia NSA – Józef Kremis Asesor WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.W. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług. W wyniku przeprowadzonej kontroli w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A zostały wydane przez Pierwszy Urząd Skarbowy we W. decyzje w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług. Decyzje te zostały wysłane za pośrednictwem poczty w dniu [...] na adres domowy Pani T. R. wskazany w pełnomocnictwie, złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu [...]. W dniu [...] poczta awizowała przesyłkę. Urząd Skarbowy przyjął, iż nie można było doręczyć przesyłki w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej i przyjął, iż doręczenie zostało dokonane zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu [...] tj. po upływie 7 dni od daty zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu [...] Pani T. R. zwróciła się za pośrednictwem Urzędu z prośbą skierowaną do Izby Skarbowej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania natomiast w dniu [...]złożyła odwołania od decyzji w zakresie podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa stwierdziła, iż w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] i wobec czego zaskarżonym postanowieniem przedmiotowe odwołanie pozostawiła bez rozpatrzenia. W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca podnosi, iż do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało zawiesić postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania a nie wydawać postanowienie. W odpowiedzi na skargę Izba wskazała, iż przesłanki zawieszenia są uregulowane przepisami art. 201 i 204 Op i w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek tam wymienionych do zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we W. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem [...] i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie postanowienia może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżone postanowienie, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż narusza ono prawo w stopniu powodującym jego uchylenie. Kwestią sporną i zasadniczą niniejszej skargi jest ocena czy skutecznie a jeżeli tak to kiedy doręczono stronie skarżącej decyzje w zakresie podatku od towarów i usług. Od wyjaśnienia tych okoliczności będzie bowiem zależeć, czy istniały podstawy do wydania spornego postanowienia Izby Skarbowej pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W myśl art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze zm. – zwanej dalej Op) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przesłanką zastosowania doręczenia na podstawie art. 150 Op będzie brak możliwości doręczenia pisma w mieszkaniu, gdy chodzi o doręczenie właściwe (art. 148 § 1) lub doręczenie zastępcze ( art. 149). Jednak aby przyjąć fikcję prawną doręczenia pism zawartą w art. 150 Op należy ustalić niemożność doręczenia na podstawie art. 148 § 1 lub art. 149 ażeby zastosować przepisy art. 150 Op ze wszystkimi ich konsekwencjami procesowymi (por. Komentarz do Ordynacji podatkowej – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki str. 564). Jak wynika z akt sprawy decyzje zostały wysłane za pośrednictwem poczty w dniu [...] na adres domowy Pani T. R. wskazany w pełnomocnictwie W dniu [...] poczta awizowała przesyłkę. Organy podatkowe przyjęły, iż doręczenie zostało dokonane zgodnie z art. 150 Op po upływie 7 dni od daty zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata - w dniu [...]. Jednak analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty w której znajdowała się przesyłka nie dają podstaw do uznania doręczenia w trybie art. 150 Op za skuteczne. Na zwrotnym poświadczeniu odebrania wezwania nie znajdują się bowiem żadne adnotacje doręczyciela, że próbowano doręczyć przesyłkę w trybie właściwym lub zastępczym. Nie zaznaczono również, iż zawiadomiono adresata o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej przez 7 dni. Ten brak powoduje, że nie można domniemywać prawidłowości doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Wymóg szczególnej staranności przy zastępczym doręczaniu przesyłek potwierdza też orzecznictwo, w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001r. sygn. akt III RN 70/00 (OSNP 2001/9/574) wyrażono pogląd: "Dla skuteczności doręczenia pisma sądowego w trybie art. 44 KPA niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym" – pogląd ten jest aktualny również na gruncie art. 150 Op. Nie wiadomo jak działał doręczający, wymogów określonych w art. 150 Op nie spełnia bowiem umieszczona na kopercie adnotacja o awizowaniu przesyłki w dniu [...] oraz jej zwrocie z powodu "nie podjęcia w terminie". Należy dodatkowo wskazać, iż zarówno we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak i skardze na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu pełnomocnik skarżącej spółki zarzuca nieskuteczność doręczenia z uwagi na fakt, iż skrzynki w domu wielorodzinnym, w którym mieszka są bez przerwy rozbijane i otwierane i doręczenie czegokolwiek za pośrednictwem skrzynki nie jest pewne. Na tę okoliczność przedłożył oświadczenie kierownika Administracji Osiedla z dnia [...] stwierdzające, iż "w pierwszych dniach sierpnia bieżącego roku stwierdzono uszkodzenia zamknięcia w skrzynce pocztowej...". Powyższe okoliczności jak również fakt, iż o wydaniu decyzji w zakresie podatku od towarów i usług pełnomocnik dowiedział się z informacji przekazanej telefonicznie od pracownika Urzędu Skarbowego w dniu [...] potwierdzają okoliczność nie otrzymania awiza przez pełnomocnika a więc nieprawidłowego doręczenia . Uchybienia popełnione przy doręczeniu decyzji wymiarowych – wykluczają przyjęcie, że zostały one skutecznie doręczone w dniu [...]. W konsekwencji przyjąć należy, że odwołaniu nie można przypisać uchybienia terminu do jego wniesienia. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie jako naruszające przepisy proceduralne art. 150 Op w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu. Inne zarzuty skargi, wobec stwierdzonego wyżej naruszenia nie miały znaczenia w sprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów - Sąd nie orzekł z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło