I SA/Wr 690/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-08-21

Skład orzekający: Marta Semiczek, Annetta Chołuj, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu powszechnego w zakresie kwalifikacji stosunku cywilnoprawnego łączącego strony, w kontekście obowiązku płatnika poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu powszechnego, jeśli wyrok ten ma charakter prejudycjalny dla sprawy podatkowej. W sytuacji, gdy wyrok sądu powszechnego rozstrzyga o charakterze stosunku cywilnoprawnego, który ma wpływ na obowiązki podatkowe, organ podatkowy nie może dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych ani oceny prawnej. W konsekwencji, jeśli sądy powszechne ustaliły, że wypłaty miały charakter wynagrodzenia za usługi bliskie zleceniu, a nie np. pożyczki czy udziału w zyskach, organ podatkowy prawidłowo uznał skarżącą za płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wysokości niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych przez skarżącą (prowadzącą działalność gospodarczą) I. N. oraz orzeczenia o odpowiedzialności płatnika. Organy podatkowe oparły swoje ustalenia na prawomocnych wyrokach sądów powszechnych, które zakwalifikowały wypłaty na rzecz I. N. jako wynagrodzenie za usługi bliskie zleceniu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym związanie jedynie sentencją wyroków sądów powszechnych, a nie ich uzasadnieniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych w miesiącach styczniu, od marca do kwietnia, w czerwcu i od sierpnia do listopada 2009 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności płatnika z tego tytułu. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2012 r.nr [...] w przedmiocie: - określenia wysokości niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych przez A. Z. (dalej: strona, skarżąca) w styczniu, w marcu, w kwietniu, w czerwcu, w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2009 r. w łącznej kwocie 12.367 zł - orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika A. Z. z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 12.367 zł Z akt sprawy wynika, że w 2009 r. A. Z. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą "A" w zakresie usług spedycyjnych i transportu towarów oraz od dnia 23 maja 2007 r. wspólnie z I. N. działalność gospodarczą w spółce jawnej "B" w zakresie transportu drogowego pojazdami specjalnymi. Nieprawidłowości w zakresie wykonywania przez skarżącą obowiązków płatnika stwierdzono w ramach działalności gospodarczej wykonywanej samodzielnie – "A". Organ podatkowy ustalił: - na podstawie danych z wyciągów z rachunku bankowego skarżącej oraz weryfikacji danych wynikających z dwóch prawomocnych wyroków, tj. wyroku z dnia [...] kwietnia 2012 r. Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny (sygn.. akt [...]) oraz wyroku z dnia [...] kwietnia 2012 r. Sądu Apelacyjnego we W. (sygn. akt [...]) także danych z list płac i deklaracji rocznej, że skarżąca jako płatnik nie pobrała i nie wpłaciła na rachunek urzędu skarbowego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych w 2009 r. na rzecz I. N. kwot - łącznie 85.884,44 zł, z tytułu usług transportowych zleconych firmie skarżącej "A" przez firmę "C" sp. z o.o. z siedzibą w W. Ustaleń co do charakteru wypłat na rzecz I. N. organ podatkowy dokonał na podstawie ww. wyroków sądów powszechnych, a ustaleń co do wysokości dokonanych wypłat na rzez I. N. dokonano na postawie wyciągów z rachunku bankowego skarżącej. Na podstawie list płac oraz deklaracji podatkowych składanych przez płatnika organ podatkowy ustalił, że skarżąca nie pobrała i nie wpłaciła podatku dochodowego od dokonanych w 2009 r. na rzecz I. N. wypłat. Z uzasadnień ww. wyroków sądów powszechnych, na które powołał się organ podatkowy, wynika, że skarżąca domagała się zasądzenia od I. N. i D. B. (matki I. N.) kwot wpłaconych na ich rachunki bankowe w latach 2007-2009 z tytułu pożyczki udzielonej I. N. lub wypłaconych na poczet przyszłych zysków spółki jawnej "D". Z uzasadnień wyroków wynika, że I. N. od października 2002 r. zatrudniona była na umowie o pracę w "C" sp. z o.o. w W. na stanowisku koordynatora transportu. Skarżąca i I. N. nawiązały współpracę, polegającą na tym, że I. N., w ramach zatrudnienia w "C" sp. z o.o. w W. będzie zlecać firmie skarżącej "A" przewóz towarów, za co miała otrzymywać 50% zysku netto osiągniętego z wykonania tych zleceń przez skarżącą. Kwoty z ww. tytułu skarżąca przekazywała na rachunek bankowy I. N., a w okresie od połowu 2007 r. i w 2008 r., na prośbę I. N., na rachunek jej matki D. B.. Sąd Apelacyjny we W., w wyroku z dnia 17.04.2012 r. przyjął, że rzeczywistą przyczyną przelewów była umowa stron o połowicznym udziale w zyskach z realizacji usług przewozowych na podstawie zleceń spółki "C", którą należy kwalifikować jako bliską zleceniu umowę o świadczenie usług. Organ podatkowy I instancji przyjął, że jest związany stanowiskiem sądów powszechnych, wyrażonym zarówno w sentencjach jak i uzasadnieniach ww. wyroków, w szczególności co do oceny stosunku cywilnoprawnego łączącego skarżącą i I. N. w zakresie dokonywanych przez skarżącą wypłat w latach 2007-2009. Po ustaleniu wysokości tych wypłat i po ustaleniu, że od wypłaconych kwot skarżąca nie pobrała, jako płatnik, zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, organ I instancji, powołując przepisy art. 8 i art. 30 §1 , §3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej O.p.) oraz przepisy art. 40 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej: u.p.d.o.f.), orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek dochodowy od osób fizyczny, określając wysokość tego podatku. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów procesowych i wskazała, że organ podatkowy bezpodstawnie skoncentrował się na istnieniu w obrocie prawnym dwóch orzeczeń sądów powszechnych i bezpodstawnie przyjął, że jest związany również uzasadnieniami wyroków sądów cywilnych, podczas, gdy art. 365 k.p.c stanowi o związaniu sentencją tych wyroków. Podniosła także, że sądy cywilne nie czyniły ustaleń co do statusu I. N. i nie odniosły się do zarzutów, że pobierała ona wynagrodzenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, tym samym na stronie nie ciążyły obowiązali płatnika podatku dochodowego. Organ podatkowy nie dokonał też ustaleń co do "rzekomych kompetencji I. N. i wpływu na zlecenia, jak również pobieranie przez Iwonę N. dodatkowych opłat za otrzymane zlecenia przewozu, które to zachowania stanowią ewidentnie czyn nieuczciwej konkurencji, albowiem zabronione jest pobieranie innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży". Zdaniem strony I. N. prowadziła zarobkową działalność gospodarczą w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i bez względu na rezultat. Strona wystąpiła też o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania I. N. oraz zwrócenie się do Urzędu Kontroli Skarbowej we W. celem uzyskanie informacji o wynikach kontroli przeprowadzonej u I. N., a także przeprowadzenie z urzędu czynności zmierzających do ustalenia charakteru czynności wykonywanych przez I. N., w tym przeprowadzenie dowodu z protokołu sporządzonego przez Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. Odnosząc się do kwalifikacji przekazanych przez skarżącą I. N. kwot, organ odwoławczy wskazał na wynikające z uzasadnień wyroków sądów powszechnych, powołanych także przez organ I instancji, ustalenia co do charakteru tych świadczeń. Sądy stwierdziły, że były to świadczenia o charakterze dobrowolnym, nie miały charakteru świadczenia nienależnego, w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego i nie zostały spełnione na podstawie umowy zobowiązującej do jego zwrotu. Zarówno Sąd Okręgowy jak i Sąd Apelacyjny uznały, że rzeczywistą podstawą przelewów była umowa stron o połowicznym udziale I. N. w zysku z realizacji usług przewozowych na podstawie zleceń "C" sp. z o.o. w W. Umowę tę Sąd zakwalifikował jako bliską zleceniu umowę o świadczenie usług. Organ odwoławczy, powołując przepis art. 365 § 1 ustawy z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.), wskazał na związanie prawomocnymi wyrokami sądów wydanymi w postępowaniu cywilnym także w zakresie dotyczącym uzasadnienia tego wyroku i zauważył, że ustalenie istnienia stosunku prawnego w zakresie prawa cywilnego należy do sądu powszechnego. Określenie konsekwencji tych ustaleń należy zaś do właściwych organów administracji publicznej. Wykładnia zawarta w ww. wyrokach ma moc wiążącą w niniejszej sprawie, gdyż pozostaje w bezpośrednim związku ze stroną skarżącą, jak i okolicznościami będącymi przedmiotem sporu. Spór rozstrzygnięty przez sąd powszechny odnosi się do faktów istotnych także na gruncie prawa podatkowego, dotyczy bowiem określenia charakteru kwot przekazywanych przez skarżącą w latach 2007-2009 I. N.. Wskazał też, że przepis art. 750 Kodeksu cywilnego stanowi, że do umów o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że jeśli podatnik wykonuje usługi wyłącznie na potrzeby danych podmiotów i usług takich nie wykonuje na rzecz ludności – usługi takie należy kwalifikować do działalności wykonywanej osobiście, co miało miejsce w niemniejszej sprawie, jak ustalono to w postępowaniu cywilnym. Tym samym przyjął, że na skarżącej, jako wypłacającej należności z tytułu umowy o świadczenie usług, ciążył obowiązek pobrania zaliczek na podatek dochodowy i przekazania kwoty pobranych zaliczek na rachunek urzędu skarbowego oraz przesłania do urzędu skarbowego rocznej deklaracje, na podstawie art. 41 ust. 1 42 ust.1a u.p.d.o.f. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu wniosków, organ podatkowy wyjaśnił, że Urzędu Kontroli Skarbowej we W. nie przeprowadził kontroli u I. N., a wniosek skarżącej o przeprowadzenie takiej kontroli z dnia [...].04.2012 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. celem służbowego wykorzystania (pismo z dnia [...].09.2012 r.). Z informacji uzyskanej od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wynika, że nie prowadził postępowania wobec I. N. za lata 2007-2009, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, ale osoba ta w dniu 1.03.2013 r. złożyła korekty zeznań podatkowych za lata 2008-2009 w podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazując przychody z działalności wykonywanej osobiście. Ustalono także, że skarżąca złożyła korekty zeznań PIT-36 za lata 2007-2009, w związku z wyrokami sądowymi, dotyczące wypłat na rzecz I. N.. Korekty polegały na zwiększeniu kosztów podatkowych z działalności pod nazwą A (w 2007 r. o kwotę 29.970 zł, w 2008 o kwotę 53.313 zł, w 2009 r. o kwotę 85.884,44 zł). Uwzględniając te ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że wniosek skarżącej z dnia 19.04.2012 r. nie zawierał informacji, które mogły wpłynąć na załatwienie niniejszej sprawy. Odnośnie, dołączonej do odwołania, kopii protokołu z dnia [...].11.2011 r. organ odwoławczy zauważył, że skarżąca wybiórczo przywołała jeden z dowodów zgromadzonych w toku postępowania cywilnego, podczas gdy w wyrokach sądów powszechnych dokonano oceny całości zebranego materiału dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego i zarzucała naruszenie przepisów: - art. 8 w zw. z art. 30 § 1 § 3 i § 4 O.p. przez błędne uznanie skarżącej za płatnika, nie dokonując jednocześnie rozliczenia indywidualnego podatnika w zakresie rocznego podatku dochodowego, ustalając w tej sposób faktyczną wysokość zobowiązania podatkowego lub jego brak; - art. 180, art. 181, art. 188, art. 191, art. 192 w zw. z art. 121 O.p. przez uznanie za wystarczające dowody zgromadzone w sprawie i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stosunku łączącego skarżącą i I. N., a także przez błędne oparcie się przez organ na orzeczeniach sądów cywilnych, które stwierdzały, że: (1) I. N. kwoty były przekazywane przez skarżącą za część zysku wypracowanego ze zleceń firmy "C" dla firmy poradzonej przez skarżącą; (2) rzeczywistą podstawą przelewów była umowa stron o połowicznym udziale I. N. w zysku z realizacji usług przewozowych na podstawie zleceń otrzymywanych od spółki "C" (umowę te należy raczej kwalifikować, jako bliską zleceniu umowę o świadczenie usług), podczas gdy organ zobowiązany był dokonać oceny na podstawie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona, w konsekwencji organ wydał decyzję opartą nie niezupełnym, wadliwie dokumentowanym materiale dowodowym; - art. 187 §1 1 O.p. i art. 191 O.p., co spowodowało wydanie decyzji na podstawie niezupełnego, wadliwie zgromadzonego i udokumentowanego materiału dowodowego, tj. materiał dowodowy jest niezupełny, wzajemnie sprzeczny i nie uwzględnia wniosków strony z pisma z dnia 10.12.2012 r. oraz z odwołania od decyzji organu I instancji; - art. 122 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku podejmowania przez organ wszelkich działań w celu dążenia do prawdy obiektywnej, a mianowicie dokładnego wyjaśnienia, czy czynności dokonywane pomiędzy skarżącą a I. N. były dokonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez strony; - art. 210 § 4 O.p. przez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ podatkowy uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz brak w uzasadnieniu prawnym wyjaśnienia podstawy prawnej, w szczególności organ nie wskazał dlaczego odmówił przeprowadzenia dowody z przesłuchania I. N.; - art. 210 § 1 pkt 3 w zw. z art. 108 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ podatkowy bezpodstawnie skoncentrował się na istnieniu w obrocie prawnych dwóch orzeczeń sadów powszechnych i niezasadnie przyjął, że jest związany także wskazaniami zawartymi w uzasadnieniach tych wyroków, gdy przepis art. 365 kpc ogranicza związanie dyspozycją zawartą w sentencji wyroku. Podniosła także, że sądy powszechne nie czyniły ustaleń co do okoliczności dotyczących statusu I. N., w szczególność czy sporne kwoty pobierała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej, działania I. N. wypełniały przesłanki do uznania, że działa ona jako samodzielny przedsiębiorca, w zakresie czynności związanych ze spornymi wypłatami. Tym samym, brak było podstaw do uznania skarżącej za płatnika. Organ, zdaniem skarżącej, nie dokonał też ustaleń w zakresie jaki I. N. miała wpływu na zlecenia przewozu oraz pobieranych opłat za zlecenia przewozu, które to działania należy kwalifikować jako nieuczciwą konkurencję, gdyż zabronione jest pobierania innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży. Skarżąca wskazuje też, że I. N. prowadziła zarobkową działalność gospodarczą w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i bez względu na rezultat. Zarzucała też, że organ odwoławczy nie przeprowadził dowodu z przesłuchania I. N. i dowodu protokołu rozprawy przed sądem cywilnym, nie uzyskał też informacji o wynikach kontroli podatkowej przeprowadzonej w stosunku do I. N.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenia skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270). Skarga nie jest zasadna. W sprawie sporny jest w istocie charakter stosunku cywilnoprawnego łączącego skarżącą, jako osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, z Iwoną N., na podstawie którego skarżąca dokonała na rzecz I. N. w 2009 r. wypłat w styczniu, marcu, kwietniu, czerwcu, sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie w łącznej kwocie 85.884,44 zł. Dokonane w tym zakresie ustalenia mają bowiem decydujące znaczenie dla ustalenia czy skarżące zobowiązana była, jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, do obliczenia, pobrania i wpłacenia na rachunek urzędu skarbowego zaliczek od wypłaconych na rzecz I. N. kwot. Strona skarżąca twierdzi, że nie ciążyły na niej obowiązki płatnika podatku dochodowego, gdyż dokonane na rzecz I. N. wypłaty miały charakter rozliczeń miedzy podmiotami gospodarczymi, a dokonane przez organy podatkowe ustalenia są niepełne. Organy podatkowe, powołując się na ustalenia dokonane w postępowaniu jakie toczyło się z powództwa skarżącej przeciwko I. N. przed sądami powszechnymi, twierdzą, że I. N. wykonywała na rzecz skarżącej, bliską zleceniu, umowę o świadczenie usług. Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f., osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 lit.b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Płatnicy kwoty pobranych zaliczek na podatek przekazują w terminie do 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki – na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Ponadto w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego roczne deklaracje (art. 42 ust.1a u.p.d.o.f.). Przepis art. 41 ust. 1 nakłada zatem na podmioty gospodarcze obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych m in. od świadczeń wypłaconych z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o działo, chyba, że dotyczy to należności wypłacanych z tytułu tych umów zawartych przez świadczącego usługę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (art. 13 pkt 8 lit.a u.p.d.o.f.). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. informacji i dokumentów dotyczących wypłacanych w 2009 r. przez skarżącą wynagrodzeń, w tym: list płac, imiennych raportów miesięcznych o należnych składkach i wypłacanych świadczeniach ZUS P RCX, informacji z Inspektoratu ZUS o opłaconych składkach ubezpieczenia zdrowotnego, społecznego, Funduszu Pracy, wyciągów z rachunków bankowych skarżącej, dwóch prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny z dnia [...].04.2012 r. sygn. akt [...] (z powództwa skarżącej przeciwko D. B. – matka I. N. o zapłatę) oraz Sądu Apelacyjnego we W. Wydział i Cywilny z dnia [...].04.2012 r. sygn. akt [...] ( z powództwa skarżącej przeciwko I. N. o zapłatę). Na podstawie tych dowodów organy podatkowe ustaliły, że skarżąca w 2009 r. wypłaciła I. N. łącznie kwotę 85.884,44 zł (w styczniu – 6.180 zł, w marcu – 13.668 zł, w kwietniu – 13.500 zł, w czerwcu – 14.800 zł, w sierpniu – 8.998 zł, we wrześniu – 7.811,50 zł, w październiku – 10.652,94 zł i w listopadzie – 10.274 zł ) i nie pobrała od tych kwot zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ustalenia co do charaktery wypłacanych kwot organy podatkowe oparły na powołanych wyżej prawomocnych wyrokach sądów powszechnych. Z wyroku Sądu Rejonowego w S. w sposób jednoznaczny wynika, że wpłaty dokonane przez skarżącą na rachunek bankowy D. B. (matka I. N.) były faktycznie należne Iwonie N., która z powodów osobistych korzystała w tym zakresie z rachunku matki i kwoty te zostały jej przekazane. Z wyroku wynika także, że wypłaty skarżącej w latach 2007-2009 na rzecz I. N. nie miały charakteru pożyczki, wsparcia w trudnej sytuacji życiowej, ani wypłat na poczet przyszłych zysków, jakie I. N. mogła uzyskać z udziału w zyskach sp. jawnej "D", ale były to rozliczenia między skarżąca a I. N. z tytułu zlecanych firmie skarżącej przez I. N., jako pracownika sp. z o.o. "C" w W., usług w zakresie przewozu towarów. Ustalenia te zostały potwierdzone w powołanym wyroku Sądu Apelacyjnego we W. Wydział I Cywilny z dnia [...].04.2012 r. Z wyroku tego wynika, że w 2005 lub 2006 roku skarżącą nawiązała współprace z I. N., w ramach której I. N., zatrudniona w sp. z o.o. "C" w W., zlecała skarżącej jako przedsiębiorcy przewozy towarów. Zgodnie z uzgodnieniami I. N. od skarżącej miała otrzymywać 50 % zysku netto osiągniętego przez skarżącą z wykonania zlecenia na rzecz spółki "C". Z wyroku wynika, że świadczenie skarżącej na rzecz I. N. nie miało charakteru świadczenia nienależnego, w rozumieniu art. 410 §1 Kc i nie zostało spełnione na podstawie umowy zobowiązującej do jego zwrotu (pożyczka, wsparcie w trudnej sytuacji, wypłaty na poczet przyszłego zysku w sp. jawnej) W ocenie Sądu Apelacyjnego, podobnie jak Sądu Okręgowego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji, rzeczywistą podstawą przelewów na rachunek I. N. była umowa skarżącej i I. N. o połowicznym udziale I. N. w zyskach z realizacji usług przewozowych zleconych przez spółkę "C", przy jej udziale. Umowę tę Sąd Apelacyjny zaklasyfikował jako bliską zleceniu umowę o świadczenie usług, a nie jako umowę o dzieło jak kwalifikował to Sąd Okręgowy. Skarżąca kwestionuje zasadność powoływania się w niniejszej sprawie na ustalenia wynikające z uzasadnień ww. wyroków sądów powszechnych. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga odwołania się do przepisów zarówno działu IV, rozdział 11 "Dowody" Ordynacji podatkowej, jak i przepisu art. 365 kpc. Zgodnie z przepisem art. 365 §1 kpc, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie stron, sądu który wydał orzeczenie, także innych sądów oraz organów państwowych i organów administracji publicznej polega na związaniu tych osób i podmiotów "dyspozycją zawartej w sentencji wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych." (por. Przemysław Telenga komentarz LEX do art. 365 kpc). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.07.2002 r. sygn. akt V CKN 1110/02 pull. LEX nr 74492 stwierdził, że "skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów, objętych prejudycjalnym orzeczeniem, a nie tylko ograniczenie poszczególnego środka dowodowego." Oznacza to, że wymienione w art. 365 kpc podmioty związane są sentencją prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego, a w przypadku kiedy orzeczenie ma charakter orzeczenia prejudycjalnego w sprawie, także zawartą w uzasadnieniu ocena prawną i ustaleniami faktycznymi. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej organ podatkowy jako dowód w sprawie winien dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 §1 O.p.). W niemniejsze sprawie konieczne dla jej rozstrzygnięcia było ustalenia charakteru łączącego skarżącą i I. N. stosunku cywilnoprawnego oraz ustalenie czy w związku z istnieniem takiego stosunku cywilnoprawnego na skarżącej ciążyły obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Dokonując ustalenia treści czynności prawnej organ podatkowy, zgodnie z art. 199a O.p., uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony (§1). Jeśli jednak z zebranych w sprawie dowodów, w szczególności z zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa z którym wiążą się skutki podatkowe organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Uwzględniając te uregulowania, organy podatkowe w niniejszej sprawie zasadnie przyjęły, że powołane wyżej wyroki sądów powszechnych mają charakter prejudycjalny, gdyż określają charakter łączącego skarżącą i I. N. stosunku cywilnoprawnego i uznały, że są one wiążące także w zakresie oceny prawnej i ustaleń faktycznych. Jakkolwiek nie można przyjąć, że ww. wyroki sądów powszechnych zostały wydane w trybie art. 199a § 3 O.p., to niewątpliwie rozstrzygały one kwestie wskazane w tym przepisie. Sąd nie podziela zatem stanowiska skarżącej, że organy podatkowe nie miały podstaw do przyjęcia w postępowaniu podatkowym ustaleń wynikających z postępowań przeprowadzonych przed sądem powszechnym, w wyniku których ustalono łączący skarżącą z I. N. stosunek cywilnoprawny, tj. bliską zleceniu umowę o oświadczenie usług. Spór przed sądami powszechnymi odnosił się do faktów istotnych także na gruncie prawa podatkowego, dotyczył charakteru czynności wykonanych przez I. N. na rzecz skarżącej i wypłat dokonywanych z tego tytułu przez skarżącą. Prawidłowo także, zdaniem Sądu, przyjęto w zaskarżonej decyzji, że I. N. nie świadczyła na rzecz skarżącej usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z uzasadnień wyroków sadów powszechnych wynik, że sądy te wykluczyły, aby wypłacane przez skarżącą kwoty stanowiły zaliczkę na poczet przyszłych zysków ze spółki jawnej "D" A. Z., I. N., która powstała w dniu [...] maja 2007 r. i prowadziła działalność w zakresie transportu drogowego pojazdami specjalistycznymi, wskazując, na wysokość przekazywanych w poszczególnych miesiącach kwot. Należy także zwrócić uwagę, że skarżąca w toku postępowania podatkowego nie kwestionowała przyjmowania zleceń od spółki "C" w ramach działalności prowadzonej pod firmą "A". Zasadnie także organy podatkowe nie przyjęły, że I. N. zatrudniona w spółce "C" na podstawie umowy o pracę i przekazująca niektóre zlecenia przewozu firmie skarżącej za uzgodnionym wynagrodzeniem prowizyjnym, prowadziła w tym zakresie niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą, na co wskazano w skardze. Warunkiem przyjęcia, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, zgodnie z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. jest ustalenie, że uzyskane przychody np. z działalności usługowej nie mieszczą się m in. w dyspozycji art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (działalność wykonywana osobiście). Ponadto stosownie do przepisu art. 42 ust. 2 u.p.d.o.f. płatnicy nie są zobowiązania do poboru zaliczek od należności z tytułów o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, tylko wówczas gdy podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. W toku postępowania podatkowego skarżąca takiego oświadczenia I. N. nie przedstawiła, mimo że Iwona N. świadczyła osobiście na rzecz skarżącej usługi za uzgodnionym wynagrodzeniem (art. 13 pkt 8 lit.a u.p.d.o.f.). Brak takiego oświadczenia obligował skarżącą, jako płatnika, do naliczenia, pobrania i wpłacenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot wypłacanych w 2009 r. I. N.. Organy podatkowe wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie naruszyły przepisów procesowych, zebrałby bowiem materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie spornych w sprawie kwestii i dokonały wnikliwej i zgodnej z dyspozycją art. 191 O.p. oceny tego materiału dowodowego. Organ odwoławczy zasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania I. N., postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r., gdyż zeznania tego świadka nie mogły wpłynąć na charakter łączącego skarżącą i I. N. stosunku cywilnoprawnego, ani na zwolnienia skarżącej z obowiązku naliczenia, poboru i wpłaty na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od wypłat na rzecz I. N.. Sąd nie podziela też zarzutu skarżącej co do braku ustaleń organu podatkowego w zakresie podjętych wobec I. N. czynności kontrolnych. Organ odwoławczy dokonał w tym zakresie ustaleń i w zaskarżonej decyzji podał, że wniosek skarżącej z 19 kwietnia 2012 r. o przeprowadzenia kontroli skierowany do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. został przekazany przy piśmie z dnia 24 września 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., który nie prowadził postępowania wobec I. N. postepowania podatkowego. Z ustaleń tych wynika także, że I. N. w dniu 1 marca 2013 r. skorygowała deklaracje w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008 - 2009 r., wykazując przychody z usług świadczonych osobiście oraz, że w dniu 24 września 2012 r. skarżącą dokonała korekty zeznań podatkowych za lata 2007-2009, wykazując koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą "A" powiększone o kwoty odpowiadające wynagrodzeniom wypłaconym I. N.. Niezasadne są także, w ocenie Sądu, zarzuty braku w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny i wyjaśnił które fakty i okoliczności uznał za udowodnione, wyjaśnił również przyczyny odmowy przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, przytoczył też mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, odnosząc je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 w zw. z art. 108 O.p. nie jest możliwe, brak bowiem uzasadnia tego zarzutu, a powołany w skardze przepis art. 108 O.p. odnosi się do decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie do decyzji odpowiedzialności płatnika (art. 30 O.p.). W niniejszej sprawie organy podatkowe nie orzekały o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej ale jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło