I SA/Wr 700/02

Dnia 29 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 sprawy ze skargi A S.A. w W.- [...] Oddział we W. - następcy prawnego B we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportu oddala skargę. Zaskarżona decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania wnioskowanych przez Stronę ulg podatkowych w podatku od środków transportowych. Wniosek o udzielenie ulgi uzasadniono tym , że powstałe zaległości podatkowe odnosiły się do samochodów zakupionych na kredyt przez osoby fizyczne. Kredytów tych udzielał A, a ich zabezpieczeniem było przewłaszczenie pojazdów na rzecz Banku. W związku z niewystarczającymi kapitałami w latach 1996-1999r. Bank korzystając z pomocy NBP i Bankowego Funduszu Gwarancyjnego pokrył straty z poprzednich okresów. W marcu 2000r współczynnik wypłacalności przekroczył wymagane 8% ale w pierwszym półroczu 2000r, sytuacja finansowa Banku uległa jednak pogorszeniu, co spowodowało, że Bank został zobligowany przez NBP do opracowania programu naprawczego. Z przedstawionych przez podatnika sprawozdań finansowych i bilansu wynika, że wynik finansowy w 2000r. spadł w porównaniu do 1999r.rale jednocześnie wzrosły koszty działalności Banku. Bank złożył wniosek o umorzenie zaległości, klasyfikując kredytobiorców do trzech grup. W pierwszej znalazły się sprawy, w których Bank umorzył postępowanie windykacyjne ze względu na ich bezskuteczność. W drugiej znalazły się sprawy które nie mogą być egzekwowane ze względu na śmierć kredytobiorców, a w trzeciej te, które nie podlegają egzekwowaniu ze względu na zwolnienia ustawowe. Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] ([...]) umorzono Bankowi kwotę [...]zaklasyfikowaną do dwóch ostatnich kategorii, odmówiono natomiast umorzenia zaległości z pierwszej grupy. Kolejną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] ([...]) odroczono Bankowi termin płatności I raty podatku za rok 2001 w kwocie [...]. Uzyskana wartość pomocy przez przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców wyniosła [...]. Podatnik nie dotrzymał odroczonego terminu płatności podatku i ww decyzję wygaszono Organ pierwszej instancji wskazał, że [...] dla wnioskowanej pomocy wynosi [...]. Z wykazanej kwoty zaległości wyegzekwowane zostało w trybie egzekucji administracyjnej [...] (w tym [...]odsetek). W tej sytuacji organ I Instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne zdarzenia i okoliczności przesądzające o zastosowaniu ulgi podatkowej wynikającej z przepisów art. 48 i art 67 Ordynacji podatkowej. Organ rozstrzygający wskazał, że przytaczane przepisy są skonstruowane na zasadzie uznania administracyjnego. Pozwala to organowi uwzględnić sytuacje nadzwyczajne nie przewidziane w przepisach prawa regulującego powstanie obowiązku podatkowego. Nie zobowiązuje one jednak organu podatkowego do zastosowania ulg, dając mu jedynie takie uprawnienie, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia i okoliczności nadzwyczajne. W rozpatrywanej sprawie, podstaw do zastosowania wnioskowanych przez podatnika ulg podatkowych. Wskazano, że podatnikowi udzielono w przeszłości pomocy ze środków publicznych, które nie zostały przez niego właściwie wykorzystane. Organ skarbowy wskazał, że A jest instytucją finansową prowadząca działalność gospodarczą w zakresie usług finansowych i nastawioną na osiąganie zysku. Sposób w jaki podatnik gospodaruje swym majątkiem i swymi dochodami nie jest i być nie może podstawą do ulgowego traktowania zobowiązań podatkowych. Nie mogą być podstawą do umorzenia zaległości podatkowych okoliczności będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 48 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie ważnego interesu podatnika i sprowadzenia nań niebezpieczeństwa upadłości w następstwie niezawinionych przez podatnika okoliczności, w tym zwłaszcza konieczności spłacenia zaległości podatkowej, powstałej wskutek niesolidności klientów Banku, trudnej sytuacji rynkowej oraz konieczności utworzenia dodatkowych rezerw na ryzyko związanej z prowadzeniem działalności bankowej. Wskazano że kwestionowana decyzja narusza również art. 67 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne założenie, że organ podatkowy uznaniowo decyduje o ochronie interesu publicznego oraz pominięcie ważnego interesu publicznego w tym interesu spółdzielców. Decyzja ta narusza również, zdaniem Banku, art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie przy ocenie sytuacji Banku przepisów ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, także przez bezpodstawne i krzywdzące przypisanie Bankowi niewłaściwego wykorzystywania pomocy ze środków publicznych i działanie w celu przedawnienia roszczeń. Zarzucono również naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających się (Dz.U. nr119, poz. 1252) w związku z art. 44 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz.U. nr 9, poz. 131 ze zm.) poprzez przyjęcie, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 155, paz. 1014 ze zm.) i udziela pomocy publicznej. Zdaniem odwołującego się Banku w sentencji przedmiotowej decyzji bezpodstawnie przyjęto, że wnioskodawca jest posiadaczem pojazdu mechanicznego, czym naruszono przepis art. 9 ustawy o podatkach i oplotach lokalnych. Zarzucono także naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z ort. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za pojazd o numerze rejestracyjnym [...], wnioskowanej w całości do umorzenia. Kolegium na podstawie przeprowadzanego postępowania odwoławczego podzieliło ocenę organu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne zdarzenia i okoliczności przesądzające o zastosowaniu ulgi podatkowej wynikającej z art. 67 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Kolegium przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem o charakterze wyjątkowym, dlatego też umorzenie zaległości podatkowych stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach, zwłaszcza w razie znacznego ograniczenia możliwości płatniczych podatnika wskutek zdarzeń losowych (wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r. sygn. akt III SA 2236199 - niepublikowany). Chodzi tu o takie zdarzenia lub okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu lub które były niezależne od sposobu jego postępowania. Należności wynikające z podatku stanowią podstawę dochodów budżetów samorządowych i niepowodzenia finansowe podatników nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości podatkowych (wyrok NSA z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt I SA/Lu534196 - niepublikowany). Zdaniem Kolegium podatnik, prowadzący na własne ryzyko określoną działalność gospodarczą winien uiszczać należne podatki w terminie. Podatnik nie może przerzucać ryzyka udzielania kredytów niesolidnym dłużnikom na gminę, której budżet służy do realizacji określonych celów wspólnoty gminnej. Dążenie do uzyskania należnych ustawowo gminie wpływów z podatków nie może być utożsamiane z nadmiernym fiskalizmem, co zarzuca odwołujący się Bank. Niezrealizowanie zobowiązań podatkowych w określonym terminie wobec budżetu gminy nie może stanowić źródła finansowania podmiotu gospodarczego. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż nawet w przypadkach, o których mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę (wyrok NSA z 18 stycznia 2000 r. III SA 64!99 niepublikowany). Odnosząc się do innych zarzutów podniesionych w odwołaniu kolegium wskazało, że organ rozstrzygający, wbrew twierdzeniom odwołującego się Banku, nie twierdził, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest państwowym funduszem celowym, a jedynie uwzględnił fakt, że Bank uzyskał od tego Funduszu pożyczkę, którą następnie spłacił. Okoliczność ta służyła jedynie zobrazowaniu sytuacji finansowej podatnika. Przyczyną pominięcia w kwestionowanej decyzji zaległości podatkowej od pojazdu marki polonez (nr rej[...]) był fakt, że zaległość ta została uiszczana dobrowolnie przez podatnika w dniu [...]a to powodowało, że w odniesieniu do tego samochodu nie wydawano decyzji określającej, a tym samym bezprzedmiotowe byłoby procesowanie w kwestii umorzenia zaległości podatkowej od tego pojazdu. W skardze i odpowiedzi na skargę strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego - zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności chybione są twierdzenia skargi, że organy podatkowe nie należycie wyjaśniły sprawę. Zarówno z akt sprawy, jak też z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że organy wzięły pod uwagę te okoliczności, które miały w sprawie znaczenie. W szczególności przeanalizowały sytuację skarżącej, a także omówiły swoje stanowisko w odniesieniu do podniesionych przez skarżącą pozostałych zarzutów. Oceniły także przyczyny powstania zaległości i ich związek z działaniami podejmowanymi przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej, wymieniona w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że organy podatkowe we własnym zakresie wypracowują reguły umarzania zaległości podatkowej, jednakże nie są zobowiązane do udzielenia takiej ulgi nawet wtedy, gdy stwierdzą zaistnienie takich okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. W takich sprawach kontrola Sądu Administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy organ należycie rozważył kwestię ewentualnego występowania ustawowych przesłanek umorzenia zaległości, o których mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a także czy wnioski wyciągnięte przez organy z zebranego materiału dowodowego zostały ocenione zgodnie z zasadami logiki. Jeżeli Sąd stwierdzi, że okoliczności te zostały rozważone, a także organ wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnił – nie ma podstawy prawnej do ingerowania w treść rozstrzygnięcia, a tym samym w wypracowane przez organy reguły udzielania tego rodzaju ulg. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki był wymagany w tej sprawie, jak również, aby zaskarżona decyzja nienależycie uzasadniała stanowisko organu. Nie ma też Sąd podstaw do przyjęcia, że organy nie rozważyły, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. W szczególności Organ II Instancji obszernie i szczegółowo odniósł się do wszelkich zarzutów odwołania wskazując przyczyny dla których uznał że pomoc w finansowaniu działalności gospodarczej Banku nie jest tożsama z ważnym interesem strony wskazanym w art. 67 Ordynacji podatkowej. Wskazał on że powstanie zaległości nie był spowodowane zdarzeniami losowymi, niezależnymi od woli podatnika ale wynikał z podjęcia określonych decyzji gospodarczych – decyzji o udzieleniu kredytu i o odstąpieniu od windykacji. Zdaniem Sądu ocena tak nie przekracza granic uznania administracyjnego i zasady swobodnej oceny dowodów. Wobec tego nie można twierdzić iż decyzja o odmowie udzielenia ulgi została wydana w sposób sprzeczny z prawem. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.