I SA/Wr 722/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-17

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Dagmara Dominik-Ogińska, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT czynny, który zleca naprawę uszkodzonego w wypadku firmowego samochodu i otrzymuje fakturę VAT od warsztatu, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli koszty naprawy (netto) pokrywa ubezpieczyciel sprawcy wypadku w ramach bezgotówkowego rozliczenia szkody?
Ratio decidendi
Podatnik VAT czynny, który zleca naprawę firmowego samochodu uszkodzonego w wypadku, a koszty naprawy (netto) pokrywa ubezpieczyciel sprawcy w ramach bezgotówkowego rozliczenia, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT otrzymanej od warsztatu. Prawo to przysługuje, ponieważ podatnik jest nabywcą usługi naprawy, a naprawiony samochód jest wykorzystywany do czynności opodatkowanych VAT. Nie ma znaczenia, że część kosztów pokrywa ubezpieczyciel ani fakt, że koszty te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Stan faktyczny
Spółka A, będąca czynnym podatnikiem VAT, zleciła naprawę firmowego samochodu uszkodzonego w wypadku. Warsztat wystawił fakturę VAT, a firma ubezpieczeniowa sprawcy wypadku pokryła koszty naprawy w kwocie netto w ramach bezgotówkowego rozliczenia. Spółka zapytała, czy ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury. Organ interpretacyjny uznał, że prawo do odliczenia przysługuje, co zostało zaskarżone do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca, Protokolant: Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. w Wydziale I sprawy ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 8 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. W dniu 12 listopada 2012 r. do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej) złożony przez A. spółka z o. o. z siedzibą we W. w przedmiocie interpretacji art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j. t.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej u.p.t.u. Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 4 lipca 2012 r. samochód osobowy będący własnością Spółki uległ wypadkowi drogowemu z winy kierowcy drugiego pojazdu. Naprawa nastąpiła w warsztacie, który posiadał umowę dotyczącą likwidacji szkód z tytułu odpowiedzialności cywilnej z firmą, w której był ubezpieczony sprawca wypadku. Warsztat dokonał kalkulacji kosztów naprawy, która została zaakceptowana przez firmę ubezpieczeniową. Likwidacja szkody miała nastąpić bezgotówkowo zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych. Po zakończeniu naprawy warsztat wystawił Spółce fakturę VAT. Firma ubezpieczeniowa wypłaciła warsztatowi sumę netto z faktury, również Spółce inne koszty też wypłaciła w kwocie netto. Firma ubezpieczeniowa tłumaczyła się tym, że Spółka jest podatnikiem VAT, więc może sobie odliczyć podatek. W odpowiedzi Spółka zwróciła się do firmy ubezpieczeniowej o natychmiastową zapłatę całości odszkodowania (netto plus VAT), ponieważ nie ma możliwości odliczenia samego VAT – u, gdyż w wyniku takiego postępowania doprowadzimy do uszczerbku wpływów do Skarbu Państwa (odliczenie nastąpiłoby z VAT – u należnego ze sprzedaży spółki. Wobec powyższego Spółka zwróciła się z pytaniem, czy jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji wystawienia faktury w związku z bezgotówkową obsługą szkody na mocy zawartej umowy z ubezpieczycielem. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, Spółka wskazała, że kosztów z tytułu pokrycia naprawy samochodu firmowego z OC sprawcy wypadku nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Wydatek poniesiony przez przedsiębiorstwo może zostać wliczony do kosztów działalności gospodarczej, jeżeli został poniesiony w celu uzyskania przychodu lub zabezpieczenia jego źródła. Opłaty związane z naprawą samochodu z ubezpieczenia OC sprawcy nie spełniają tego warunku. W odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego, Spółka wskazała, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a samochód służy do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Samochód wpisany jest do ewidencji środków trwałych i wykorzystywany jest do prowadzenia działalności na terenie całego kraju. Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., w interpretacji indywidualnej z dnia 8 lutego 2013 r. nr [...], uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy. Powołując się na treść art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 pkt 1 u.p.t.u., organ wskazał w uzasadnieniu interpretacji, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko czynnym podatnikom podatku od towarów i usług oraz tylko w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają ścisły związek z czynnościami opodatkowanymi, tzn. następstwem ich jest określenie podatku należnego. Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, m. in. tego że zakupy będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych oraz nie wystąpienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u. Stosownie do art. 88 ust. 4 u.p.t.u. obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Natomiast aktualnie obowiązujące przepisu u.p.t.u. nie wiążą w żaden sposób prawa do odliczenia podatku naliczonego z kwestią uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Wobec powyższego organ interpretacyjny stwierdził, że spełnione zostały przez wnioskodawcę warunki zawarte w art. 86 ust. 1, ponieważ wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a samochód służy do wykonywania czynności opodatkowanych. W konsekwencji wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z bezgotówkową obsługą szkody na mocy zawartej umowy z ubezpieczycielem – z faktury dokumentującej naprawę pojazdu wystawionej przez warsztat naprawczy. Pismem z dnia 20 lutego 2013 r. wnioskodawca wezwał organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na błędną wykładnię art. 86 u.p.t.u. Jeżeli bowiem nie następuje nabycie usługi, za którą zleceniodawca byłby zobowiązany zapłacić to nie przysługuje prawo do rozliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Natomiast przedstawiona przez organ interpretacja przystaje do sytuacji, gdy poszkodowany nie chce korzystać z bezgotówkowego rozliczenia szkody w ramach OC sprawcy wypadku i we własnym zakresie nabywa usługę naprawy uszkodzonego pojazdu. W odpowiedzi na to wezwanie z dnia 14 marca 2013 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wyrażonego w interpretacji indywidualnej stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie interpretacji, zarzucając naruszenie art. 86 u.p.t.u. Spółka wskazała, że nie nabywa usługi naprawy samochodu, bowiem szkoda ma być rozliczona bezgotówkowo. Tym samym, jeżeli nie następuje nabycie usługi, za którą zleceniodawca byłby zobowiązany zapłacić, to nie przysługuje prawo do rozliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Bez znaczenia dla braku prawa do rozliczenia podatku naliczonego jest stosowana powszechnie praktyka zlecania przez właściciela samochodu naprawy, wskazanemu przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku warsztatowi naprawczemu, bowiem istota ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych polega na tym, że ubezpieczyciel zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania, a więc też likwidacji szkody w systemie bezgotówkowym, co powinno skutkować pozbawieniem ciężaru związanego ze zlecaniem naprawy i dalszym uczestniczeniem w rozliczeniu z warsztatem naprawczym. Co do zasady odszkodowanie przysługujące poszkodowanemu powinno obejmować VAT. Naprawa pojazdu i pozostałe koszty związane z likwidacją szkody nie są kosztami związanymi z działalnością Spółki. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r. I FSK 897/10, LEX nr 976050). Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego ani też do udzielania interpretacji w obszarze regulacji prawnych nie przedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok z dnia 29 lutego 2012 r. II FSK 1523/10, LEX nr 1123044). Organy podatkowe upoważnione są tylko do przedstawiania interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie są natomiast upoważnione do interpretowania przepisów innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, prawa ubezpieczeniowego. Zgodnie bowiem z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W niniejszej sprawie organ interpretacyjny zobowiązany był na podstawie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację do udzielenia wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie, czy spółka jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji wystawienia faktury w związku z bezgotówkową obsługą szkody na mocy zawartej umowy z ubezpieczycielem. W ocenie Sądu organ podatkowy udzielił prawidłowej odpowiedzi na pytanie postawione przez Spółkę we wniosku. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a). Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Jak zasadnie stwierdził organ podatkowy, w opisanym przez Spółkę we wniosku stanie faktycznym zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanej faktury VAT. Spółka jest bowiem czynnym podatnikiem VAT, jest nabywcą usługi naprawy samochodu, a naprawiony samochód wykorzystywany jest do celów działalności gospodarczej Spółki, a więc do wykonywania czynności opodatkowanych. Nie można zgodzić się z wnioskodawcą, że nabywcą usługi naprawy samochodu jest ubezpieczyciel, ponieważ to Spółka zleca naprawę i naprawie podlega samochód należący do Spółki. Nie jest istotne, że część kosztów naprawy (w kwocie netto) pokrywa ubezpieczyciel. Ponadto nie ma również znaczenia fakt, że koszty naprawy nie stanowią kosztów uzyskania przychodów Spółki, albowiem według stanu prawnego z daty zaistnienia zdarzenia przedstawionego we wniosku nie obowiązuje zakaz odliczania podatku naliczonego, jeżeli wydatki na nabycie towarów lub usług nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut wydania interpretacji niezgodnej z art. 86 u.p.t.u. Należy również wyjaśnić, że organ interpretacyjny nie był zobowiązany do wykładni przepisów prawa ubezpieczeniowego i ustalenia, czy ubezpieczyciel zobowiązany jest do pokrycia kosztów usługi naprawy w kwocie netto czy też łącznie z VAT –em w przypadku naprawy szkody w systemie bezgotówkowym. Z powyższych względów również sąd administracyjny nie może ustosunkować się do tego zagadnienia. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło