I SA/Wr 730/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-08-19

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie zasady obowiązują przy ustalaniu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym ustala się zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., stosując stawkę minimalną określoną w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b, czyli 50% stawki minimalnej, jeśli adwokat prowadził sprawę w pierwszej instancji. Do wynagrodzenia dolicza się podatek VAT według obowiązującej stawki.
Stan faktyczny
Skarga R. M. dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe. R. M. uzyskał ustanowienie adwokata z urzędu, który reprezentował go w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem oddalającym skargę. Adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wystąpił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. W. wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (w tym 27,60 zł VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, odmówiono przyznania kosztów ponad tę kwotę.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku adwokata M. W. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2004 postanawia: 1. przyznać adwokatowi M. W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, 2. odmówić przyznania wnioskowanych kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwotę wskazaną w pkt 1. postanowienia. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał R. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. W. Ustanowiony z urzędu adwokat reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 17 marca 2011 r. wyroku oddalającego skargę na wyżej oznaczoną decyzję. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 295,20 zł. W treści opinii prawnej z dnia 4 maja 2011 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku działający w sprawie pełnomocnik z urzędu zawarł wniosek o zasądzenie na podstawie § 6 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2) i § 20 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej "według stawki 50% tj. 3.600,00 zł". Oświadczył także, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na wezwanie pełnomocnik ten wykazał przesłanie opinii na adres skarżącego. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. Sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki zaliczana jest do kategorii spraw określonych w przepisie lit. b pkt 2) ust. 1 § 18 Rozporządzenia przewidującym stawkę minimalną w kwocie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia). W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł). Jako niezasadne ocenić należało żądanie ustanowionego z urzędu adwokata określenia jego wynagrodzenia w oparciu o § 13 ust. 4 pkt 2) i § 6 Rozporządzenia. Pierwszy z powołanych przepisów Rozporządzenia dotyczy stawek minimalnych w postępowaniu kasacyjnym w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, drugi - uzależnia wysokość stawki minimalnej wynagrodzenia od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ rozpoznawany wniosek profesjonalnego pełnomocnika dotyczy jego wynagrodzenia za czynność podjętą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie, w której nie występuje wartość przedmiotu zaskarżenia, powołane przez niego unormowanie nie może mieć w sprawie zastosowania. Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 27,60 zł (23% kwoty 120 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), na którą to kwotę składają się: wynagrodzenie - 120 zł oraz podatek od towarów i usług – 27,60 zł. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło