I SA/Wr 732/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-06-15
Skład orzekający: Józef Kremis, Andrzej Cisek, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, gdy zostało ono wszczęte wnioskiem podatnika, a następnie wydano decyzję określającą zaległość podatkową za ten sam okres?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdy zostało ono wszczęte wnioskiem podatnika, a następnie wydano decyzję określającą zaległość podatkową za ten sam okres. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok z powodu błędnego podsumowania dochodów w zeznaniu rocznym. Następnie Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe i zaległość za ten sam rok. Organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty jako bezprzedmiotowe, co zostało utrzymane w mocy decyzją Izby Skarbowej. Podatnicy złożyli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Asesor WSA Katarzyna Radom Protokolant: Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T. i C. M. na decyzję Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt. 1 nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżących kwotę 3250,08 9słownie: trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt 8/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt I S.A./Wr 732/02
UZASADNIENIE
W dniu [...]Państwo T. i C. M. zwrócili się z wnioskiem do Urzędu Skarbowego w J. G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości [...]. Jednocześnie wnieśli korektę zeznania rocznego, w której skorygowali jedynie błędnie podsumowane dochody Pana C. M., co spowodowało zmniejszenie należnego podatku dochodowego małżonków za 1998 rok z kwoty [...]do kwoty [...].
Urząd Skarbowy w J. G., w wyniku wszczętego postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] (Nr [...]) określił małżonkom T. i C. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości [...], zaległość w tym podatku w wysokości [...]oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...]. Wobec powyższego postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok małżonków stało się, zdaniem organu I instancji, bezprzedmiotowe i dlatego też Urząd Skarbowy w J. G. decyzją z dnia [...]nr [...] umorzył postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem Państwa T. i C. M.
T. i C. M. pismem z dnia [...] odwołali się od powyższej decyzji urzędu skarbowego, stwierdzając, że skoro od decyzji określającej zobowiązanie i zaległość podatkową za 1998 rok wniesiono odwołanie to postępowanie podatkowe w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone, a zatem urząd skarbowy powinien zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok, a nie umorzyć je jako bezprzedmiotowe.
Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. decyzją z dnia [...]nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w przedmiotowej sprawie.
Na decyzję Izby Skarbowej C. i T. M. pismem z dnia [...]złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze nie wnoszą zarzutów przeciw zaskarżonej decyzji, a jedynie nie zgadzają ustaleniami organów podatkowych w przedmiocie ustanowionej przez Pana C. M. renty na rzecz syna S.M. Zarzuty te omówiono w odpowiedzi na skargę Państwa T. i C. M. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. ż dnia [...]nr [...]sprawie określenia małżonkom T. i C. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości [...], zaległości w tym podatku w wysokości [...]oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...]. (sygn. akt I SA/Wr 731/02).
Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie strona przeciwna stwierdziła co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 79 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrana płatnika podatku albo wysokość podatku, może złożyć żądanie stwierdzenia nadpłaty. Natomiast zgodnie z art.79 § 2 pkt 1 lita/ Ordynacji podatkowej, uprawnienie określone wyżej przysługuje również podatnikom jeżeli w zeznaniach (deklaracjach) wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej. Państwo T. i C. M. korzystając z powyższego uregulowania prawnego złożyli w dniu [...] wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie [...], gdyż w rocznym zeznaniu podatkowym błędnie podsumowali dochody Pana C. M., przez co został zawyżony ich łączny podatek w zeznaniu podatkowym.
Urząd skarbowy umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe ze względu na to, że wydana została decyzja wymiarowa określająca małżonkom zaległość podatkową za 1998 rok.
Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie właściwym było zastosowanie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Strona przeciwna nie znalazła zatem przesłanek skutkujących uchyleniem decyzji urzędu skarbowego.
Zdaniem strony przeciwnej w trakcie postępowania podatkowego nie naruszono norm prawa materialnego i procedury administracyjnej dlatego też strona przeciwna wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych {Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W rozpatrywanej sprawie Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego wszczętego wnioskiem T. i C.M. z dnia [...]zawierającego żądanie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie [...], albowiem w rocznym zeznaniu podatkowym błędnie podsumowali dochody C. M., przez co został zawyżony ich łączny podatek w zeznaniu podatkowym.
Urząd skarbowy umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe ze względu na to, że wydana została decyzja wymiarowa określająca małżonkom zaległość podatkową za 1998 rok. Należy bowiem zważyć, iż zgodnie z przepisem art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrana płatnika podatku albo wysokość podatku, może złożyć żądanie stwierdzenia nadpłaty. Natomiast zgodnie z przepisem art. 79 § 2 pkt 1 lit.a/ Ordynacji podatkowej, uprawnienie określone wyżej przysługuje również podatnikom jeżeli w zeznaniach (deklaracjach) wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej.
Organy podatkowe zasadnie przyjęły, że orzekanie w kwestii nadpłaty staje się bezprzedmiotowe, jeżeli wydana została decyzja wymiarowa określająca zaległość podatkową za okres objęty wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Jak bowiem stanowi przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowym przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z wynikającą z przepisów zmianą właściwości organu podatkowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25).
Jak wynika z kolei z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2000 r. żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku na podstawie art. 79 § 2 pkt 1 lit. b/ ustawy - Ordynacja podatkowa, zgłoszone przez podatnika po wszczęciu postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie art. 21 § 3 tej ustawy, nie podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. W takim wypadku organ podatkowy wydaje na podstawie art. 208 ordynacji podatkowej decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku (sygn. akt I SA/Ka 24/99, ONSA 2001/3/140).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło