I SA/Wr 746/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi: J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy, Organ II instancji) z [...] maja 2018 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (w dalszej części powoływany jako: NUS, Organ I instancji, Organ egzekucyjny) z [...] lutego 2018 r. nr [...] o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne – zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczeń społecznych oraz renty socjalnej dokonane przez NUS zawiadomieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...] – w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Organ egzekucyjny. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że NUS prowadzi wobec J. O. (dalej jako: Zobowiązany, Strona skarżąca, Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez siebie ww. tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy obejmował zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 3.607,90 zł wraz z odsetkami na dzień wystawienia tytułu. Organ egzekucyjny doręczył Stronie odpis ww. tytułu wykonawczego w dniu 10 stycznia 2018 r. Zawiadomieniem z 18 grudnia 2017 r. (doręczonym 10.01.2018 r. - Zobowiązanemu, a 02.01.2018 r. - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych) NUS dokonał czynności egzekucyjnej - ww. zajęcia. Pismem z 24 stycznia 2018 r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności w ramach świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonanego w oparciu o pismo z 18.12.2017 r. nr [...] zarzucając realizowanie postępowania egzekucyjnego względem przedawnionego zobowiązania podatkowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności postępowania egzekucyjnego i o zwrot zajętych środków na rachunek bankowy Strony skarżącej. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. nr [...] Organ egzekucyjny oddalił, na podstawie art. 17 § 1 i art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) - dalej jako: u.p.e.a. skargę na zajęcia wierzytelności w ramach świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ egzekucyjny wyjaśnił, że celem skargi na czynność egzekucyjną jest wyeliminowanie uchybień oraz nieprawidłowości podczas realizacji czynności egzekucyjnej. W przypadku powoływanej czynności zajęcia do uchybień i nieprawidłowości nie doszło, a postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie zobowiązującymi przepisami. NUS wskazał również, że zobowiązanie, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne nie uległo przedawnieniu z uwagi na wystąpienie przesłanek zawieszających bieg terminu przedawnienia. Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie Organu egzekucyjnego zarzucając ponownie realizowanie postępowania egzekucyjnego względem przedawnionego zobowiązania podatkowego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej czynności postępowania egzekucyjnego i o zwrot zajętych środków na rachunek bankowy Strony skarżącej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z 23 maja 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. Po przywołaniu w szczególności art. 54 u.p.e.a. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem rozważań w oparciu o skargę na czynności egzekucyjne mogą być czynności o charakterze wykonawczym w ramach postępowania egzekucyjnego. Skargą na czynności egzekucyjne nie można zaś objąć prawidłowość samego postępowania egzekucyjnego, w tym badanie kwestii przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Odnosząc się zaś do wskazywanej w skardze czynności zajęcia wierzytelności w ramach świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, NUS uznał, że wobec określonego w u.p.e.a. katalogu środków egzekucyjnych, treści zawiadomienia o zajęciu, zastosowanej procedury doręczenia brak jest naruszenia przepisów regulujących tą czynność. Zobowiązany nie zgodził się z rozstrzygnięciem DIAS i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucił naruszenie: – art. 34 § 1 u.p.e.a. przez niepowołanie tego przepisu w podstawie prawnej skarżonego rozstrzygnięcia mimo, że merytoryczne stanowisko organu oparto o dyspozycje tego przepisu, a tożsamy zarzut z zarzutem podniesionym w niniejszym postępowaniu nie był przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu, – art. 34 § 4 u.p.e.a. przez jego zastosowanie w sytuacji gdy wierzyciel i organ egzekucyjny jest tym samym podmiotem, – art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z egzekwowaniem przedawnionego zobowiązania podatkowego, – art. 259 § 1a przez prowadzenie egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy nieznajdujący oparcia w funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji na skutek jej wygaśnięcie z mocy prawa. W uzasadnieniu skargi Strona skarżąca przedstawiła argumentację, w oparciu o która wywodzi przedawnienie egzekwowanego obowiązku – zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Nawiązując do art. 259 § 1a Ordynacji podatkowej Zobowiązany zarzucił, iż w swoim rozstrzygnięciu Organ I instancji pominął, że wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty nie wywołuje dalszych skutków prawnych związanych z jej zaistnieniem w obrocie prawnym i nie może stanowić podstawy wystawienia tytułów wykonawczych. Z kolei zawieszony bieg terminu przedawnienia wynikający z wniesienia przez Skarżącego skargi na decyzję ustalającą wymiar obowiązku zdaniem Strony po wznowieniu biegu uległ przedawnieniu, w szczególności wobec doręczenia Skarżącemu decyzji odraczających termin płatności zobowiązania podatkowego już po upływie okresu przedawnienia tego zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Skarga jest bezzasadna. W rozpatrywanej sprawie Zobowiązany kwestionuje dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną – zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczeń społecznych oraz renty socjalnej dokonane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, podnosząc przedawnienie egzekwowanego zobowiązania podatkowego. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd wskazuje, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym. Poszczególne definicje, zasady prowadzenia tego postępowania oraz stosowane w ramach tego postępowania środki egzekucyjne i zaskarżenia zostały uregulowane w u.p.e.a. Ustawa ta reguluje w szczególności zasady, w ramach którego ze środków zaskarżenia możliwe jest skuteczne podnoszenie określonych zarzutów. Środki zaskarżenia odnoszą się albo do całego postępowania egzekucyjnego, albo do poszczególnych czynności podejmowanych w ramach tego postępowania. Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawy takich zarzutów, postępowanie w ich przedmiocie oraz skutki ich wniesienia regulują przepisy art. 27 § 1 pkt 9, art. 33-35 u.p.e.a. Z kolei do postępowania w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne odnosi się art. 54 u.p.e.a. W złożonej na czynność egzekucyjną skardze z 24 stycznia 2018 r. Strona skarżąca powołała się na przedawnienie zobowiązania podatkowego, która to okoliczność została przewidziana przez ustawodawcę jako podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tym samym wobec odrębności obu procedur: skargi i zarzutów nieuzasadnionym było w zainicjowanym przez Stronę postępowaniu, o którym mowa w art. 54 u.p.e.a. podnoszenie zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Dodatkowo zauważyć należy, że nie jest też dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a., po upływie terminu do wniesienia takich zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 6.12.2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11, LEX nr 1413364). Z akt sprawy wynika natomiast, że zawiadomienie z 18 grudnia 2017 r. nr [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczeń społecznych oraz renty socjalnej zostało doręczone Stronie skarżącej 10 stycznia 2018 r., skargę na zajęcie z powołaną przesłanka zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zobowiązany wniósł 24 stycznia 2018 r. (data nadania w placówce pocztowej). Tym samym zarzut ten wniesiono z przekroczeniem 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze oraz brak wad w postępowaniu Organu egzekucyjnego przy stosowaniu zajęcia wierzytelności w ramach świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonanego w oparciu o pismo z 18.12.2017 r. nr [...] zasadnym było oddalenie skargi na tą czynność postanowieniem NUS z [...] lutego 2018 r. nr [...]. Z powyższych też względów jako nieuzasadnione Sąd uznaje wskazane w skardze zarzuty odnoszące się do przepisów wyłącznie związanych z postępowaniem w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie do uruchomionego przecież przez Stronę skarżącą postepowania ze skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. W konsekwencji skarżone postanowienie DIAS pozostawiające w obrocie prawnym rozstrzygnięcie Organu egzekucyjnego nie jest obarczone wadami o których mowa w art. 145 p.p.s.a., koniecznymi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.