I SA/Wr 759/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-06

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Radom, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć od dochodu wszystkie wydatki poniesione na budowę budynku o funkcji handlowo-usługowo-mieszkalnej, jeśli część mieszkalna stanowi jedynie 29,70% jego powierzchni, a pozostała część jest przeznaczona na cele handlowo-usługowe, w kontekście przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących ulgi budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie może odliczyć wszystkich poniesionych wydatków na budowę budynku o funkcji handlowo-usługowo-mieszkalnej, ponieważ ulga budowlana przewidziana w art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy wyłącznie wydatków na budowę części mieszkalnej. W przypadku budynków wielofunkcyjnych, odliczeniu podlegają jedynie wydatki proporcjonalnie przypadające na część mieszkalną, co zostało prawidłowo zastosowane przez organy podatkowe.
Stan faktyczny
Skarżący A.A. i A.A. zakwestionowali decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła im należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r., zaległość podatkową oraz odsetki. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia wszystkich wydatków poniesionych na budowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego, uznając, że tylko 29,70% powierzchni budynku stanowi część mieszkalną, a pozostała część jest przeznaczona na usługi. Skarżący domagali się odliczenia całości wydatków, argumentując, że nie przekroczyli limitu odliczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska - sprawozdawca Protokolant: Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A.A. i A. A. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę oddala skargę. Przedmiotem skargi A. i A. A. jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] nr [...] określającą należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r., zaległość podatkową i odsetki od zaległości. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że dokonane przez A. i A. A. rozliczenie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. (PIT-33) jest nieprawidłowe. Zakwestionowano uprawnienie od odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na budowę budynku handlowo- usługowo- mieszkalnego w D. w kwotach obejmujących wszystkie wykazane wydatki. W wyniku postępowania stwierdzono, że w budynku tym część mieszkalna zajmuje 29,70 % ogólnej powierzchni (ostatnia kondygnacja), pozostała cześć budynku będzie przeznaczona na usługi, zatem nie może być uwzględniana w ramach odliczenia na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) - dalej w skrócie updf. Ponadto stwierdzono, że w okresie od października do grudnia 1998 r. kwota poniesionych wydatków na budowę domu wyniosła [...] (netto tj. bez VAT, który wyniósł - [...]) i tę kwotę podatnicy wykazali do odliczenia w zeznaniu. W wyniku sprawdzenia deklaracji VAT-7 podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 1998 r stwierdzono, że podatek naliczony w kwocie [...] (od ww. wydatków) podatnik odliczył od należnego podatku od towarów i usług związanego z prowadzoną działalnością gospodarcza w zakresie sprzedaży paliw. Ostatecznie organ I instancji przyjął za podlegające odliczeniu od dochodu wydatki na materiały budowlane i usługi w kwocie [...] (na kwotę tę składają się 29,70 % wszystkich wydatków netto tj [...] oraz także proporcjonalnie wyliczony podatek VAT - [...]). Od decyzji tej podatnicy odwołał się do Izby Skarbowej i wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 8, ust. 2. ust. 3, ust. 7, ust. 8 updf. W ocenie podatników wszystkie wydatki poniesione na budowę budynku mieszkalnego, w którym znajduje się co najmniej 5 lokali mieszkalnych na wynajem podlegają odliczeniu w ramach obowiązującego limitu. Limit ten ustala się przez pomnożenie liczby mieszkań przeznaczonych na wynajem oraz w 1998 r. kwoty [...]. W ramach tego limitu należy uwzględnić dotychczas poniesione i wykazane w rozliczeniu wydatki. Ustalonego w 1998 r. limitu odliczeń podatnicy nie przekroczyli, a zatem w ich ocenie brak podstaw do jakiegokolwiek ograniczenia odliczeń. Ograniczeń takich nie przewidują bowiem obowiązujące przepisy. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, uznała że skoro podatnicy budują budynek z częścią użytkową organ I instancji słusznie w rozliczeniu uwzględnił tylko procentowy udział wydatków, odpowiadający udziałowi części mieszkalnej w całym budynku. Organ odwoławczy powołał się na przepis art. 26 ust. 1 pkt 8 updf który stanowi, że odliczeniu podlegają wydatki poniesione na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy zarzucili podobnie jak w odwołaniu naruszenie art. 26 ust.1 pkt 8, ust. 2, ust. 3, ust. 7, ust.8 updf przez niewłaściwą jego wykładnię w zaskarżonej decyzji. Uznali, że brak podstaw do ograniczenia odliczenia i przytoczyli argumentacje przedstawiona w odwołaniu. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi i wywiodła jak w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, które miało lub mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przepis art. 26 ust.1 pkt 8 - updf uprawnia podatników podatku dochodowego od osób fizycznych do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku. Wysokość wydatków poniesionych na budowę ustala się zgodnie z ust.7 art. 27 updf na podstawie faktur VAT (rachunków uproszczonych) wystawionych przez podatników podatku od towarów i usług nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku albo dowodów odprawy celnej. Limit odliczeń z tytułu faktycznie poniesionych wydatków na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w okresie obowiązywania ustawy określono w art. 26 ust. 2 updf i stanowi iloczyn kwoty "dużej ulgi budowlanej" oraz liczby mieszkań przeznaczonych na wynajem osobom nie zaliczonym do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Powołane przepisy jednoznacznie zatem stanowią, iż prawo do odliczenia związane jest wyłącznie z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący jak wynika z przedstawionych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę - decyzja Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...] nr [...] - budują kamienicę o funkcji handlowo-usługowo-mieszkalnej. W toku postępowaniu ustalono, że cześć mieszkalna obejmuje jedynie 29,70% ogólnej powierzchni budynku i znajdować się będzie na drugiej kondygnacji budynku. W pozostałej części (parter i pierwsza kondygnacja) budynek ten ma charakter handlowo-usługowy, a zatem podatnicy ponosząc wydatki na budowę takiego budynku nie spełniają warunków do dokonania odliczeń przewidzianych w art. 26 ust.1 pkt 8 - updf chyba, że wykażą iż przedstawione do odliczenia wydatki dotyczą części mieszkalnej budynku. Z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie wynika, że stan zaawansowania prac w 1998 r. dotyczył parteru. Uwzględnienie zatem przez organy podatkowe w ramach odliczeń 29,70 % poniesionych w 1998 r. wydatków na budowę budynku (tj w proporcji odpowiadającej części mieszkalnej budynku) w ocenie Sądu nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ulgę przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 8 -updf wprowadzono jako zachętę do budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z mieszkaniami przeznaczonymi na wynajem. Powstawanie takich budynków miało ułatwić zmianę miejsca zamieszkania w perspektywie wpłynąć na mobilność siły roboczej. Cel ten wykluczał zatem uwzględnianie w ramach odliczeń wydatków innych niż związane z budową budynku mieszkalnego. Taki sposób rozliczania (proporcjonalnie), jaki organy podatkowe zastosowały w rozpatrywanej sprawie, był stosowany również w ramach odliczeń z tytułu wydatków ponoszonych w ramach dużej ulgi budowlanej jeśli wydatki dotyczyły budynku mieszkalnego z częścią użytkową ( np. wyrok NSA z dnia 21.08 1996 r. III SA 646/96 ONSA 1997/3/127). Zarzuty skarżących, iż maja prawo do odliczenia całości poniesionych wydatków, gdyż nie przekroczyły one przysługującego im w 1998 r. limitu odliczeń, a żaden przepis nie uprawnia organów podatkowych do ustalania limitu w inny sposób niż wskazany w ustawie w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny uprawnień do skorzystania z ulgi organy podatkowe muszą ustalić czy podatnik spełnia warunki przewidziane prawem do korzystania z tej ulgi - w przedmiotowej sprawie czy poniósł wydatki na budowę budynku mieszkalnego. Jeśli stwierdzi, że wydatki takie poniósł ustala czy zostały one prawidłowo udokumentowane, a następnie czy kwota poniesionych wydatków mieści się w przewidzianym przepisami limicie ulgi. Skarżący natomiast sposób ustalenia limitu odliczeń utożsamią z uprawnieniami od dokonywania odliczeń czego nie można uznać za zasadne. Organy podatkowe nie ustaliły w sposób odmienny od przewidzianego w ustawie limitu odliczeń ale uznały, że z ponoszonych przez skarżących wydatków na budowę budynku jedynie 29,70% to wydatki ponoszone na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a zatem dające uprawnienie do odliczenia. Pozostaje wydatki jako poniesione na budowę części handlowo-usługowej budynku a nie części mieszkalnej nie spełniają warunku przewidzianego w art. 26 ust.1 pkt 8 updf . Kierując się przedstawionymi wyżej względami Sąd, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło