I SA/Wr 775/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-08-03

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Zbigniew Łoboda, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może dwukrotnie wszcząć postępowanie w tej samej sprawie, dotyczące tej samej klasyfikacji celnej towaru, co skutkuje naliczeniem odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, mimo że organ dysponował nadpłatą z tytułu należności celnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ celny prawidłowo wszczął odrębne postępowanie podatkowe w celu określenia prawidłowej wysokości podatku akcyzowego i VAT po zmianie klasyfikacji taryfowej towaru. Zmiana klasyfikacji była konsekwencją ostatecznej decyzji celnej, z którą strona się nie zgodziła, ale na którą nie wniosła skargi. Sąd podkreślił, że zasada zaufania do organów podatkowych nie zobowiązuje organu do wydawania wadliwych decyzji w kolejnych sprawach, a kwestia zwrotu nadpłaty należności celnych i naliczania odsetek za zwłokę powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. importowała samochód marki Hummer, klasyfikując go jako ciężarowy. Po postępowaniu celnym, organ celny zmienił klasyfikację na osobowy, co skutkowało zwrotem należności celnych i wszczęciem postępowania podatkowego w celu określenia prawidłowej wysokości podatku akcyzowego i VAT. Spółka zarzuciła organom dwukrotne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie oraz naruszenie zasady zaufania, a także nieprawidłowe naliczenie odsetek za zwłokę, mimo że organ dysponował nadpłatą z tytułu należności celnych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 04 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] nr [...]określającą "A" spółce z o.o. z siedzibą L. podatek akcyzowy z tytułu importu towaru w kwocie 16.550 zł oraz określającą podatek od towarów i usług w kwocie 30.412 zł, tj. o kwotę 754 zł wyższy niż w zgłoszeniu celnym. Z akt sprawy wynika, że na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 3.12.2008 r. spółka zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód marki Hummer, importowany ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Do zgłoszenia dołączono, m in. fakturę sprzedaży tego samochodu oraz zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych. Samochód został zgłoszony jako pojazd przeznaczonych do transportu towarowego na bazie terenowego wg kodu CN 8704213900, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 22%. Po przeprowadzeniu postępowania celnego, wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia 29.09.2011 r. w sprawie ww. samochodu objętego zgłoszeniem celnym z dnia 3.12.2008 r., Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z listopada 2011 r. (doręczona stronie w dniu 15.11.2011 r.) dokonał zmiany klasyfikacji taryfowej importowanego pojazdu marki Hummer z samochodu ciężarowego (kod CN 8704) na samochód osobowy (kod CN 8703) i zarządził zwrot należności celnych przewozowych w kwocie 13.123 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z 27 stycznia 2012 r. Strona nie wniosła na tę decyzję skargi. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe (postanowienie z dnia 25.11.2011 r.), mające na celu, w związku ze zmianą klasyfikacji taryfowej pojazdu, określenie prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu ww. samochodu. Zmiana klasyfikacji taryfowej pojazdu spowodowała bowiem zmianę wysokości należności celnych, obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego oraz zmianę wysokości podatku od towarów i usług. Obowiązująca, na dzień dokonania zgłoszenia celnego, stawka podatku akcyzowego dla samochodów osobowych o kodzie CN 8703 wynosiła 13,6%, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. 87, poz. 825 ze zm.), a podstawą opodatkowania była wartość celna towaru powiększona o należne cło (art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej u.p.a. Import towarów podlega także podatkowi od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 19 ust. 7 ustawy z 11 03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej: ustawa o VAT, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Podstawą opodatkowania (art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT) jest wartość celna powiększona o należne cło, a jeśli przedmiotem importu są towary objęte akcyzą także podatek akcyzowy. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 2 ustawy o VAT, jeśli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Uwzględniając powyższe, Naczelnik Urzędu Celnego w L. jako podstawę opodatkowania akcyzą przyjął kwotę 121.688 zł i określi należy podatek wg stawki 13,6 % w kwocie 16,550 zł, zaś podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług przyjął w kwocie 138,238 zł i określił należny podatek wg stawki 22% w kwocie 30.412 zł. W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 121 § 1 i art. 166 §1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: O.p., przez dwukrotne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie. W uzasadnieniu strona wskazała, że w takim samym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Celnego w L.wydał w stosunku do strony inną decyzję z dnia 8.12.2008 r. w której stwierdził, że samochód Hummer należy kwalifikować jako samochód ciężarowy. Podstawą wydania takiej decyzji była opinia techniczna rzeczoznawcy, której kosztami obciążono stronę. Dokonując zgłoszenia celnego dotyczącego takiego samego samochodu, spółka zaklasyfikowała ten samochód jako samochód ciężarowy i była przekonana o prawidłowości takiego zgłoszenia. Odmienne stanowisko organu było dla strony zaskoczeniem. Za nieprawidłowe, w tym stanie sprawy, strona uważa obciążanie jej należnościami podatkowymi, w szczególności odsetkami liczonymi od dnia 16.12.2008 r., w sytuacji zwrotu bez odsetek, uiszczonych w dniu zgłoszenia celnego, należności celnych przewozowych od tego pojazdu. Takie działanie organu, zdaniem strony, narusza zasadę zaufania. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organ I instancji i podkreślił, że decyzja w zakresie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług jest konsekwencją decyzji ustalającej prawidłowy kod taryfy celnej zgłoszonego towaru, tj. samochodu marki Hummer. Zarzut naruszenia art. 121 § 1 i art. 166 § 1 O.p. organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął bowiem postępowanie celne mające na celu sprawdzenie poprawności zadeklarowanego do importowanego towaru kodu Taryfy celnej oraz należności celnych, a po wydaniu decyzji określających należności celne i prawidłową klasyfikację towaru wszczął kolejne postępowanie, tj. postepowanie podatkowe. Odnośnie odsetek za zwlokę organ podatkowy powołał się na art. 53 O.p. oraz rozrządzenie Ministra Finansów z dnia 22.08.2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę, opłaty prolongacyjnej (..) (Dz. U. nr 165, poz.1373 ze zm.) i wyjaśnił, że w każdym przypadku wystąpienia zaległości podatkowej istnieje obowiązek naliczania odsetek. Powołane przepisy nie pozwalają na ustalania z czyjej winy powstały zaległości. Odsetki za zwłokę to obowiązek obiektywny, niezależny od wiedzy podatnika, który powstaje z mocy prawa i wynika wyłącznie z faktu powstania zaległości. Powołanie się przez podatnika na inną decyzję organ odwoławczy uznał za nieskuteczne, gdyż każda sprawa administracyjna rozpoznawana jest indywidualnie, tym samym powołana przez stronę decyzja nie może być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Organ I instancji nie naruszył także art. 72, art. 73, art. 76 i art. 76a O.p., które regulują zagadnienie nadpłaty, gdyż przepisy te w niniejszej sprawie nie były stosowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "A" spółka z o.o. w L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła: - naruszenie art. 121 § 1 O.p. przez zastosowanie całkowicie różnych klasyfikacji celnych przy tym samym stanie faktycznym do samochodu marki Hummer sprowadzonego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki w 2008 r. oraz przeprowadzenie kontroli prawidłowości klasyfikacji celnej dopiero po trzech latach od sprowadzenia samochodu przez stronę, co doprowadziło do znacznego wzrostu odsetek za zwłokę, - naruszenie art. 72 - art. 76 O.p. przez niezaliczenie z urzędu nadpłaconych należności celnych na poczet zobowiązania określonego zakażoną decyzją i przekazanie nadpłaconej kwoty na rachunek spółki 9 lutego 2012 r. Strona skarżąca podkreśla, że działając w ten sposób Urząd Celny przez trzy lata dysponował nienależną mu wpłatą 13.123 zł i mimo to żąda za ten okres uiszczenia należności podatkowej wraz z odsetkami za zwlokę. Strona zauważa także, że stanowisko Komitetu Kodeksu Celnego w sprawie klasyfikacji samochodu Hummer, na które powołuje się organ podatkowy, zostało podjęte w 2004 r. Było zatem znane organowi celnemu w 2008 r. kiedy strona dokonywała zgłoszenia celnego, ale wówczas organ wydał decyzję o zakwalifikowaniu tego pojazdu jako ciężarowego. Dopiero po trzech latach, w stosunku do trzeciego sprowadzonego samochodu, urząd celny wydał decyzje o przekwalifikowaniu tego samochodu na osobowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. nr 270 - dalej: P.p.s.a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które uzasadniałoby usuniecie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję w przedmiocie określenia skarżącej spółce zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...]z dnia 3 grudnia 2008 r. oraz określenie prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług. W ramach tego postępowania Sąd może badać prawidłowość przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz czy w tym postępowaniu nie naruszono prawa materialnego. Sąd nie może zatem odnosić się do innych postępowań podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe wobec Spółki nawet jeśli rozstrzygnięcia w tych sprawach zapadały w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Warunkiem rozpoznania tych spraw przez Sąd było wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzje zapadłe w tych sprawach. Wskazać też wypada, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zostało spowodowane decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...], która w wyniku rozpoznania odwołania Spółki została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z 21 stycznia 2011 r. Decyzja ta jest ostateczna. Skutkiem tej decyzji jest zmiana klasyfikacji taryfowe importowanego przez Spółką samochodu Hummer z samochodu ciężarowego (kod CN 8704) na samochód osobowy (kod CN 8703) oraz zwrot należności celnych przewozowych zadeklarowanych i zapłaconych przez Spółkę. Ponieważ organy celne i podatkowe związane są wydanymi przez siebie decyzjami, a decyzje zmieniające klasyfikację taryfową importowanego towaru wywoływały także skutki podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym, prawidłowo organ podatkowy wszczął postępowanie w tym zakresie i wydał decyzje określające prawidłową wysokość tych podatków. Strona skarżąca nie podważa prawidłowości ustalonej w postępowaniu celnym i przyjętej w sprawach podatkowych taryfy celnej dla importowanego towaru, nie wniosła też skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która ustalała, że importowany samochód Hummer jest zgodnie z Taryfa Celną samochodem osobowym. Twierdzi jednak, że organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania (art. 121 § 1 O.p.) przez zastosowanie całkowicie różnych klasyfikacji celnych w odniesieniu do takich samych samochodów importowanych przez Spółkę w 2008 r. Odniesienie się do tego zarzutu trzeba poprzedzić stwierdzeniem, że w sprawie będącej przedmiotem skargi organy podatkowe zastosowały prawidłową klasyfikację taryfową importowanego samochodu, a także stwierdzeniem, że organ podatkowy w przypadku wydania wadliwej decyzji w jednej sprawie nie jest zobowiązany do wydawania takich samych wadliwych decyzji w innych sprawach nawet, jeśli dotyczą tego samego podatnika. Zasada zaufania do organów podatkowych nie może być zatem postrzegana jako obowiązek organu podatkowego do podejmowania kolejnych rozstrzygnięć wadliwych, naruszających obowiązujące przepisy, z tego tylko powodu, że takie rozstrzygnięcie zapadło wcześniej i dotyczyło tego samego podmiotu. Takie rozumienie zasady zaufania prowadziłoby do naruszenia zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.). Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ podatkowy zasady zaufania przez wydanie zaskarżonej decyzji, tj. decyzji zawierającej odmienne rozstrzygnięcie niż wcześniej podejmowane w analogicznych sprawach. Stronie skarżącej przysługują środki prawne umożliwiające wzruszenie w trybach szczególnych wcześniej wydanych przez organ decyzji, które sam organ uzna za wadliwe, na co wskazuje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji . Strona skarżąca kwestionuje też prawidłowość naliczenia w niniejszej sprawie odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych podnosząc, że organ dysponował kwotą należności celnych zapłaconych przez Spółkę nienależnie i zamiast zaliczyć tę kwotę na poczet zaległości podatkowych, zwrócił ją bez oprocentowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie może oceniać prawidłowości zwrotu bez oprocentowania kwoty nienależnie zapłaconej tytułem należności celnych. Kwestie te winna podnosić strona w postępowaniu dotyczącym należności celnej zapłaconej z tytułu importu samochodu marki Hummer, ewentualnie wystąpić o oprocentowanie dokonanego zwrotu. Decyzję w tej sprawie winien podjąć organ celny. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu odwoławczego w przedmiocie zwrotu należności celnej zapadła 27 stycznia 2012 r. (doręczona stronie 1 lutego 2012 r.) i jest decyzja ostateczną, zaś zwroty tej należności, jak podaje strona w skardze, dokonano na rachunek bankowy Spółki 9 lutego 2012 r. Ponieważ ostateczna decyzja w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, z której wynikała zaległość podatkowa, zapadła 4 kwietnia 2012 r., nie było podstaw do stosowania przez organ podatkowy przepisów o zaliczeniu nadpłat na poczt zaległości podatkowych. W dniu zwrotu nadpłaty (9.02.2012 r.) nie istniały bowiem zaległości podatkowe na poczet których możliwe było zaliczenie nadpłaty. Nie można zatem skutecznie postawić organom podatkowym zarzutu o niestosowaniu w niniejszej sprawie przepisów dotyczących zaliczenia nadpłat na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych. W dniu zidentyfikowania przez organ zaległości podatkowych nie istniały nadpłaty które można było zaliczyć na poczt tych zaległości, gdyż wcześniej zostały zwrócone Spółce. Prawidłowo także organ podatkowy naliczył Spółce odsetki za zwłokę na podstawie art. 53 § 1 i § 4 O.p. od dnia 16 grudnia 2008 r. (tj. od dnia następnego po upływie płatności podatku) do dnia ich zapłaty. Słusznie podnosi organ podatkowy, że przepis art. 53 § 1 O.p. nakazuje naliczanie odsetek od każdej zaległości podatkowej. Przypadki, w których możliwe jest nienaliczanie odsetek za zwłokę wymienia enumeratywnie art. 54 § 1 O.p. Nie wymieniono tam okoliczności na które powołuje się strona skarżąca, tj. posiadania przez organ podatkowy środków finansowych Spółki z tytułu innych należności (należności celne), które okazały się nienależne i zwrot ich bez oprocentowania. Niewątpliwie ma racje strona skarżąca, która powołując się na okoliczności sprawy twierdzi, że to w wyniku nieprawidłowego działania organu została wprowadzona w błąd co do klasyfikacji importowanego towaru, a następnie obciążona odsetkami za zwlokę od zaległości podatkowych, mimo że organ dysponował prawie przez cały okres zaległości nadpłatą z tytułu należności celnych, którą zwrócił bez oprocentowania. Na gruncie obowiązujących przepisów, w ustalonym stanie faktycznym, Spółka może wystąpić o umorzenie wynikających z zaskarżonej decyzji odsetek za zwlokę i jest to jedyny sposób umożliwiający ewentualne zwolnienia Spółki z obowiązku ich zapłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło