I SA/Wr 776/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-12
Skład orzekający: Halina Betta, Ludmiła Jajkiewicz, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie korekty zeznania podatkowego po wydaniu ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego jest dopuszczalne i wywołuje skutki prawne, w szczególności w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Złożenie korekty zeznania podatkowego po wydaniu ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało zakończone. W takiej sytuacji nie powstaje nowe zobowiązanie podatkowe, które mogłoby ulec przedawnieniu, a wskazówki organów wyższego szczebla dotyczące korekty powinny być interpretowane w kontekście roku, w którym nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego, a nie wstecznie.Stan faktyczny
Spółka A złożyła korektę zeznania podatkowego za 1995 r. po wydaniu ostatecznych decyzji określających jej zobowiązanie podatkowe. Organy podatkowe uznały, że korekta nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ postępowanie zostało zakończone, a zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Spółka kwestionowała te stanowiska, powołując się na późniejsze orzeczenia sądowe dotyczące podstawy naliczenia podatku oraz na zalecenia Ministra Finansów i NSA dotyczące możliwości korekty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA - Ludmiła. Jajkiewicz Asesor WSA - Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Biernat Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Kancelarii A sp. z.o.o. we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995r. oddala skargę.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w 1997 r. w Kancelarii A sp. z.o.o. przez inspektora kontroli skarbowej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stwierdzono zaniżenie przychodów na kwotę [...] oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów na kwotę [...] i określono tej spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 1995r. w kwocie [...] oraz zaległość podatkową w kwocie [...]. Na kwotę dodatkowo naliczonego zobowiązania składał się przede wszystkim przypisany podatnikowi przychód z faktury nr [...] z dnia [...] wystawionej na rzecz C S.A. na kwotę netto [...] i VAT [...], której Spółka nie wykazała w ewidencji księgowej i nie zaliczyła w całości do przychodów. W toku kontroli stwierdzono, iż C S.A. zwróciło Spółce fakturę do korekty pismem przewodnim z dnia [...] z uwagi na nieuznanie kwoty zawartej na fakturze i jednocześnie dokonało zapłaty kwoty przez siebie akceptowanej w wysokości [...]. Spółka z.o.o. A zaliczyła do przychodów kwotę [...] z otrzymanej sumy od PZU S.A. W związku z powyższym inspektor kontroli skarbowej zwiększył kwotę przychodów o kwotę [...] stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą netto faktury a kwotą zaliczoną do przychodów.
Pismem z dnia [...] Spółka z.o.o." A złożyła odwołanie od decyzji inspektora kontroli skarbowej wskazując, iż kwota wynikająca z faktury nr [...] z dnia [...] stanowi należność sporną i podlega ocenie sądowej w toczącym się postępowaniu i dlatego nie stanowi przychodu osiągniętego przez podatnika.
Izba Skarbowa we W. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Po rozpoznaniu skargi na decyzję Izby Skarbowej we W. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z dnia [...]. /sygn. akt. I [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części, w kwocie [...] w pozostałej części dotyczącej podatku w kwocie [...] oddalił skargę podzielając pogląd organów podatkowych w kwestii zaniżenia przychodów.
Pismem z dnia [...] Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich poinformowało Izbę Skarbową we W. o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA z dnia [...].
Pismem z dnia [...] Spółka z.o.o. A wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej we W. z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa wobec faktu, iż wyrokiem Sądu Wojewódzkiego Wydział XVI Gospodarczy w Warszawie z dnia 10 listopada 1998 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 1999 r. /sygn. akt. Aca 357/99/ uchylono nakaz zapłaty Sądu Rejonowego z dnia 18 sierpnia 1995 r. i oddalono powództwo Spółki A jako nienależne w zakresie wierzytelności wobec C S.A. wynikające z faktury nr [...] z dnia [...].
Izba Skarbowa postanowieniem nr [...] z dnia [...] wznowiła postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] odmówiła uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...]. ze względu na brak przesłanek do jej uchylenia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa.
W piśmie z dnia [...]/data wpływu października 1999 r./ strona wskazała nową okoliczność wznowienia postępowania wskazując art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa tj. fakt, że organ wymiarowy nie przesłuchał w charakterze świadka notariusza sporządzającego umowę spółki B
Izba Skarbowa we W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] wznowiła postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] odmówiła uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] ze względu na brak przesłanek do jej uchylenia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Minister Finansów decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie.
Izba Skarbowa we W. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówiła uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] ze względu na brak przesłanek do jej uchylenia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa.
Minister Finansów decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazując, iż należy stwierdzić, iż organy podatkowe prawidłowo postąpiły zaliczając kwotę [...] do przychodów Spółki (tak również stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny). Dodatkowo wskazano, że jakkolwiek dostarczone przez Spółkę odpisy wyroków wskazują na to, że roszczenia podatnika w stosunku do C S.A. były nienależne (w takiej sytuacji podatnik może dokonać korekty zeznania podatkowego), jednak nie można uznać za uzasadnione twierdzenia, że organy podatkowe na podstawie nakazu zapłaty (następnie uchylonego) wydały swoje rozstrzygnięcie.
Pismem z dnia [...] strona złożyła korektę zeznania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995r.
Urząd Skarbowy W. S. - M. pismem z dnia [...] poinformował Spółkę, iż złożona korekta zeznania nie może wywołać skutku prawnego z uwagi na ostateczność decyzji inspektora kontroli skarbowej nr [...] z dnia [...], jednocześnie wskazując szereg braków formalnych w niej występujących.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2002 r. /sygn. akt. III SA 2527/00/ na decyzję Ministra Finansów nr PB3/1509/GM-8210-3/2000 z dnia 21 lipca 2000 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych za 1995r. oddalił skargę. NSA podzielił stanowisko organów podatkowych w przedmiocie braku przesłanek do wznowienia postępowania, jak i pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. w kwestii uznania kwoty wynikającej z faktury nr [...] za przychód. Jednocześnie sugerując stronie skarżącej skorzystanie z rady zawartej w zaskarżonej decyzji Ministra Finansów dotyczącej złożenia korekty deklaracji podatkowej, jako że zastosowanie się do tej rady nie mogło stronie szkodzić.
W dniu [...] wpłynął do Urzędu Skarbowego W. S. - M. wniosek Kancelarii Prawnej A " sp. z.o.o. o umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. na podstawie deklaracji złożonej przez podatnika w dniu [...] w wyniku zastosowania się do zaleceń Ministra Finansów, o umorzenie na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zaległości podatkowej, ze względu na istnienie zarówno ważnego interesu podatnika, jak i publicznego przejawiającego się w fakcie, iż zaległość taka nie powstała, stosownie do decyzji Ministra Finansów, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz o uchylenie wpisanej hipoteki przymusowej jako bezpodstawnej. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż wniosek jest związany z przedmiotem, zasadnością oraz wynikiem postępowania podatkowego, w którym określono wnioskodawcy zaległość podatkową, o której umorzenie wraz z odsetkami wnosi. Jednocześnie strona podkreśliła nieprawidłowość postępowania organu podatkowego, którego obowiązkiem było dokonanie czynności w trybie art. 274 ustawy Ordynacja podatkowa z chwilą złożenia przez podatnika deklaracji korygującej w dniu [...], a nie informowanie podatnika, iż przedłożona przez niego deklaracja nie wywołuje skutków prawnych. Zdaniem strony ostateczne zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995r. powstało w kwocie wynikającej z treści przedłożonej korekty i uległo ono przedawnieniu /na dzień złożenia wniosku/ stosownie do art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Strona podniosła dodatkowo, iż obowiązek złożenia takiej korekty wynikał wprost z decyzji Ministra Finansów, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...]. Urząd Skarbowy W. S. M. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z dnia [...] w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych Spółki A z uwagi na brak przedłożenia pełnomocnictwa przez stronę.
Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...]. Urząd Skarbowy W. S. M. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Spółki jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zobowiązanie podatkowe Spółki za 1995 r. nie uległo przedawnieniu, ze względu na podjęcie w dniu [...] czynności egzekucyjnych, które na podstawie art. 70 § 3 ustawa Ordynacja podatkowa, przerywają bieg przedawnienia. Wskazano ponadto, iż przed organem podatkowym nie toczy się postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. Zobowiązanie powyższe zostało określone prawomocną decyzją Izby Skarbowej we W. utrzymująca w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej we W., która wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy we W. została uchylona tylko w części dotyczącej określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r. w kwocie [...]. Fakt przedłożenia przez podatnika korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 1995 nie skutkuje wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania z ww. tytułu (brak podpisu osoby uprawnionej). Z uwagi zatem, iż wniosek dotyczy sprawy zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej uznano postępowanie za bezprzedmiotowe. Jednocześnie wyjaśniono stronie, iż podstawą korekty sugerowanej przez Ministra Finansów i Naczelny Sąd Administracyjny jest wystawienie faktury korygującej, przy czym korekta przychodów dotyczy roku, w którym nastąpiło wystawienie korekty do wcześniejszej faktury. Natomiast jak wynika z pisma Spółki z dnia [...] faktura korygująca do faktury nr [...] nie została wystawiona, a zatem nie ma podstaw do dokonania korekty przychodów uzyskanych przez podatnika z tytułu należności wynikającej z faktury wystawionej na rzecz C S.A.
Odwołując się od powyższej decyzji pismem z dnia [...] strona zakwestionowała konieczność wystawienia faktury korygującej twierdząc, iż to nie faktura korygująca, lecz treść wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygnęła odmiennie o okoliczności istotnej dla rozmiarów zobowiązania skarżącej spółki za 1995 r. Dodatkowo potwierdził stanowisko wyrażone we wniosku z dnia [...], co do zasadności złożenia korekty deklaracji za 1995 r. wskazując na działanie organów podatkowych wbrew zasadom wyrażonym min. w art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania Izba Skarbowa we W. decyzją nr [...] z dnia [...]. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko organu I instancji, iż w sprawie zobowiązania Spółki A w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995r. nie toczy się postępowanie podatkowe i zakończyło się ono z dniem wydania decyzji ostatecznej. Dodatkowo zarówno decyzja Ministra Finansów, jak i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawierają żadnych, wiążących imperatywów dotyczących rozmiarów zobowiązania za 1995r., lecz wskazują jedynie możliwość dokonania korekty zeznania. Podkreślono, iż skoro orzeczenie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 maja 1999r. nie mogło być podstawą do wznowienia postępowania podatkowego to tym bardziej nie ma podstaw prawnych do samokorekty podatnika poprzez złożenie korekty zeznania, które zostało zakwestionowane jako nierzetelne, co znalazło swój wyraz w decyzji wydanej przez Izbę Skarbową. Ponadto zdaniem organu odwoławczego nie dokonanie korekty faktury nr [...] z dnia [...]. w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego, jak i nie ujęcie jej w księgach Spółki ma znaczenie dla korekty zeznania stosownie do zapisów art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał, iż taką korektę należało uczynić po skorygowaniu faktury do kwoty faktycznie otrzymanej i zarachowaniu w księgach w 1999 r, a nie w 1995 r. Oznacza to, ze złożona przez Spółkę deklaracja korygująca za 1995r. nie mogła wywołać skutku prawnego.
Potwierdzono również, iż w przypadku Spółki A bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1995 r. został przerwany zajęciem rachunku bankowego spółki A w dniu [...].
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej we W. nr [...] z dnia [...] pełnomocnik Spółki zarzucił, że w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji naruszono art. 70 § 1 i art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 120, 121 § 1, art. 125 § 1 i 2, art. 133, art. 136 i art. 137 § 1 i 3 oraz art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa, potwierdzając argumenty podnoszone we wniosku z dnia [...]oraz w odwołaniu z dnia [...]w kwestii zasadności złożenia korekty deklaracji, jak konieczności przeprowadzenia czynności sprawdzających przez organy podatkowe. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem merytorycznego jej rozpoznania. Z uzasadnienia skargi strona podniosła, iż zaskarżona decyzja podjęta została z rażącym naruszeniem prawa, a jej treść oraz argumenty podniesione w uzasadnieniu nie pozostawiają wątpliwości, że podjęta została z obrazą art. 120 i art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. Strona podniosła również wyrażony w odwołaniu argument, iż zalecenie zawarte w decyzji Ministra Finansów potwierdzony w wyroku NSA odnośnie złożenia korekty winno skutkować przyjęciem złożonej korekty przez organ podatkowy lub wezwaniem podatnika do jej uzupełnienia w zakresie dostrzeżonych braków formalnych. Obowiązkiem organu podatkowego było zatem dokonanie czynności w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej, tymczasem organ I instancji tego nie uczynił informując jedynie podatnika, że przedłożona przez niego deklaracja nie wywołuje skutków prawnych. Zdaniem strony nie może budzić wątpliwości, że ostateczne zobowiązanie podatkowe podatnika w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995r. powstało w kwocie wynikającej z treści przedłożonej korekty w dniu [...] i uległo w chwili obecnej przedawnieniu, stosownie do treści art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Strona podniosła również kwestię pominięcia pełnomocnictwa przez organ I instancji.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie odniesiono się natomiast do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 120, 121 § 1, art. 125 § 1 i 2, art. 133, art. 136 i art. 137 § 1 i 3 oraz art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa, z uwagi na brak sprecyzowania, na czym wyraźnie polegało ich naruszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm) zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, ani procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd pragnie wskazać, iż kwestia pominięcia pełnomocnictwa podnoszona w uzasadnieniu skargi dotyczy tej części wniosku, która obejmuje kwestię umorzenia zaległości podatkowej za 1995 r. rozpatrzonego decyzją nr [...] z dnia [...], która nie stanowi przedmiotu skargi, a tym samym nie może, podlegać rozpatrzeniu przez Sąd. Powyższe dotyczy również zarzutów naruszenia przepisów w zakresie pełnomocnictwa tj. art. 133, art. 136 i art. 137 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze z późn. zm).
Przystępując w tym stanie rzeczy do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia przywołać należy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 208 § 1. ustawy Ordynacja podatkowa. Stanowi on zaś, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Tak więc przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie podatkowe podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość tego postępowania. Przesłanka ta została określona w sposób bardzo szeroki. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto pogląd, iż przesłanka ta zachodzi wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Przesłanką taką jest bez wątpienia powstanie sytuacji, w które sprawa przestaje istnieć.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy przypomnieć, iż zobowiązanie, jak również zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r zostało określone Kancelarii Prawnej A sp. z.o.o. decyzją inspektora kontroli skarbowej nr [...] z dnia [...], która została utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] Izby Skarbowej we W., a następnie uchylona w części wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z dnia [...] /sygn. [...].
Zatem we wspomnianej sprawie nie toczy się postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995r. Takie postępowanie zostało już przeprowadzone i zakończone decyzją ostateczną. Istnienie zatem orzeczenia rozstrzygającego w sposób ostateczny daną sprawę uniemożliwia tym samym powtórne jej rozpatrywanie. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłoby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy /wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000r. sygn. akt. I SA/Ka 2247/98/.
Jednakże taka sytuacja nie może mieć miejsca w przedmiotowej sprawie, gdyż z jej okoliczności wynika niezbicie, iż strona skarżąca podjęła próbę wzruszenia decyzji nr [...] z dnia [...] Izby Skarbowej we W. w trybie wznowienia postępowania podatkowego powołując się na przesłanki z art. 270 § 1 pkt 5 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję oraz wydanie decyzji na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Okolicznościami takimi było wydanie wyroku przez Sąd Wojewódzki Wydział XVI Gospodarczy w Warszawie z dnia 10 listopada 1998r., utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 1999r. /sygn. akt. Aca 357/99/. który uchylił nakaz zapłaty Sądu Rejonowego z dnia 18 sierpnia 1995r i oddalił powództwo Spółki A jako nienależne w zakresie wierzytelności wobec C S.A. wynikające z faktury nr [...] z dnia [...] oraz brak przesłuchania przez organ podatkowy w charakterze świadka notariusza. Izba Skarbowa we W. odmówiła uchylenia decyzji nr [...] z dnia 23 marca 1998r. ze względu na brak przesłanek do jej uchylenia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzja została utrzymana zarówno przez Ministra Finansów decyzją nr PB3/1509/GM-8210-3/2000 z dnia 21 lipca 2000r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2002r. /sygn. akt. III SA 2527/00/.
Sąd również nie dopatrzył się naruszenia prawa w dokonanej przez organy podatkowe ocenie, że złożona przez podatnika korekta zeznania podatkowego nie wywołuje skutków prawnych. Zeznanie podatkowe jest formą oświadczenia wiedzy podatnika, dotyczącego faktów mających znaczenie dla powstania i wysokości zobowiązania podatkowego. Znaczenie prawne wspomnianej deklaracji podatkowej wynika z tego, że ilekroć przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w związku z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty (art. 21 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Od powyższej zasady - przepis art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa przewiduje wyjątek. Otóż, gdy wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo też wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę. Powyższy przepis znajduje swoją kontynuację w art. 81 § 4 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który przewiduje uprawnienie do skorygowania deklaracji podatkowej jedynie w zakresie, w jakim organ podatkowy w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej nie stwierdził naruszenia prawa lub nie wydał decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.
Mając na względzie powołane przepisy Sąd stwierdza, iż mylne jest przeświadczenie strony skarżącej, co do zasadności złożenia korekty zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r., która to korekta spowodowała skutek powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. podlegającego przedawnieniu. W sytuacji istnienia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie nie przysługuje stronie uprawnienie do skorygowania deklaracji podatkowej. W takiej też sytuacji nie powstało zobowiązanie podatkowe i nie ma też mowy o naruszeniu przez organ podatkowy art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Ponadto strona błędnie odczytała wskazówki zawarte zarówno w uzasadnieniu decyzji Ministra Finansów, jak i uzasadnieniu wyroku NSA. Wprawdzie wskazano na możliwość korekty - bez wskazania okresu, za jaki ta korekta miałaby nastąpić, lecz jak to słusznie podkreśliły organy podatkowe, korekta ta powinna dotyczyć nie 1995 r., lecz 1999 r.
Sąd nie może zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, co do braku obowiązku dokonania zarówno korekty faktury VAT, jak i zarachowania w księgach rachunkowych, z uwagi na fakt, iż taki pogląd nie został wyrażony ani w treści decyzji Ministra Finansów ani w wyroku NSA. Należy wskazać, iż podmioty prowadzące działalność gospodarczą powinny być świadome istnienia spoczywających na nich obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. tekst jedn. z 2000r. Nr 54 poz. 654 z późn. zm.) podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. W związku z tym przepisem, określenie podstawy opodatkowania następuje na podstawie ksiąg rachunkowych, prowadzonych stosownie do wymogów określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994r. Nr 121 poz. 591 z późn. zm.). Księgi takie powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. Dlatego też w sytuacji, gdy po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach dotyczących lat ubiegłych to ujmuje je odpowiednio w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała (art. 54 ust 2 ustawy o rachunkowości). Podstawą takiego zapisu w księgach rachunkowych jest dowód księgowy stwierdzający dokonanie operacji gospodarczej - stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy o rachunkowości (takim dowodem może być faktura korygująca).
Taką informacją była niewątpliwie okoliczność oddalenia powództwa Spółki z.o.o. A jako nienależnego w zakresie wierzytelności wobec PZU S.A. wynikającego z faktury nr [...] z dnia [...] wyrokiem Sądu Wojewódzkiego Wydział XVI Gospodarczy w Warszawie z dnia 10 listopada 1998r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 1999r. /sygn. akt. A ca 357/99/. Skarżący winien był zatem odzwierciedlić w księgach rachunkowych fakt zmiany kwoty przychodu wynikającego z faktury nr [...] (gdyż to właśnie ta kwota została uwzględniona w decyzji organu podatkowego) w roku obrotowym otrzymania wyroku sądu i na tej podstawie dokonać stosownej korekty zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych.
Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów podatkowych naruszenia przepisów art. 233 § 1 oraz art. 120, 121 § 1, art. 125 § 1 i 2, art. 169 oraz ustawy Ordynacja podatkowa. Wartym podkreślenia jest, iż organy podatkowe na każdym etapie postępowania podatkowego informowały stronę o właściwym postępowaniu w sprawie.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja Izby Skarbowej we W. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło