I SA/Wr 780/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-30
Skład orzekający: Halina Betta, Katarzyna Borońska, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypłata środków pieniężnych przez spółkę L.S.A. na rzecz skarżącej, określona jako "nagroda", stanowiła darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, czy też było to świadczenie ekwiwalentne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wypłata środków pieniężnych przez L.S.A. na rzecz skarżącej, określona jako "nagroda", nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego. Analiza dokumentów i okoliczności sprawy wykazała, że świadczenie miało charakter gratyfikacyjny, było powiązane z zaangażowaniem skarżącej w proces sprzedaży akcji E. i przyniosło korzyść ekonomiczną spółce L.S.A., co wyklucza jego nieodpłatność. W związku z tym, organy podatkowe prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego, gdyż zgłoszone przez skarżącą świadczenie nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jako darowizna.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zeznanie podatkowe, wykazując otrzymanie od firmy L.S.A. kwoty 1.678.246,36 zł jako darowizny pieniężnej. Organy podatkowe uznały, że wypłata ta stanowiła "nagrodę" za zaangażowanie skarżącej w sprawy rodziny zmarłego założyciela L.S.A. i E., a nie darowiznę, ponieważ była świadczeniem ekwiwalentnym. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że nie powstało po jej stronie żadne zobowiązanie do świadczenia na rzecz spółki i że czynność ta była wyrazem uznania, a nie świadczeniem ekwiwalentnym. Ostatecznie organy podatkowe umorzyły postępowanie, a WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Borońska (spr.), Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Kamilla Gos-Górska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2007 przy udziale --- sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę
Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia skarżącej zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła w dniu 29.11.2005 r. w P. Urzędzie Skarbowym we W. zeznanie, w którym wykazała do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn darowiznę pieniężną w kwocie 1.678.246,36 zł, otrzymaną od firmy L.S.A. we W. – dalej: L.S.A.
Po uchyleniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r. , Dz. U., nr 8, poz. 60) – dalej: o.p., decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego, Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W., wskazany jako właściwy na podstawie art. 5 i 5 a ustawy z dnia 21.06.1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1267 ze zm.), orzekając na podstawie materiału dowodowego zebranego przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego we W. i włączonego do akt sprawy, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania skarżącej w podatku od spadków i darowizn, z tytułu opisanej czynności prawnej. Organ uznał bowiem, że wypłata środków pieniężnych przez L.S.A. na rzecz skarżącej, zgłoszona do opodatkowania, nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego, bowiem była czynnością ekwiwalentną – gratyfikacją pieniężną, określoną przez L.S.A. jako "nagroda". Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, zdaniem organu, że powyższa nagroda została przyznana podatniczce w zamian za jej zaangażowanie w sprawy rodziny zmarłego, który był założycielem L.S.A. oraz E. i miała stanowić zachętę do dalszego aktywnego działania na rzecz w/w podmiotów.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 120, 121 § 1 i 122 o.p., stwierdzając, iż organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, nie podjął wszelkich działań koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu powołał się na fakty, których nie udowodnił. Zdaniem strony na skutek przekazania jej kwoty 1.678.246,36 zł, przez L.S.A., nie powstało po jej stronie żadne zobowiązanie do świadczenia na rzecz w/w spółki. Czynność ta nie była ekwiwalentna, ale wbrew oświadczeniu Prezesa L.S.A., stanowiła wyraz uznania przez Rodzinę Spadkobiercy jej zasług dla kontynuowania działa zmarłego akcjonariusza banku. Natomiast oczekiwanie przez L.S.A. świadczeń z jej strony miało cechy polecenia, związanego z darowizną.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie uwzględnił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając zawarty w nim pogląd, iż zgłoszona do opodatkowania czynność nie była darowizną, ale nagrodą, będącą świadczeniem ekwiwalentnym. Powołując się na pisma L.S.A. z dnia 18.10.2004 r. i 26.10.2005 r. (kierowane do skarżącej) oraz uchwałę Zarządu L.S.A. [...] z dnia [...], organ stwierdził, że Spółka niewątpliwie wypłaciła skarżącej wskazaną kwotę tytułem nagrody, będącej iloczynem współczynnika procentowego (0,24%) i wartości stanowiącej wycenę 100% akcji zaakceptowanego przez nabywcę akcji, a dokonując wypłaty w/w kwoty działała kierując się zamiarem zapewnienia wzrostu wartości akcji E.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej:
- art. 888-902 Kodeksu cywilnego
- art. 1 ust. 1 pkt 2 upsd
- art. 120, 121 § 1, 122 i 210 § 4 o.p.
Zdaniem strony organ niezgodnie ze stanem faktycznym uznał, że spółka L. S.A. wyraziła wdzięczność wobec skarżącej, za jej działania na rzecz E. i rodziny spadkodawcy, w zamian za zobowiązanie skarżącej do działań na rzecz spółki. Przyznanie świadczenia określonego jako "nagroda" wiązało się z oceną działań skarżącej wobec E. i rodziny spadkobiercy oraz z nadzieją dalszego dbania o majątek spadkobiercy i E., ale tej nadziei nie można utożsamiać z powstaniem zobowiązania po stronie skarżącej - stoi to w sprzeczności z autonomią gospodarczą i prawną osób prawnych. Podatniczka w żadnej formie nie przyjęła do realizacji zadań wobec L.S.A., nie stwierdzono też, w jakiej formie miałyby być egzekwowane nadzieje Zarządu. Ponadto warunkiem uznania danej czynności za darowiznę jest jej nieodpłatność, a nie nieekwiwalentność. Nieodpłatność musi zaś dotyczyć darczyńcy, natomiast ekwiwalent wobec osób trzecich jest dopuszczalny na zasadzie polecenia.
Skarżąca zarzuciła również, że opierając decyzje na oświadczeniu jednej ze stron (L.S.A.), niezgodnym z twierdzeniami skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej we W. naruszył obowiązek rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy. Podstawy kwalifikacji spornej czynności prawnej nie można było też upatrywać w tytule przelewu, posługującym się określeniem "nagroda". Organ winien był ustalić rzeczywisty charakter tej operacji finansowej. Błędne też było stanowisko organu, iż podstawą wypłaty w przedmiotowej sprawie była uchwała zarządu L.S.A., podczas, gdy służyła ona jedynie realizacji powstałego wcześniej pisemnego zobowiązania. W zebranym materiale dowodowym brak jest też powołanego w tym zobowiązaniu stanowiska rodziny zmarłego założyciela E., w której imieniu zobowiązano się do zapłaty.
Nie można również twierdzić, że gdyby zachowanie skarżącej nie miało wpływu na sprzedaż, nie otrzymałaby "nagrody", jako że skarżąca nie zobowiązywała się do wykonania żadnych zadań na rzecz spółki, nie przyjęła żadnego zlecenia, którego wykonanie można byłoby ustalić. Organ pominął fakt, że wypłata wiązała się przede wszystkim z zachowaniem, które już miało miejsce i odnosiło się do rodziny zmarłego akcjonariusza banku. W materiale dowodowym brak potwierdzenia dla stanowiska organu, że skarżąca nie otrzymałaby "nagrody", gdyby odstąpiono od sprzedaży akcji E. lub stwierdzono, że zachowanie podatniczki nie miało wpływu na sprzedaż akcji. Skarżąca otrzymała świadczenie nie dlatego, że jako członek Zarządu uczestniczyła w pozyskaniu inwestora, ale dlatego, że Rodzina Spadkobiercy uznała jej zasługi dla kontynuowania dzieła zmarłego akcjonariusza banku. Tak więc twierdzenia zawarte w decyzji nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym, co stanowi naruszenie art. 210 § 4 o.p.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej jako zasadniczy zarzut podniósł, że organy podatkowe, uznając, że L.S.A. dokonało na rzecz skarżącej wypłaty nagrody na podstawie uchwały z dnia [...], pominęły całkowicie fakt, że wypłata świadczenia na rzecz skarżącej nastąpiła w wykonaniu zobowiązania zaciągniętego przez zupełnie inny podmiot, niż L.S.A. Wskazując na pismo z dnia 18 października 2004 r. pełnomocnik skarżącej dowodził, że sporna "nagroda" została przyznana skarżącej na życzenie Rodziny Spadkobiercy i wynikała ze zobowiązania tego podmiotu do świadczenia na rzecz skarżącej, natomiast L.S.A. było jedynie gwarantem wypłaty tego świadczenia. Tym samym organy podatkowe nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, skoro poniechały czynności z udziałem spadkobierców zmarłego założyciela L.S.A. i E.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie psa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie było okolicznością niesporną, że skarżąca otrzymała przelewem bankowym, kwotę 1.678.246,36 zł, zaś dokonującym przelewu była spółka L.S.A. Poza sporem jest też fakt wykazania przez skarżącą w/w kwoty w deklaracji podatku od spadków i darowizn jako darowizny otrzymanej od L.S.A. W związku jednak z podniesieniem przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie zarzutów nowych, w stosunku do zawartych w samej skardze, płaszczyzna sporu rozciąga się obecnie na dwa obszary. Pierwszy z nich dotyczy dokonanej przez organy podatkowe, a zakwestionowanej przez skarżącą, kwalifikacji tytułu wypłaty przez L.S.A. świadczenia jako nagrody, mającej charakter ekwiwalentny i wypłaconej w związku z podjętymi przez skarżącą w przeszłości działaniami oraz oczekiwaniami stawianymi jej na przyszłość. Drugi wynika z zaprezentowanej na rozprawie argumentacji pełnomocnika skarżącej, zmierzającej do wykazania, że spółka L.S.A. była jedynie gwarantem wypłaty świadczenia, do którego zobowiązał się inny podmiot – Rodzina Spadkobiercy, zaś w tym zakresie organy nie podjęły się należytego wyjaśnienia sprawy.
Sąd uznał, że w pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska i argumentów podniesionych przez pełnomocnika strony na rozprawie, bowiem zmierzały one w istocie do zmiany prezentowanej dotychczas przez stronę kwalifikacji czynności, jaka miała miejsce między skarżącą a L.S.A. Przypomnieć należy zarazem, że zgodnie z art.1 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j.: Dz. U. z 2004 r., nr 142, poz.1514 z późn. zm. – dalej: upsd) opodatkowaniu tym podatkiem podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) spadku;
2) darowizny;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w postaci powołania do spadku albo w postaci zapisu.
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci (ust. 2).
Pogląd, zgodnie z którym L.S.A. miałoby występować jedynie jako gwarant wypłaty świadczenia przyznanego skarżącej, strona opierała w głównej mierze o treść pisma Prezesa Zarządu L.S.A. z dnia 18 października 2004 r., którym poinformowano skarżącą, że w uznaniu jej zasług dla kontynuowania dzieła zmarłego M. Ł., zaangażowanie w bieżący rozwój E. oraz w sprawy Rodziny Spadkobiercy, a także licząc na jej aktywny udział w pozyskaniu inwestora dla E., Rodzina Spadkobiercy postanowiła uhonorować skarżącą nagrodą pieniężną. Z pisma, jak dowodził pełnomocnik skarżącej, wynikało, że to podmiot określony jako Rodzina Spadkobiercy powziął wobec skarżącej zobowiązanie do "świadczenia gratyfikacji", zaś spółka L.S.A. miała być gwarantem realizacji tego zobowiązania. Jednocześnie wypłata nagrody przez inny podmiot, pozostający pod kontrolą Rodziny Spadkobiercy, miała zwalniać L.S.A. ze zobowiązania do wypłaty nagrody.
W świetle powyższej argumentacji należy przede wszystkim zauważyć, że uznanie L.S.A. za podmiot występujący w roli gwaranta realizacji cudzego zobowiązania jest równoznaczne z przyjęciem stanowiska całkowicie przeciwnego, niż wynikałoby ze złożonej przez skarżącą deklaracji oraz argumentacji podnoszonej przez nią w toku postępowania podatkowego oraz w skardze. Skarżąca zadeklarowała otrzymanie od L.S.A. środków pieniężnych w drodze darowizny, wobec czego w tym właśnie zakresie organ podatkowy prowadził postępowanie wyjaśniające. Przedstawiona wyżej argumentacja pełnomocnika strony nie dowodzi natomiast z całą pewnością, że spółka L.S. A. dokonała darowizny na rzecz skarżącej, ale może co najwyżej zmierzać do wykazania, że podmiot ten dokonał na rzecz skarżącej wypłaty świadczenia, wynikającego ze stosunku prawnego zupełnie innego, niż darowizna, tj. z tytułu udzielonej gwarancji. Argumenty pełnomocnika w zestawieniu z treścią pisma z 18.10.2004 r. wskazywałyby, że w grę mogło wchodzić ewentualnie udzielenie gwarancji bankowej lub gwarancji na podobnych zasadach. Nie wnikając jednak, czy w tym konkretnym przypadku chodziło pełnomocnikowi strony o stosunek prawny bardziej zbliżony do poręczenia, czy też do gwarancji bankowej, należy podkreślić, że w każdym przypadku, gdy główny stosunek zobowiązaniowy – nawet gdyby istotnie był umową darowizny – istniał między skarżącą, a podmiotem innym, niż L.S.A., zaś spółka L.S.A. odpowiadała jedynie za wypłatę świadczenia wynikającego z tego stosunku, nie może być mowy o dokonaniu przez L.S.A. darowizny. Wypłata dokonana na podstawie stosunku gwarancji bankowej czy poręczenia nie została natomiast objęta zakresem opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, określonym w art. 1 uspd. Tymczasem postępowanie wszczęte na skutek złożonej przez skarżącą deklaracji, a następnie umorzone decyzją Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. dotyczyło opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia przez skarżącą, właśnie w drodze darowizny od L.S.A., kwoty 1.678.246,36 zł. W razie zatem potwierdzenia w postępowaniu wyjaśniającym, że między tymi stronami nie doszło do zawarcia umowy darowizny, organ był zobowiązany umorzyć postępowanie.
W przekonaniu Sądu, nie można tym samym zarzucić, że w postępowaniu prowadzonym w zakresie opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia środków pieniężnych, na skutek czynności mającej miejsce między skarżącą a L.S.A., organy podatkowe nie podjęły się prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy pomiędzy skarżącą a innym podmiotem (Rodziną Spadkobiercy) istniał stosunek prawny, z którego wynikało zobowiązanie tego podmiotu do dokonania na rzecz skarżącej świadczenia pieniężnego. Podobnie nie można również uznać, że organy miały obowiązek ustalenia, czy L. dokonała wypłaty świadczenia występując jako gwarant realizacji zobowiązania zaciągniętego przez inny podmiot. Dla postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie istotne było przesądzenie, czy zgodnie z danymi wykazanymi przez skarżącą w złożonej deklaracji, świadczenie wypłacone na jej rzecz przez L.S.A. miało charakter darowizny. Jeżeli skarżąca sama wskazuje obecnie inny, niż umowa darowizny, tytuł wypłaty tego świadczenia, nie objęty zakresem opodatkowania, określonym w art. 1 uspd, to powyższe potwierdza jedynie zasadność umorzenia postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Stąd także fakt niepodjęcia przez organy podatkowe czynności zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z zaciągnięciem wobec skarżącej ewentualnych zobowiązań przez inny podmiot, tj. Rodzinę Spadkobiercy, oraz zobowiązań, jakie łączyły ten podmiot z L.S.A., nie mógł mieć znaczenia dla sposobu załatwienia niniejszej sprawy w postępowaniu podatkowym. Powyższe czyni bezzasadnymi zarzuty skarżącej co do nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji woli rodziny zmarłego założyciela E.
Reasumując, wobec złożenia przez skarżącą deklaracji, w której wykazała darowiznę dokonaną na jej rzecz przez L.S.A. organ podatkowy zasadnie prowadził postępowanie mające na celu ustalenie, czy wypłacona skarżącej kwota rzeczywiście spełniała warunki uznania jej za darowiznę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strona nie przedstawiła pisemnej umowy darowizny.
Trzeba podkreślić, że czynność cywilnoprawna, jaką jest darowizna, nie została zdefiniowana na potrzeby ustawy o podatku od spadków i darowizn, zasadnie zatem strony powołały się w tej mierze na art. 888 § 1 kc. Przepis ten stanowi: "Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku". Jak słusznie podkreślał organ odwoławczy, bezpłatność świadczenia wyraża się w braku odpowiednika w świadczeniu drugiej strony.
Rozpatrując otrzymaną przez podatniczkę kwotę pieniężną kontekście darowizny, w świetle znajdujących się w aktach podatkowych dokumentów, organy podatkowe prawidłowo, zdaniem Sądu, oceniły, że wypłata dokonana na rzecz skarżącej nie spełniała warunku nieekwiwalentności i nie była darowizną, w rozumieniu art. 888 § 1 kc. Jak już zaznaczono, strona nie posiadała pisemnej umowy, natomiast podmiot wskazany przez nią jako darczyńca jednoznacznie wykluczył, by w ogóle doszło do zawarcia ze skarżącą umowy darowizny. Biorąc pod uwagę, że umowa darowizny obejmuje jednostronne zobowiązanie darczyńcy do świadczenia na rzecz obdarowanego, który to świadczenie przyjmuje, organy podatkowe nie uchybiły przyjętym zasadom swobodnej oceny dowodów, przypisując oświadczeniu Prezesa Zarządu L.S.A., zawartemu w piśmie z dnia 10.01.2006 r., istotne znaczenie dla ustalenia, czy między stronami doszło do zawarcia umowy darowizny. W oświadczeniu tym stwierdzono, że wypłaty na rzecz skarżącej dokonano na podstawie uchwały Zarządu spółki L.S.A., tytułem nagrody pieniężnej, która nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 k.c. Wypada zauważyć, że także w piśmie z dnia 26.10.2005 r., kierowanym do skarżącej, spółka L.S.A. określała wypłatę jako "nagrodę" i pouczała podatniczkę o wynikającym z jej otrzymania obowiązku uiszczenia zaliczek na podatek dochodowy.
Odnosząc się do zawartych w zaskarżonej decyzji argumentów, mających wykazać, że świadczenie wypłacone skarżącej przez L.S.A. nie tylko nie było określane jako darowizna, ale także nie spełniało omówionego wyżej warunku nieekwiwalentności, Sąd uznał, że wskazane przez organ okoliczności uzasadniały takie stanowisko.
Pojęcie nagrody, jako niezdefiniowane w ustawach podatkowych i kodeksie cywilnym, należy przyjmować zgodnie z ich potocznym rozumieniem. Nagroda jest to suma pieniężna, dyplom, odznaczenie itp. będące forma wynagrodzenia, uznania lub wyróżnienia za dobre wyniki, osiągnięcia, zwycięstwo w konkursie, zawodach itp.; gratyfikacja to dodatkowe, zwykle jednorazowe wynagrodzenie pieniężne wypłacone pracownikom jako nagroda za specjalne zasługi (Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002 r., srt.493 i 241).
Na taki właśnie charakter świadczenia pieniężnego, otrzymanego przez skarżącą, wskazywały zebrane w sprawie dokumenty. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji, zawarte w piśmie L.S.A. z dnia 18.10.2004 r. sformułowanie, że w/w spółka wypłaci skarżącej nagrodę, przyznaną " w uznaniu zasług dla kontynuowania dzieła zmarłego głównego akcjonariusza E., zaangażowanie w sprawy rodziny spadkobiercy, w tym istotnego przyczynienia się do zachowania substancji masy spadkowej, a także licząc na istotny i aktywny udział w procesie pozyskiwania inwestora dla E." – wskazuje na gratyfikacyjny charakter świadczenia. Ponadto z uchwały Zarządu L.S.A. wynikało, że wypłaty nagród na rzecz skarżącej oraz innych osób dokonano "kierując się zamiarem zapewnienia wzrostu wartości akcji E. w prowadzonym procesie ich sprzedaży" oraz mając na uwadze zaangażowanie tych osób w ten proces i ich dbałość o interesy i wartość E. Co istotne – i na co zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji - wartość wypłaconego skarżącej świadczenia ustalono jako procent wartości sprzedaży akcji E. Biorąc pod uwagę, że właścicielem akcji E. był L.S.A., nie można zaprzeczyć, że działania skarżącej i jej zaangażowanie w proces sprzedaży akcji E. przekładały się bezpośrednio na korzyść ekonomiczną L.S.A.
Nie jest także zasadny, zdaniem Sądu, zarzut skarżącej, iż organy całkowicie bezpodstawnie przyjęły, że wypłata nagrody była uzależniona od jej działań na rzecz pozyskania inwestora, gdyż ze stwierdzenia "licząc na istotny i aktywny udział" podatniczki w tym procesie nie można było wyprowadzić wniosku o istnieniu jakiegokolwiek zobowiązania po stronie skarżącej. Po pierwsze bowiem, wypada zauważyć, że o zasadach wypłaty nagrody, w tym uzależnieniu jej wysokości od wartości akcji zaakceptowanej przez inwestora, skarżąca została poinformowana już pismem z dnia 18.10.2004 r., w którym zaznaczono również, że wypłata nagrody nastąpi w ciągu trzech miesięcy od przystąpienia inwestora do E., z zastrzeżeniem trwałości stosunku skarżącej z E. i L.S.A. Uchwała o przyznaniu nagrody zapadła 31.01.2005 r. i stanowiła, że wypłata nagrody nastąpi dopiero po przeniesieniu własności akcji E. na nabywcę. Juz powyższe okoliczności potwierdzają, że skarżąca jeszcze w trakcie trwania procesu pozyskiwania inwestora posiadała informacje o sposobie nagrodzenia wysiłku podejmowanego przez nią dla powodzenia tego procesu oraz o bezpośrednim związku wysokości nagrody z rezultatem sprzedaży akcji E. Tak więc podatniczka mogła pośrednio również mieć wpływ na wysokość nagrody. Należy także zwrócić uwagę na wynikającą z przytoczonej definicji słownikowej, funkcję nagrody jako dodatkowego wynagrodzenia, związanego ze szczególnymi zasługami. Jakkolwiek ważna jest motywacyjna funkcja nagrody, to stanowi ona także formę odpłatności za czynności już dokonane. Powyższe jednak, wbrew temu co stara się wykazać skarżąca, nie dowodzi braku ekwiwalentności świadczenia. Przeciwnie, powiązanie wypłaty z dokonaniami skarżącej, które przyczyniły się do sukcesu E. (a tym samym, jak już wykazano, do uzyskania korzyści gospodarczych przez L.S.A.), podkreśla także jej funkcję jako szczególnej formy zapłaty. Argument skargi, że czynności podatniczki były podejmowane wobec E. i miały na celu zachowanie i powiększenie jego majątku, a nie L.S.A., także nie dowodzi nieekwiwalentności świadczenia wypłaconego jej przez spółkę L.S.A., skoro właścicielem akcji E. był ten właśnie podmiot, wobec czego działania skarżącej przekładały się na jego zyski. Tym samym zawarta w zaskarżonej decyzji ocena, że wypłata skarżącej kwoty 1.678.246,36 zł nastąpiła tytułem nagrody, a nie darowizny, była uzasadniona. Organy prawidłowo oceniły czynność, mającą miejsce między stronami, w świetle art. 1 upsd oraz zawartych w art. 888 k.c. elementów umowy darowizny - a tylko w tym zakresie mogły stosować w/w przepis.
Mając na uwadze powyższe za bezpodstawny Sąd uznał zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja naruszała art. 210 § 4 o.p. z uwagi na formułowanie twierdzeń nie popartych żadnym materiałem dowodowym. Organy trafnie wskazały na brak potwierdzenia ze strony L.S.A. dokonania darowizny na rzecz skarżącej oraz w oparciu o treść zawartych w aktach sprawy dokumentów uznały, że skarżąca otrzymała nie darowizn, ale nagrodę, której nie można było przypisać charakteru świadczenia nieekwiwalentnego. Zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i 122 o.p. nie zostały szerzej rozwinięte przez skarżącą. Wbrew zarzutom skarżącej, organ nie wyprowadzał wniosków z samego określenia spornego świadczenia mianem "nagrody", ale wskazał na szereg okoliczności potwierdzających rzeczywisty charakter świadczenia. Zebrał dokumenty dostarczone mu przez podatniczkę oraz przez podmiot wskazany jako druga strona stosunku prawnego i dokonał ich oceny z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jak już wykazano na wstępie, niepodjęcie przez organ działań mających na celu ustalenie "woli rodziny spadkodawcy" było uzasadnione zakresem postępowania, wyznaczonym złożoną przez podatniczkę deklaracją oraz treścią art. 1 uspd. Tak więc nie dowodziło naruszenia art. 122. o.p., nakazującego organom podatkowym podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że organy podatkowe nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, ani prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji skargę, jako bezzasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło