I SA/Wr 788/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2026 r. z udziałem E. B. jako uczestnika postępowania sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 lipca 2025 r. nr SKO 4121/105/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz W. B. kwotę 1092 zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) z dnia 11 lipca 2025 r. nr SKO 4121/105/2025, którą – po rozpatrzeniu odwołania W. B. – utrzymano w mocy decyzję Burmistrza S. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z dnia 14 marca 2025 r. nr F.3120.2716.2023.MR w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2023 r. w wysokości 4364 zł. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia 14 marca 2025 r. Burmistrz ustalił E. B. i W. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2022 r. W uzasadnieniu tej decyzji podano m.in., że E. B. i W. B. są współwłaścicielami zabudowanej działki gruntu nr [...], położonej w S.(1) przy ul. [...]. Organ I instancji stwierdził, że na części nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza, co nie zostało wykazane w złożonej informacji podatkowej. Decyzję organu I instancji doręczono pełnomocnikowi E. B. w dniu 24 marca 2025 r., a pełnomocnikowi W. B. w dniu 8 kwietnia 2025 r. Od decyzji organu I instancji E. B. złożyła odwołanie, które wpłynęło do Burmistrza w dniu 1 kwietnia 2025 r. Zostało ono przekazane przez organ I instancji do SKO pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Kolegium decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr SKO 4121/83/2025 – po rozpatrzeniu odwołania E. B. – utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 14 marca 2025 r. nr F.3120.271.2023.MR w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2023 r. w wysokości 4364 zł. Decyzję Kolegium doręczono pełnomocnikowi E. B. oraz pełnomocnikowi W. B. W. B. złożył odwołanie od ww. decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2025 r. pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. (data nadania), które zostało przekazane przez organ I instancji do SKO pismem z dnia 9 maja 2025 r. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Kolegium wydało w dniu 11 lipca 2025 r. kolejną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję Kolegium doręczono pełnomocnikowi W. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Kolegium z dnia 11 lipca 2025 r. W. B. zarzucił tej decyzji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) poprzez błędną interpretację pojęcia "pokój", która skutkowała uznaniem, że strona prowadzi działalność gospodarczą i że może być podatnikiem podatku od nieruchomości jako inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty, wskazując przy tym, że organ odwoławczy powinien wydać jedną decyzję kończącą postępowanie, w której należało rozstrzygnąć w przedmiocie wszystkich wniesionych odwołań. Wskazano, że zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na brak czynnego udziału strony w postępowaniu. Dodano, że zaskarżonej decyzji nie doręczono E. B., co również jest istotną wadliwością postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 24 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 24 marca 2026 r., wskazując na konieczność wyjazdu służbowego do W. w terminie 21-28 marca 2026 r. oraz wolę skarżącego osobistego udziału w rozprawie wraz z pełnomocnikiem. Podczas rozprawy w dniu 24 marca 2026 r. Sąd oddalił powyższy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, która odbyła się w dniu 24 marca 2026 r. Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W myśl art. 109 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Jak wskazuje się w doktrynie, przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenie wywołane przez siły przyrody lub inne zdarzenie nagłe, które uniemożliwia stawiennictwo na rozprawie, takie jak: powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 109). Jednocześnie, na zawodowym pełnomocniku strony ciąży obowiązek wykazania, że okoliczność, na którą się powołuje, stanowi przeszkodę, której faktycznie – z obiektywnych względów – nie można przezwyciężyć (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 109). Analizując wniosek pełnomocnika skarżącego o zmianę terminu (odroczenie) rozprawy, Sąd stwierdził, że wyjazd służbowy pełnomocnika skarżącego nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem lub przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Nadto pełnomocnik, będący radcą prawnym, miał możliwość ustanowienia w sprawie pełnomocnika substytucyjnego, co wprost wynika z treści udzielonego pełnomocnictwa (k. 8 akt). Jeśli chodzi o nieobecność strony skarżącej na rozprawie, to zgodnie z art. 107 p.p.s.a., nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Wobec tego Sąd uznał, że brak było podstaw do odroczenia rozprawy na podstawie art. 109 p.p.s.a. w związku z art. 99 p.p.s.a. Przechodząc dalej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Idąc dalej, należy wskazać, że nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości może obciążać więcej niż jedną osobę, w szczególności w przypadku współwłasności nieruchomości. Nie jest też sporne, że w postępowaniu podatkowym przed organem I instancji stronami postępowania byli W. B. i E. B. Do obojga skierowano decyzję organu I instancji i obie te osoby wniosły od tej decyzji odwołania. Uwzględniając zasadę, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, należy przyjąć, że krąg stron postępowania pozostał niezmienny także na etapie postępowania odwoławczego. Trzeba wobec tego zauważyć, że w istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przedmiotem decyzji organu odwoławczego może być więc jedynie sprawa rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa, o.p.), organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo 2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Podkreślenia wymaga, że z językowego punktu widzenia przywołany przepis wskazuje na to, że organ odwoławczy wydaje jedną decyzję, a nie więcej niż jedną decyzję na skutek rozpoznania sprawy w wyniku wniesienia odwołania czy odwołań. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji (art. 233 § 1 pkt 1 o.p.), gdy stwierdzi, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji powinna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, że na skutek wniesienia odwołań od decyzji Burmistrza Kolegium wydało w istocie dwie decyzje administracyjne o tożsamym rozstrzygnięciu, bowiem orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2025 r. najpierw decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r., a następnie decyzją z dnia 11 lipca 2025 r. Zdaniem Sądu w takich okolicznościach decyzja z dnia 11 lipca 2025 r. została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r. Sytuacja taka oznacza, że decyzja SKO z dnia 11 lipca 2025 r. dotknięta jest wadą nieważności. Trzeba bowiem wskazać, że zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Taka sytuacja może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zachodzi tożsamość sprawy, tj.: 1) stroną jest ten sam podmiot, 2) taki sam jest przedmiot sprawy, 3) sprawa dotyczy identycznego stanu prawnego, 4) sprawa dotyczy tego samego stanu faktycznego (zob. K. Teszner [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 247). W ocenie Sądu w sprawie zostały spełnione wskazane przesłanki, ponieważ: 1) stroną postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości w obu instancjach są te same podmioty – współwłaściciele nieruchomości, tj. E. B. i W. B., 2) taki sam jest przedmiot sprawy – wymiar podatku od nieruchomości dla określonej nieruchomości, 3) sprawa dotyczy identycznego stanu prawnego – w przypadku obojga współwłaścicieli nieruchomości zastosowanie znajdą te same przepisy prawa, 4) sprawa dotyczy tego samego stanu faktycznego – ustalenia organów podatkowych odnoszą się do tej samej nieruchomości i obojga współwłaścicieli nieruchomości. Nie miało przy tym znaczenia dla oceny tożsamości sprawy, że SKO nie doręczyło decyzji z dnia 11 lipca 2025 r. E. B., bowiem z materialnoprawnego punktu widzenia była ona – jako współwłaściciel nieruchomości – stroną postępowania w sprawie podatku od nieruchomości. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji SKO z dnia 11 lipca 2025 r. była w obrocie prawnym decyzja SKO z dnia 29 kwietnia 2025 r., która zawierała już rozstrzygnięcie organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2025 r. Tym samym wydanie decyzji SKO z dnia 11 lipca 2025 r. o takim samym rozstrzygnięciu było niedopuszczalne, a wydana w takich okolicznościach decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Reasumując, Sąd stwierdził, że w sprawie wystąpiła podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Sąd przyjął przy tym, że wystąpienie wad będących przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego. Trzeba zaznaczyć, że Sądowi jest wiadome z urzędu, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2026 r., I SA/Wr 546/25 uchylona została decyzja SKO z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr SKO 4121/83/2025. Mając to na uwadze, w ponownie prowadzonym postępowaniu SKO powinno uwzględnić okoliczność, że w sprawie zostały wniesione odwołania od decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2025 r. przez wszystkie strony postępowania podatkowego i ustosunkować się do wskazanych w tych odwołaniach zarzutów i argumentów w jednej decyzji kończącej postępowanie. Sąd wskazuje bowiem, że w przypadku, gdy od decyzji organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 233 § 1 o.p., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć sprawę po rozpatrzeniu wszystkich tych odwołań. Z uwagi na to, co do tej pory powiedziano, a także wziąwszy pod uwagę, że według art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego nie mieściłoby się w tych ramach. Nadto Sąd wskazuje, że stwierdzenie nieważności decyzji czyni zbędną merytoryczną ocenę zarzutów zawartych we wniesionej przez stronę skardze. Wszak w następstwie takiego wyroku sprawa będzie rozpoznawana ponownie w postępowaniu przed SKO i ocena sądu w innych kwestiach mogłaby z góry przesądzać (por. art. 153 p.p.s.a.) treść rozstrzygnięcia administracyjnego. To zaś w istocie rzeczy prowadziłoby do zmiany funkcji pełnionych przez administrację i sądownictwo administracyjne, gdyż orzeczenie sądu zastępowałoby decyzję organu administracji (zob. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 145). Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł również o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (1092 zł), obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (175 zł), oraz kosztu poniesionego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego radcą prawnym (900 zł), wynikające z § 2 pkt 3 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.