I SA/Wr 791/97
WyrokWSA we Wrocławiu1999-01-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktura wystawiona na zmarłą osobę, która była poprzednim właścicielem działalności, może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług, mimo że nabywcą faktycznie była spółka cywilna prowadzona przez spadkobierców?Ratio decidendi
Faktura wystawiona na zmarłego nabywcę nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nie spełnia wymogów prawidłowego udokumentowania nabycia towarów lub usług zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz wykonawczego rozporządzenia Ministra Finansów. Taki błąd jest istotny i nie może być uznany za nieistotny, a podatnik miał możliwość jego skorygowania poprzez wystawienie noty korygującej.Stan faktyczny
Skarżący podważali decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która zmniejszyła podatek naliczony do odliczenia o kwotę wynikającą z faktury za energię elektryczną. Faktura ta została wystawiona na zmarłego Franciszka Ch., poprzedniego właściciela cukierni, podczas gdy faktycznym nabywcą energii była spółka cywilna prowadzona przez skarżących. Skarżący argumentowali, że błąd w adresacie faktury jest niewielki i nie powinien uniemożliwiać odliczenia podatku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tekli, Igora i Krystyny Ch. na decyzję Izby Skarbowej w J.G. z dnia 4 marca 1997 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1996 roku - oddala skargę.
Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K.G. z dnia 3 stycznia 1997 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 1996 r. Nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym wyliczono w kwocie 43 zł w sytuacji, gdy podatnik wykazał ją w kwocie 73 zł. W toku postępowania stwierdzono, że Tekla, Igor i Krystyna Ch., prowadzący w ramach spółki cywilnej działalność gospodarczą w zakresie cukiernictwa w K.G., zwiększyli podatek naliczony do odliczenia od podatku należnego o kwotę 30,20 zł z faktury VAT na kwotę 281,88 zł, wystawionej przez "Z.E." w J.G. i dotyczącej zakupu energii elektrycznej.
Faktura wystawiona była nie na nazwiska wspólników, ale Franciszka Ch., który jak ustalono zmarł w dniu 25 lipca 1979 r. Faktura nie została skorygowana zatem nie spełniała wymogów określonych w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz w par. 38 ust. 1 wykonawczego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./ i nie mogła stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy. Zmniejszono więc w zaskarżonej decyzji wysokość podatku naliczonego do odliczenia o kwotę wynikającą z tej faktury.
W skardze do NSA Tekla, Igor i Krystyna Ch. podtrzymali zarzuty ze swego odwołania stwierdzając, iż z naruszeniem prawa pomniejszono w toku postępowania podatek naliczony z faktury za energię elektryczną. Franciszek Ch. był poprzednio właścicielem cukierni, ale po jego śmierci prowadzi ją ich spółka. Faktycznie oni byli nabywcami energii elektrycznej, a wystawienie jej na nazwisko zmarłego jest błędem mniejszej wagi, który zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie uniemożliwia prawidłowego wymierzenia podatku. Uważają, że wymóg wykazania w fakturze imion i nazwisk lub nazw sprzedawcy i nabywcy został wprowadzony przepisem rozporządzenia wykonawczego i nie wynika z art. 32 ust. 1 samej ustawy. Gdyby faktura z powodu takiego błędu miała uniemożliwiać odliczenie wynikającego z niej podatku naliczonego, to błąd taki powinien być wyraźnie wskazany w par. 54 ust. 4 lub 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że powołane przez skarżących wyroki w sprawach z dnia 4 października 1995 r. SA/Wr 139/95 /Biuletyn Skarbowy 1997 nr 5 str. 28/, z dnia 16 kwietnia 1995 r. SA/Wr 2364/94 /Serwis Podatkowy 1997 nr 7 str. 77/ i z dnia 5 lipca 1995 r. SA/Ł 2789/94 dotyczą rzeczywiście drobnych błędów, a nie zupełnie innego adresata faktury, wskazanego jako nabywca. Skarżący mieli możliwość wystawienia not korygujących i uzyskania ich akceptacji przez wystawcę, z czego nie skorzystali.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Po myśli art. 19 ust. 2 kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określona w fakturach. Faktura jest podstawowym dokumentem rozliczeniowym w zakresie podatku od towarów i usług i musi być prawidłowo wystawiona. Art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy mówi, że obniżenie kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane w szczególności fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32. Ten zaś przepis stanowi w ust. 1, że podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, dotyczącego usług na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, obowiązani są wystawiać fakturę lub rachunek uproszczony stwierdzający w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.
Obowiązek wskazania w fakturze danych dotyczących nabywcy wynika zatem wprost z przytoczonego przepisu ustawy, a nie dopiero z rozporządzenia wykonawczego, jak twierdzą skarżący, które zresztą wydane zostało na podstawie i w ramach upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 32 ust. 5 ustawy.
Faktura, która wskazuje zupełnie innego nabywcę towaru, niż podatnik, nie może być uznana za wystawioną zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy, nie może też stanowić po myśli jej art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a", o którym była mowa wyżej, podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z takiej faktury. Ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że Franciszek Ch. zmarł w dniu 25 lipca 1979 r. Przyjmowanie po kilkunastu latach, w 1996 r. przez skarżących faktur wystawianych na jego nazwisko świadczy o lekceważeniu przez nich zasady rzetelnego i prawidłowego prowadzenia dokumentacji księgowej, stanowiącej podstawę do rozliczenia obowiązku podatkowego.
Skarżący nie skorzystali też z możliwości skorygowania błędu, który w żadnym razie nie może być uznany za nieistotny błąd mniejszej wagi, przez choćby wystawienie noty korygującej w sposób, szczegółowo opisany w par. 45 powoływanego przez nich rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 21 grudnia 1995 r. /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./.
Ponieważ w opisanej sytuacji nie stwierdzono, by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 22 ust. 2 lub 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, oddalono wniesioną skargę na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło