I SA/Wr 792/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, z dnia 1 października 2012, sygn. akt I SA/Wr 792/12 odmawiającego przyznania prawa prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do października 2010 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. odmówił przyznania J. D. (dalej jako: wnioskodawca, skarżący, strona) prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd podał, że wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 16.318,00 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że od zawieszenia działalności gospodarczej był bezrobotny, niezarejestrowany w urzędzie pracy. W okresie od 10 października 2010 r. do 5 lutego 2011 r. przebywał w areszcie śledczym za spowodowanie wypadku drogowego. Od 24 października 2011 r. do 5 czerwca 2012 r. odbywał karę w zakładzie karnym. Podniósł, że ze względu na odbytą karę nie jest w stanie otrzymać zatrudnienia, gdyż potencjalni pracodawcy wymagają zaświadczenia o niekaralności. Nie ma również wsparcia ze strony najbliższej rodziny – rodziców, z którymi mieszkał. Ponadto ma syna (ur. [...]r.), którego nie jest w stanie utrzymać. Matka dziecka wystąpiła do sądu o zasądzenie alimentów. Ze względu na stan zdrowia matki, która jest po dwóch udarach mózgu, skarżący nie może liczyć na pomoc finansową rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku w rubryce nr 6 dotyczącej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim urodzony [...] r. syn – K. O. Oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W rubryce nr 8 dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym i nie uzyskuje dochodów. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o zarejestrowaniu skarżącego jako bezrobotnego z dniem 14 sierpnia 2012 r. oraz akt urodzenia dziecka o nazwisku K. O. Z aktu urodzenia wynika, że z uwagi na fakt, iż nie nastąpiło uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, do akt urodzenia dziecka jako imię ojca wpisano imię wskazane przez matkę oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe - nazwisko matki (art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego). Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie, skierowane podstawie art. 255 p.p.s.a., wynika, że wnioskodawca uzyskał przychód z działalności gospodarczej w 2010 r. i wynosił on 3.722.072,00 zł, odnotował też dochód w kwocie 18.532,33 zł. Nieruchomość wskazana jako adres zamieszkania skarżącego, jest własnością jego rodziców, którzy oświadczyli, że syn jest jedynie pod tym adresem zameldowany. Skarżący oświadczył ponadto, że obecnie przebywa na warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbywania reszty kary pozbawienia wolności, nie uzyskuje żadnego dochodu i jest na utrzymaniu rodziców, którzy pomagają mu także w utrzymywaniu syna, opłacając dobrowolne miesięczne alimenty. W tym zakresie pomocy finansowej udzielają również teściowie. Działalność gospodarcza jest zawieszona od 10 października 2010 r. i nie przynosi od tego czasu żadnych przychodów. Wnioskodawca wskazał, że w maju, czerwcu i lipcu 2012 r. nie posiadał rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Postanowieniem z dnia 3 września 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz kosztów wyboru adwokata. W ocenie Sądu skarżący nie podał wszystkich informacji wskazanych w kierowanym do niego wezwaniu (zestawienia ponoszonych miesięcznych wydatków – opłat, żywności, środków higieny, ubrań, lekarstw, spłaty kredytów i innych – ze wskazaniem źródeł ich finansowania), a złożone przez skarżącego oświadczenia pozostają ze sobą w sprzeczności. Z urzędowego formularza wniosku złożonego przez skarżącego wynika bowiem, że nie ma żadnych dochodów i jakiejkolwiek pomocy ze strony rodziców. Z kolei po wezwaniu do przedłożenia zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków i źródeł ich finansowania, oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy nadto opłacają co miesiąc dobrowolne alimenty na jego dziecko. Finansowa pomoc w tym zakresie, jak podał skarżący, udzielana jest również przez teściów. Z kolei w sprzeciwie od orzeczenia referendarza podał, że pracuje dorywczo, środki uzyskane z pracy przeznacza na utrzymanie dziecka oraz spłatę kredytu w ratach po 360 zł miesięcznie. Z kolei z aktu urodzenia dziecka nie wynika, że skarżący jest jego ojcem i w związku z tym ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. Niezależnie od tego z żadnych przedłożonych przez skarżącego dokumentów, nie wynika także, że skarżący w jakikolwiek sposób przyczynia się do utrzymania dziecka. Ponadto wątpliwości Sądu wzbudziła również kwestia miejsca zamieszkania skarżącego, który – zgodnie z oświadczeniem jego rodziców – pod ich adresem jest tylko zameldowany, a z uzasadnienia na urzędowym formularzu wynika, że skarżący po uzyskaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia, już z rodzicami nie mieszka. Następnie Sąd za niewystarczające uznał wyjaśnienia skarżącego, że pozostaje na utrzymaniu rodziców skoro z jego oświadczeń wynika, że z nimi nie mieszka i nie ma z ich strony wsparcia .Sąd zwrócił także uwagę, że skarżący prowadził działalność gospodarczą przynoszącą bardzo wysokie przychody – do października 2010 r. przychód za ten rok wyniósł ponad 3.700.000,00 zł. Ten wysoki przychód, zdaniem Sądu, dawał podstawę do przypuszczeń, że wnioskodawca może dysponować oszczędnościami, a prowadzenie działalności gospodarczej wskazuje także na przedsiębiorczość oraz potencjalne możliwości zarobkowe skarżącego. Zatem Sąd wobec tak wielu wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, wskazał, że nie było podstaw do dokonania oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czy też ich braku. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu tego środka odwoławczego skarżący wskazał, że pomoc jaką otrzymuje od rodziców polega na opłacaniu przez nich dobrowolnie alimentów na jego dziecko oraz częstowaniem go obiadami. Nadmienił, że nie utrzymuje z rodzicami bliskich kontaktów, jest osobą bezrobotną, bez żadnego majątku oraz bez oszczędności z wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 530/12 oddalającym zażalenie wnioskodawcy w tym przedmiocie podzielił stanowisko tut. Sądu. W uzasadnieniu podkreślając, że wnioskodawca mimo uzasadnienia kolejnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy notorycznie nie przedstawia zestawienia wydatków oraz źródeł ich finansowania. W związku z prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie prawa pomocy, wnioskodawca został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu ( w wysokości – 16.318 zł) od skargi na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. W odpowiedzi, wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy ( z dnia 17 kwietnia 2013 r.) W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie ma możliwości uiszczenia wpisu, jest osobą bezrobotną na utrzymaniu rodziców. Stwierdził, że nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi nawet 1/10 takiej sumy, w związku z czym został pozbawiony prawa do obrony. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na ponowne wezwanie Sądu, skierowane do skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną od dnia 14 sierpnia 2012 r., bez prawa do zasiłku ( zaświadczenie z dnia 16 sierpnia 2012), uczęszcza na obowiązkowe wizyty do Powiatowego Urzędu Pracy w L. (data ostatniego spotkania 22 kwietnia 2013 r. k.140), zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą z dniem 14 października 2010 r. (k.142), nie osiąga dochodu zatem nie dysponuje rocznym zeznaniem podatkowym, nie korzysta z pomocy społecznej bądź innych form wsparcia państwowego, dobrowolnie łoży na utrzymanie 1,5 rocznego synka kwotę 500 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący oświadczył, że utrzymuje się z prac "dorywczych" z których miesięcznie osiąga dochód w kwocie ok 1500 zł. Ponadto z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca spłaca zobowiązania finansowe z tytułu zawarcia dwóch umów kredytowych, łączna wysokość miesięcznych rat to ok 720 zł. Jak wynika z przedłożonego harmonogramu spłat kredytu zaciągniętego w [...] S.A. na kwotę 10 000 zł umowa została zawarta w dniu 15 lutego 2010 r. i zakończona 15 lutego 2013 r. Wedle oświadczeń strony w spłacie kredytów pomagają rodzice, na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżący przedłożył dowody wpłat dokonanych przez matkę skarżącego w lutym 2013r. (k. 143, k. 144) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 1 października 2012 r.,w przedmiocie prawa pomocy, ma charakter niekończącego postępowanie. Może zatem zostać, na podstawie art. 165 p.p.s.a., uchylone lub zmienione, ale jedynie w przypadku, gdy zmienią się okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć między innymi wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż poprzednio wydane, przy czym w przypadku prawa pomocy, wnioskodawca winien przedstawić dodatkowe dokumenty, świadczące o zmianie jego sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniu z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt. II OZ 408/05 (dostępne na stronie internetowej http: //orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 1 października 2012 r. Jak już zostało to wskazane, odmowa przyznania wnioskodawcy prawa pomocy była powodowana powzięciem istotnych wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego co nie dawało podstaw do dokonania oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czy też ich braku. Skarżący bowiem nie podał wszystkich informacji wskazanych w skierowanym do niego wezwaniu (zestawienie ponoszonych miesięcznie wydatków-opłaty za żywność, środki higieny, ubrania, lekarstwa, spłaty kredytów itd.- ze wskazaniem źródeł finansowania) a składane na przestrzeni całego postępowania oświadczenia pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dlatego przyjąć należy, że tylko w tym zakresie przedstawienie nowych okoliczności faktycznych mogłoby stanowić podstawę do zmiany postanowienia z dnia 1 października 2012 r. Wnioskodawca dowodów takich jednak nie przedstawiał, ponownie przytaczając znane Sądowi okoliczności, tj. że posiada status bezrobotnego, bez prawa do zasiłku, pracuje dorywczo, a środki uzyskane z tego tytułu przeznacza na utrzymanie syna oraz że posiada zobowiązania finansowe z tytułu dwóch umów kredytowych, które wedle aktualnego oświadczenia skarżącego są spłacane przez jego rodziców. Nadal nie przedstawił szczegółowej listy wszystkich ponoszonych przez niego niezbędnych wydatków z przypisaniem konkretnych źródeł finansowania. Nie wyjaśnił ponadto, wskazanych w prawomocnym postanowieniu z dnia 1 października 2012 r. sprzeczności w składanych oświadczeniach. Ponownie podkreślić należy, że Sąd ma świadomość wyznaczenia wysokiego wpisu w niniejszej sprawie. Na obecnym jednak stopniu postępowania nadal nie można stwierdzić, jaka jest faktyczna sytuacja majątkowa wnioskodawcy – a zatem określić, w jakiej kwocie, jeżeli w ogóle, będzie mu przysługiwało prawo pomocy. Informacji tych nie da się wywnioskować ani z wniosku z dnia 17 kwietnia 2013 r. ani z oświadczeń i dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu wraz z pismem z dnia 27 czerwca 2013 r. Zmieniły się co prawda wskazane przez wnioskodawcę wydatki z tytułu zobowiązań kredytowych, jednakże w konfrontacji z oświadczeniem skarżącego, że zobowiązania te spłacają jego rodzice, fakt ten jednak nie ma wpływu na ustalenia faktyczne Sądu. Dlatego wobec braku w sprawie nowych dokumentów i oświadczeń, dotyczących wątpliwości podniesionych przez Sąd w postanowieniu z dnia 1 października 2012 r., uznać należało, że nie doszło do zmiany sytuacji wnioskodawcy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.