I SA/Wr 809/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada środków finansowych na ich opłacenie – w prowadzonej działalności poniósł od początku roku do kwietnia 2011 r. stratę w wysokości 34.592,32 zł. Wskazał, że od kilku miesięcy nie stać go na zapłatę składek na ubezpieczenia społeczne i rat kredytów. Dodatkowo żona i syn zaczęli chorować. W 2010 r. na majątku zostały zabezpieczone zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego przez obciążanie posiadanych nieruchomości hipoteką. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, dwiema córkami (ur. w 1992 i 1987 r.) i synem (ur. w 1994 r.). Posiada dom (230 m2) zabezpieczony hipoteką na rzecz banku i Urzędu Skarbowego i działkę inwestycyjną na stację demontażu pojazdów. Jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochód dostawczy Citroen Jumper, rocznik 2001, będący środkiem trwałym w prowadzonej działalności gospodarczej. Posiada w leasingu ładowarkę teleskopową. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, to jest oszczędnościami, czy papierami wartościowymi. Jako dane istotne skarżący wskazał, że w postępowaniu zabezpieczającym zajęto dom i działki, na których znajduje się niedokończona stacja demontażu pojazdów. Dochody rodziny wnioskodawcy pochodzą z wynagrodzenia córki z umowy o pracę w kwocie 1.386 zł i z działalności gospodarczej, w której odnotowana jest strata. Do wniosku załączone zostało zestawienie należnego podatku dochodowego za kwiecień 2011 r. z wykazanym przychodem za ten miesiąc w wysokości 80.660,86 zł i dochodem 23.897,92 zł, oraz narastająco od początku roku przychodem w kwocie 581.479,85 zł i stratą – 34.592,32 zł. Ponadto na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zeznanie podatkowe skarżącego za 2010 r., zestawienie należnego podatku dochodowego za maj 2011 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą za okres od 31 marca do 2 maja 2011 r. Z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2010 r. uzyskał przychód w wysokości 1.089.518,95 zł i poniósł stratę w kwocie 10.870,88 zł. Do maja 2011 r. przychód z działalności gospodarczej wyniósł 729.987,45 zł, a strata 30.769,09 zł. Na rachunku bankowym, będącym kredytem w rachunku biznesowym, odnotowane są transakcje naliczania odsetek w dniach 15 i 20 kwietnia 2011 r. wpłaty własne skarżącego oraz uznanie kredytu w wysokości 135.688,52 zł, która stanowiła równowartość salda ujemnego na rachunku. Wnioskodawca wyjaśnił, ze wykazana strata wynika z dużego obciążenia kosztowego działań przygotowawczych do sondażowych transakcji towarowych, które nie generują zysku w fazie wstępnej. Dopiero zapewnienie cykliczności transakcji gwarantuje odpowiedni zysk. Podkreślił, że zamknięcie firmy przy aktualnym zaawansowaniu inwestycji stacji demontażu przyniesie tylko dodatkowe straty z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Pięcioosobowa rodzina skarżącego ponosi miesięczne wydatki w kwotach: na wyżywienie 1.000 zł, media 200 zł, lekarstwa dla żony i syna 350 zł, bilet miesięczny córki – 100 zł. Łącznie wydatki te wynoszą 1.650 zł. Wnioskodawca wskazał, że od kilku miesięcy nie spłaca następujących rat kredytowych: 1.091 zł (kredyt w A), 111 zł (kredyt gotówkowy B), 500 zł (spłata karty kredytowej). Obecnie ratuje się pożyczkami w C, drobnymi pożyczkami od znajomych i rodziny, przy czym te ostatnie nie są w żaden sposób udokumentowane. Dalej skarżący podał, że żona nie pracuje z powodu choroby. Nie posiadają lokat bankowych, natomiast karta kredytowa jest do spłaty. Oprócz ww. nieruchomości, rodzina nie posiada majątku. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że w sprawie I SA/Wr 1420/10, w której również jest stroną skarżącą, nie opłacił wpisu od skargi ze względu na brak środków. Wskazał, że w sprawie tej, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, przedłożył umowę kredytu inwestycyjnego, który został już przekazany do windykacji. Ma nieuregulowane trzy raty czynszów leasingowych koparko-ładowarki, która służy do prac budowlanych na placu budowy inwestycji. Końcowo skarżący wniósł o uwzględnienie jego sytuacji materialnej i podniósł, aby nie kierować się wysokością uzyskanego z działalności gospodarczej przychodu, ale wynikiem, który od początku roku jest ujemny. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie, w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, nie zostały wykazane. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 100 zł. Również ewentualne pozostałe koszty sądowe, o zwolnienie z których skarżący się ubiega – należy się spodziewać – będą w takiej samej kwocie. Zatem wartość wpisu stanowi tutaj punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Głównym źródłem dochodów jego rodziny jest działalność gospodarcza, która przyniosła w 2010 r. ponad 1.000.000 zł przychodu, przy stracie zaledwie ponad 10.000 zł. W bieżącym roku (2011), do maja przychody osiągnęły kwotę ponad 700.000 zł. To, że jednocześnie jest ponoszona strata, świadczy tylko: po pierwsze – o ponoszeniu znacznych kosztów uzyskania przychodu, po drugie – o dysponowaniu środkami na poniesienie tak znacznych kosztów. Ten ostatni wniosek przemawia też za nietrafnością argumentacji, że należy mieć na uwadze tzw. ujemny wynik sumaryczny, a nie wartość przychodów. Idąc dalej, możliwość ponoszenia kosztów podatkowych w kwotach po kilkadziesiąt tysięcy złotych miesięcznie poddaje w wątpliwość brak zdolności opłacenia kosztów sądowych w kwocie po 100 zł. Skarżący powoływał się w piśmie uzupełniającym informacje z wniosku na sprawę o sygn. I SA/Wr 1420/10, w której także ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. Wskazać trzeba, że w sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie, którym Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (postanowienie z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt. I FZ 84/11), zaznaczając przede wszystkim o wysokości uzyskiwanych przychodów oraz o okoliczności spłaty rat kredytowych. W istocie, w niniejszej sprawie skarżący zaznaczył już, że od kilku miesięcy wymienionych kredytów nie spłaca. Niemniej zauważyć należy, że w takich sytuacjach instytucje udzielające kredytów monitują o spłatę zaległych należności. Co za tym idzie, skoro wnioskodawca powoływał się na taką okoliczność, miał z pewnością dokument wykazujący zaległości w spłatach. To samo tyczy się pożyczek z C, które niewątpliwie zostały poprzedzone stosowną umową. Jednakże co do tej okoliczności, to trudno dać wiarę wyjaśnieniu o zaciąganiu tzw. "chwilówek". Zwrócić trzeba uwagę, że każda pożyczka podlega spłacie. Skoro natomiast wnioskodawca obecnie nie jest w stanie spłacić rat kredytowych, a zaciąga kolejne pożyczki w kolejnej instytucji finansowej, to takie działanie należałoby uznać za nielogiczne, zwłaszcza, gdy jest to działanie przedsiębiorcy osiągającego obroty z prowadzonej działalności w tak znacznych kwotach. Wobec powyższego stwierdzić należało, że nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.