I SA/Wr 825/12

Dnia 30 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2012r r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania strony – S. D., od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...].01.2012 r. (nr [...]) w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 2.172 zł – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazaną obok decyzją Decyzją z dnia [...].01.2012 r. organ ustalił skarżącemu łączne zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i leśnym. Za podstawę wymiaru podatku przyjęto powierzchnię oraz rodzaj należącego do skarżącego gruntu, określone w ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu skarżący zakwestionował zasadność dokonanego wymiaru zobowiązania podnosząc, że grunty zakupił jako nieużytki, z zamiarem ich rekultywacji (odwodnienie, usunięcie roślinności), czego jednak do dnia wydania decyzji nie uczynił. Wskazał skarżący, że stanowiące przedmiot opodatkowania grunty w większości stanowią zabagnione łąki i w 80% nie nadają się do użytku. Nadto na części łąk nadających się do użytku, firma telekomunikacyjna uszkodziła drenaż gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...].04.2012 r. utrzymało zaskarżone orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu, powołując się na regulacje zawarte w ustawie z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.), ustawie z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (DZ. U. Z 2002 r., Nr 200, poz. 1682 ze zm.), rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – wskazało Kolegium, że dla opodatkowania gruntów podatkiem rolnym oraz podatkiem leśnym, znaczenie ma wyłącznie sklasyfikowanie tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił, że podatnik chcąc uwolnić się od konieczności ponoszenia ciężaru podatkowego od gruntów, które jego zdaniem są nieużytkami, winien w pierwszej kolejności dążyć do zmiany oznaczenia tych gruntów ewidencji gruntów i budynków, w postępowaniu prowadzonym przez właściwy w tym zakresie organ ewidencyjny. Dotąd bowiem, dopóki grunty oznaczone będą w ewidencji gruntów i budynków jako rolne lub leśne - niemożliwym będzie zwolnienie podatnika z opłacania danin przewidzianych w przepisach dla tych rodzajów gruntów. Organ podatkowy nie może też uwzględniać w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego pogorszenia możliwości użytkowania gruntu wskutek szkód spowodowanych działaniem osób trzecich (tj. zniszczenia drenażu łąki przez firmę telekomunikacyjną) bowiem w tym zakresie skarżący winien dochodzić swoich roszczeń w postępowaniu przed sądem powszechnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwóch instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, sformułował zarzuty naruszenia: (1) art. 1 ustawy o podatku rolnym przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że skarżący jest posiadaczem użytków rolnych oraz leśnych; (2) art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku leśnym poprzez uznanie, że skarżący jest posiadaczem lasu i prowadzi działalność leśną. W uzasadnieniu ponownie strona podniosła, że będące przedmiotem opodatkowania grunty, są w całości zabagnione, zakrzaczone i stanowią nieużytki. Podał skarżący, że drzewa na należącym do niego terenie zostały wycięte, a więc nie posiada lasu i nie prowadzi gospodarki leśnej. Skarżący stanął na stanowisku, że nie powinien ponosić konsekwencji finansowych z tego tytułu, że w ewidencji gruntów i budynków są nieaktualne dane. Zdaniem skarżącego podstawę naliczenia podatku rolnego i leśnego powinien stanowić stan faktyczny gruntów. W odpowiedzi na skargę organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczył w rzeczywistości tego, jakie dane organ podatkowy powinien przyjąć za podstawę wymiaru podatku rolnego i leśnego, a mianowicie, czy dane rzeczywiste dotyczące (aktualnego) stanu i charakteru nieruchomości gruntowych, czy też dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało kierować się zapisami ewidencji, podczas gdy skarżący uważał, że należało wziąć pod uwagę obecny stan i charakter gruntów oraz, że nie może ponosić konsekwencji tego, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków się zdezaktualizowały. Odnosząc się do zarysowanej problematyki, trzeba odnotować, że według art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Natomiast według ust. 2 (art. 1), lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Z przytoczonych przed chwilą przepisów wyraźnie wynika, że podstawą wymiaru podatku rolnego i leśnego są zasadniczo dane zawarte w ewidencji gruntów, skoro obie ustawy przedmiotem opodatkowania czynią posiadanie gruntów skalsyfikowanych w określony sposób w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (powyżej wymienionego). Poza tym należy zauważyć, że jak stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Trzeba dalej odnotować, że pogląd dotyczący przesądzającego znaczenia danych ewidencyjnych dla opodatkowania podatkiem rolnym oraz podatkiem leśnym, utrwalony jest w orzecznictwie sądowym. I tak w wyroku z dnia 15.04.2008 r. (sygn. akt II FSK 372/07, publ. LEX nr 490966) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie wymaga dalszej wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jaki i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Sąd ten dalej podniósł, że podstawowym kryterium rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, czy też podatkiem leśnym było od dnia 1 stycznia 2003 r. właściwe sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero kolejnym kryterium jest to, czy zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna (co w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, wobec braku ustaleń, ażeby skarżący tego rodzaju działalność na gruntach prowadził – przypis). Odnosząc się do stwierdzenia skargi, że strona nie powinna ponosić konsekwencji niezgodności zapisów ze stanem rzeczywistym, to w przytoczonym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 15.04.2008 r.) zawarto również tezę, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej oraz, że ich podważenie bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (sygn. akt. II FSK 372/07). Także w wyroku z dnia 25.11.2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że prowadzenie, w tym zmiany, uaktualnianie, ewidencji gruntów i budynków nie należy do postępowania podatkowego, czy też do postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. W zaskarżonych do sądu administracyjnego sprawach podatkowych nie mogą zapadać podlegające ewentualnie odrębnemu zaskarżeniu akty lub czynności z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów, dlatego ewidencja ta nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w kontekście i obszarze kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w postępowaniach uregulowanych w Ordynacji podatkowej. O tym, czy w danej sprawie określony grunt jest lasem, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach, decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy podatkowe, poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie o lasach i z pominięciem zapisu w ewidencji (sygn. akt II FSK 1291/09, publ. LEX nr 745606). Mając na względzie przytoczone powyżej przepisy oraz stanowisko sądów administracyjnych, za prawidłowe należało uznać zapatrywanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., wyrażone w zaskarżonej decyzji, że to dane z ewidencji gruntów i budynków mają decydujące znaczenia dla określenia, czy w posiadaniu podatnika pozostają przedmioty opodatkowania podatkiem leśnym i podatkiem rolnym (lasy, użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych). Zasadnie również przyjęło Kolegium, że podatnik chcąc uwolnić się od konieczności ponoszenia ciężaru podatkowego od gruntów, które jego zdaniem są nieużytkami, winien w pierwszej kolejności dążyć do zmiany oznaczenia tych gruntów ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu prowadzonym przez właściwy w tym zakresie organ ewidencyjny. Prawidłowo także stwierdził także organ odwoławczy, że samo tylko pogorszenie możliwości użytkowania gruntu wskutek zniszczenia drenażu łąki przez firmę telekomunikacyjną (jeżeli nie spowodowało zmiany danych ewidencyjnych) nie wpływa na wymiar łącznego zobowiązania podatkowego. Tak więc bazując na danych ewidencji gruntów i budynków zasadnie przyjęto, że S. D. jest właścicielem użytków rolnych (łąk, rowów na gruntach klasy IIIa oraz gruntów rolnych zabudowanych), co powodowało powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego. Słusznie także przyjęto, że wobec sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków dalszych gruntów skarżącego jako lasy, powstał obowiązek podatkowy w podatku leśnym – w obydwóch przypadkach w zakresie określonym w decyzji. Mając na względzie przedstawione powody, skarga S. D. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.