I SA/Wr 827/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: I-XII/2008 r. oraz I, III-VI/2009 r. postanawia: odrzucić wniosek. W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie rozliczeń T. B. (dalej: skarżący; wnioskodawca) w podatku od towarów i usług za wybrane miesiące 2008 i 2009 roku, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia, powołując się na brak zawinienia w spóźnionym złożeniu skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśniał, że do uchybienia terminowi (o czym dowiedział się w marcu 2011 r. w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym) doszło wskutek zaniedbań ustanowionego w sprawie pełnomocnika, który nie poinformował organu podatkowego o zmianie adresu swojej kancelarii. W konsekwencji, doręczenia skarżonej decyzji organ podatkowy dokonał na adres podany przez pełnomocnika, lecz nieaktualny, albowiem pod tym adresem pełnomocnik nie prowadził już działalności. O fakcie wydania w sprawie decyzji organu II instancji skarżący został poinformowany siedem miesięcy później (w marcu 2011 r.), kiedy to wszczęto w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono na – podany przez pełnomocnika skarżącego – adres przy ul. [...] we W. (kod pocztowy [...]) w dniu 20 sierpnia 2010 r. Doręczenia dokonano pracownikowi biura [...] – A. A. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący zawarł w skardze, którą wniósł w dniu 14 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało ocenić jako spóźniony. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Z treści tego przepisu wynika, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku należy liczyć od momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W myśl art. 88 P.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Zgodnie z wnioskiem, przyczyną uchybienia terminowi do złożenia skargi w sprawie była niewiedza skarżącego o fakcie doręczenia decyzji organu podatkowego II instancji na adres jego pełnomocnika, który reprezentował go w postępowaniu podatkowym. Poprzedzając wyjaśnienie przyczyn, dla których Sąd uznał zgłoszony wniosek za spóźniony w rozumieniu art. 88 w zw. z art. 87 § 1 P.p.s.a., na wstępie rozważań wyjaśnić trzeba kwestię skuteczności doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. na nieaktualny adres pełnomocnika. O uchybieniu terminu można mówić bowiem jedynie w sytuacji braku jakichkolwiek wątpliwości co do skuteczności doręczenia, "otwierającego" termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu podatkowym, zakończonym wspomnianą decyzją, skarżący reprezentowany był (na etapie odwołania) przez radcę prawnego G. K. Dokument pełnomocnictwa został przedłożony organowi podatkowemu, co oznacza, iż od chwili zawiadomienia organu podatkowego o tym fakcie, dla skuteczności doręczeń wszelkich pism procesowych w tym postępowaniu, znalazł zastosowanie przepis art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. – dalej: O.p.). Powołany przepis stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W stanie faktycznym sprawy, za równie istotną regulację trzeba uznać art. 146 § 1 i 2 O.p., w myśl której, w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu (art. 146 § 1 O.p.). W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (art. 146 § 2 O.p.). Przedstawione wywody prawne prowadzą do wniosku, że skoro skarżący skutecznie ustanowił w postępowaniu podatkowym pełnomocnika procesowego i organ podatkowy posiadał wiedzę o tym fakcie, przy czym, nie został powiadomiony przez pełnomocnika strony o zmianie pierwotnie podanej siedziby (adresu do doręczeń), to doręczenie skarżonej decyzji na jedyny znany – organowi podatkowemu – adres pełnomocnika należało uznać za czynność procesową skuteczną, a w konsekwencji, otwierającą stronie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego. Należy również podkreślić, iż nie budzi wątpliwości Sądu data tego doręczenia (20 sierpnia 2010 r.), albowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w decyzji wynika, iż korespondencję w sprawie odebrał pracownik firmy [...], w której świadczył usługi pełnomocnik strony. Adres siedziby w/w spółki był jednocześnie adresem, jaki podawał pełnomocnik strony w korespondencji z organem podatkowym. Reasumując, skoro skutecznego doręczenia decyzji dokonano 20 sierpnia 2010 r., to wymagany dyspozycją art. 53 § 1 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin na jej zaskarżenie do sądu administracyjnego rozpoczął swój bieg w dniu 21 sierpnia 2010 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 20 września 2010 r. (poniedziałek). Powracając do oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie, o co wnioskował skarżący, zwrócić trzeba uwagę, że ustawodawca możliwość przywrócenia uchybionego terminu uzależnia nie tylko od uprawdopodobnienia przez wnioskującego spełnienia przesłanki braku zawinienia w niedochowaniu określonego terminu procesowego, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a., ale i od spełnienia przez wniosek wymogu formalnego w postaci jego wniesienia nie później niż w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny z powodu której doszło do uchybienia terminowi. Warunek "terminowego" (w tym znaczeniu) zgłoszenia wniosku stanowi przesłankę podlegającą badaniu w pierwszej kolejności, tj. niezależnie od samej kwestii uprawdopodobnienia (bądź nie) przesłanki zawinienia. Uznanie, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie wymaganym przepisami prawa czyni bezprzedmiotową ocenę jego merytorycznej zasadności, związaną z kwestiami zawinienia w niedochowaniu terminu. W stanie faktycznym sprawy, jak wynika z treści wniosku, skarżący o fakcie wydania decyzji drugoinstancyjnej dowiedział się w marcu 2011 r., w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym. Wprawdzie, z treści wniosku nie wynika w jakim konkretnie dniu marca 2011 r. to nastąpiło, niemniej, stosując najbardziej korzystną dla wnioskodawcy wersję, Sąd przyjął, że chwilą w której skarżący uzyskał wiedzę w tym zakresie był ostatni dzień tego miesiąca tj., 31 marca 2011 r. Konsekwentnie przyjął Sąd, iż z tym dniem ustała przyczyna uchybionego terminu w sprawie, którą stanowiła niewiedza strony o doręczeniu decyzji drugoinstancyjnej jej pełnomocnikowi, a w następstwie tego faktu, także o otwarciu terminu do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego. Skoro zatem przyjąć 31 marca 2011 r. za dzień otwierający wnioskodawcy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie, który w myśl wyraźnej dyspozycji art. 87 § 1 P.p.s.a. wynosił 7 dni, to, terminowe złożenie wniosku wymagało jego nadania najpóźniej w dniu 7 kwietnia 2011 r. (czwartek). Tymczasem skarżący, wniosek taki wraz ze skargą wniósł 14 kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego), a więc 7 dni po terminie. Nawiązując do treści wniosku, w sprawie bez znaczenia pozostaje okoliczność co do tego, kiedy skarżący otrzymał poradę prawną odnośnie możliwości zgłoszenia w rozważanej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 87 § 1 P.p.s.a. terminowość takiego wniosku uzależnia od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, którą w stanie sprawy – jak to już zostało podkreślone – była niewiedza faktyczna, a nie prawna wnioskodawcy. Uzupełniająco należy dodać, iż brak wiedzy prawniczej nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 865/10; LEX nr 742121). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.